Miyom
Miyomlar, rahmin kas tabakasından gelişen ve büyük çoğunluğu iyi huylu olan oluşumlardır. Rahim içi boşluğa, rahim duvarının içine veya rahmin dış yüzeyine doğru büyüyebilirler. Belirti ve tedavi gereksinimini yalnız çap değil, yerleşim, sayı ve rahim boşluğuna etkisi belirler.
Yoğun veya uzun adet kanaması, kansızlık, kasıkta basınç, sık idrara çıkma, kabızlık, ağrılı ilişki ve karında büyüme hissi miyomla ilişkili olabilir. Buna karşılık ultrasonda görülen her miyom ilaç veya ameliyat gerektirmez.
Kayseri’de miyom nedeniyle başvuran hastalarda önce şikâyetin gerçekten miyomdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını incelerim. Miyomların yerini, rahim boşluğuna etkisini, kan kaybını, gebelik hedefini ve önceki görüntülerdeki değişimi görür; takip, ilaç, histeroskopi, miyomektomi, embolizasyon veya rahmin alınması seçeneklerinden hangisinin neden düşünüldüğünü açık biçimde anlatırım.
Miyomlar Rahmin Neresinde Yerleşir?
Submüköz miyomlar rahim içi boşluğa doğru uzanır ve küçük olsalar bile yoğun kanama veya gebelik sorunuyla ilişkili olabilir. İntramural miyomlar rahim duvarının içinde büyür. Subseröz miyomlar rahmin dış yüzeyine doğru gelişir ve daha çok basınç yakınmalarına yol açabilir.
Bir hastada farklı yerleşimlerde birden fazla miyom bulunabilir. Ultrason raporundaki santimetre ölçüsü, miyomun rahim boşluğunu bozup bozmadığı görülmeden tedavi kararı vermek için yeterli değildir.
Miyom Belirtileri Nelerdir?
- Adet kanamasının artması, uzaması veya pıhtılı olması
- Kansızlık, yorgunluk, çarpıntı ve eforla nefes darlığı
- Kasıkta dolgunluk, baskı veya karında büyüme hissi
- Sık idrara çıkma ya da mesaneyi boşaltmakta güçlük
- Kabızlık veya bağırsak üzerinde basınç
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Gebelik elde etmede güçlük veya bazı gebelik sorunları
Hangi Belirtilerde Rutin Randevu Beklenmemelidir?
Birkaç saat boyunca yaklaşık saatte bir pedi tamamen dolduran kanama, bayılma, belirgin nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızla artan halsizlik veya aniden başlayan şiddetli kasık ağrısı acil inceleme gerektirebilir.
Menopoz sonrasında yeni kanama, büyüyen rahim veya kitle hissi de ertelenmemelidir. Hızlı değişim doğrudan kanser tanısı koydurmaz; ancak menopoz durumu ve görüntüleme özellikleri nedeniyle daha ayrıntılı inceleme gerektirebilir.
Miyom Tanısı Nasıl Konur?
İlk görüşmede kanamanın süresi ve miktarı, ağrı ve basınç yakınmaları, gebelik olasılığı, kullanılan ilaçlar, önceki ameliyatlar ve eski ultrason sonuçları incelenir. Jinekolojik muayene ile rahmin büyüklüğü, hassasiyet ve eşlik eden bulgular değerlendirilir.
Ultrason Neyi Gösterir?
Ultrason miyomların sayısını, çapını, rahim duvarındaki yerini ve rahim içi boşlukla ilişkisini gösterir. Rahim içi boşluğa uzanan bir oluşum kuşkusu varsa histeroskopi veya uygun rahim içi görüntüleme yöntemi daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir.
Kan Testleri Ne Zaman İstenir?
Yoğun adet kanaması bulunan hastalarda tam kan sayımı yapılır. Kansızlık veya demir eksikliği kuşkusu varsa demir depoları ayrıca incelenebilir. Sırf miyom bulunduğu için geniş hormon paneli veya tümör belirteçleri istenmez.
MR Her Hastaya Gerekir mi?
Hayır. Ultrason çoğu hastada ilk görüntüleme yöntemidir. Çok sayıda veya büyük miyomda, miyomektomi ya da embolizasyon planlanırken yerleşim ve damar yapısı hakkında ek bilgi gerekiyorsa MR istenebilir.
Miyom Tedavisi Nasıl Seçilir?
Tedavi kararı miyomun varlığına değil, oluşturduğu soruna dayanır. Kanama, ağrı, basınç, kansızlık, rahim boşluğunda şekil bozukluğu, gebelik planı, menopoz durumu ve önceki tedavilerin sonucu dikkate alınır.
Takip Ne Zaman Yeterlidir?
Belirti oluşturmayan, düşük riskli görünen ve önceki görüntülerde belirgin değişim göstermeyen miyomlar takip edilebilir. Her miyom için sabit ultrason aralığı yoktur. Yeni kanama, ağrı, basınç veya karında büyüme gelişirse planlanan kontrol tarihi beklenmez.
Miyom İçin İlaç Tedavisi
İlaçlar çoğunlukla kanama ve ağrıyı azaltır; mevcut miyomu kalıcı biçimde yok etmez. Rahim boşluğu uygunsa hormonlu rahim içi araç, doğum kontrol ilaçları veya progestojenler düşünülebilir. Traneksamik asit ve bazı ağrı kesiciler hormon içermeyen seçeneklerdir. Kullanım kararı pıhtı riski, gebelik isteği, diğer hastalıklar ve kullanılan ilaçlara göre verilir.
Yumurtalık hormonlarını geçici olarak baskılayan ilaçlar seçilmiş hastalarda belirtileri ve miyom boyutunu azaltabilir. Etki tedavi kesildikten sonra kalıcı olmayabilir; menopoz benzeri yan etkiler ve kemik sağlığı nedeniyle süre ve takip planı gerekir.
Rahmi Koruyan Girişimsel ve Cerrahi Seçenekler
Rahim İçi Miyomlarda Histeroskopi
Rahim boşluğuna uzanan submüköz miyomlarda histeroskopi ile miyom vajinal yoldan çıkarılabilir. Karında kesi yapılmaz. Miyomun büyüklüğü, rahim duvarına gömülü bölümü ve tek seansta güvenle çıkarılabilecek doku miktarı işlem planını değiştirir.
Rahim Damarlarının Embolizasyonu
Rahim damarlarının embolizasyonunda girişimsel radyoloji uzmanı, miyomlara giden kan akımını azaltır. Kanama ve basınç yakınmaları azalabilir; ancak miyom rahimden çıkarılmaz. Gelecekte gebelik isteyen hastalarda doğurganlık ve gebelik sonuçlarına ilişkin belirsizlikler nedeniyle miyomektomi ve diğer seçeneklerle karşılaştırmalı görüşme gerekir.
Miyomektomi ile Rahim Korunabilir mi?
Miyomektomide miyomlar çıkarılır ve rahim korunur. Histeroskopik, laparoskopi veya açık ameliyat seçimi miyomların sayısına, büyüklüğüne, derinliğine, önceki ameliyatlara ve rahim duvarının güvenli biçimde onarılabilmesine göre yapılır.
Kapalı ameliyat her miyom için en güvenli yol değildir. Küçük kesi hedefi kanama kontrolünün, rahim duvarındaki dikişin ve dokunun güvenli çıkarılmasının önüne geçmez.
Rahmin Alınması Ne Zaman Düşünülür?
Histerektomi rahmi tamamen veya kısmen çıkarır ve gebelik olasılığını kalıcı olarak sona erdirir. Çok sayıda veya tekrarlayan miyom, ağır belirtiler, rahmi koruyan tedavilerden yeterli yarar görülmemesi ya da başka rahim hastalıklarının bulunması durumunda düşünülebilir.
Histerektomi yoğun kanamanın ilk tedavisi veya miyom bulunan her hasta için zorunlu seçenek değildir. Vajinal, laparoskopik ve açık yollar arasından rahmin büyüklüğü, önceki ameliyatlar, sarkma, eşlik eden hastalıklar ve cerrahi güvenliğe göre seçim yapılır. Yumurtalıkların alınması ayrı bir karardır ve ayrıca onam gerektirir.
Miyom Dokusu Karın Dışına Nasıl Çıkarılır?
Miyom bütün olarak, vajinal yoldan, karın kesisinin sınırlı biçimde genişletilmesiyle veya uygun hastalarda koruyucu torba içinde küçültülerek çıkarılabilir. Ameliyat öncesinde yaş, menopoz durumu, görüntüleme bulguları ve kötü huylu hastalık olasılığı incelenir.
Rahim kasından gelişen leiomyosarkom miyomdan dönüşen bir hastalık olarak kabul edilmez ve ameliyat öncesinde her zaman güvenilir biçimde dışlanamayabilir. Kötü huylu hastalık kuşkusu varsa doku parçalama kullanılmaz. Parçalama planlanıyorsa doku yayılımı riski ve diğer çıkarma yolları hastaya anlatılır.
Miyom Gebeliği ve Doğurganlığı Nasıl Etkiler?
Her miyom gebeliği etkilemez. Rahim içi boşluğu bozan submüköz miyomlar ve boşluğun şeklini değiştiren bazı intramural miyomlar embriyonun yerleşmesini etkileyebilir. Rahmin dış yüzeyine doğru büyüyen subseröz miyomların doğurganlık üzerindeki etkisi aynı değildir.
Rahim boşluğunu bozan miyomlarda miyomektomi gebelik olasılığını artırmak amacıyla düşünülebilir. Belirti vermeyen ve rahim içi boşluğu bozmayan miyomların yalnız gebelik oranını artırmak için rutin çıkarılması önerilmez. Düşük riskini azaltacağı veya canlı doğumu garanti edeceği söylenemez.
Gebelik gecikiyorsa kısırlık ve infertilite nedenleri çiftte araştırılır. Kadının yaşı, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm sonucu ve tüp bebek zamanlaması görülmeden yalnız miyoma odaklanmak zaman kaybettirebilir.
Miyom Menopozdan Sonra Küçülür mü?
Hormon düzeylerinin azalmasıyla birçok miyom menopoz sonrasında küçülebilir. Buna rağmen menopoz sonrasında oluşan kanama, yeni büyüme, ağrı veya basınç normal kabul edilmez.
Miyom Dışındaki Nedenler Ne Zaman Araştırılır?
Yoğun kanama yalnız miyomdan kaynaklanmayabilir. Polip, adenomyozis, yumurtlama bozukluğu, gebelikle ilişkili durumlar ve rahim iç tabakasındaki değişiklikler adet düzensizliği ve anormal kanama kapsamında araştırılabilir. Ağrı ve diğer jinekolojik yakınmalar da kadın hastalıkları açısından incelenir.
Miyom Belirtileri ve Tedavisi Hakkında Merak Edilenler
Evet. Büyük veya dış yüzeye doğru büyüyen miyomlar adet dışındaki günlerde kasıkta baskı, bel ağrısı, sık idrara çıkma veya kabızlık oluşturabilir. Yeni başlayan şiddetli ağrı yalnız miyoma bağlanmadan yumurtalık ve diğer karın içi nedenler açısından incelenmelidir.
Miyomun kendisinden iğne biyopsisi rutin olarak yapılmaz. Anormal kanama ve rahim iç tabakası açısından risk varsa endometrium örneklemesi gerekebilir. Çıkarılan miyom veya rahim dokusu ameliyat sonrasında patolojiye gönderilir.
Hızlı büyüme doğrudan kanser tanısı değildir. Yaş, menopoz durumu, belirtiler ve görüntüleme özellikleri incelenir. Menopoz sonrası büyüme veya kuşkulu görünüm varsa ameliyatın yeri ve dokunun çıkarılma yöntemi daha dikkatli planlanır.
Rahim boşluğu belirgin biçimde bozulmamışsa hormonlu rahim içi araç yoğun kanamayı azaltmak için kullanılabilir. Submüköz miyom veya boşlukta şekil bozukluğu varsa aracın yerleşmesi, düşmesi ve etkinliği sorun oluşturabilir.
Gebelik oluşabilir; ancak doğurganlık ve gebelik sonuçlarına ilişkin belirsizlikler vardır. Yakın veya gelecekte çocuk isteyen hastalarda embolizasyon, miyomektomi ve diğer seçeneklerin rahim ve yumurtalıklar üzerindeki olası etkileri ayrıntılı olarak konuşulmalıdır.
Her miyomektomi sonrasında aynı doğum şekli uygulanmaz. Miyomun derinliği, rahim boşluğuna girilip girilmediği, kesi ve dikişlerin yeri ile ameliyat notu gebelik ve doğum planını değiştirir. Karar gebelik sırasında ameliyat kaydı görülerek verilir.
Miyomektomi mevcut miyomları çıkarır; rahimde daha sonra yeni miyomlar gelişebilir. Olasılık yaşa, miyom sayısına, takip süresine ve ameliyat sırasında görülemeyecek kadar küçük odaklara göre değişir.
Sağlıklı beslenme kansızlığın ve genel sağlık risklerinin yönetimine katkı sağlar; ancak belirli bir besin veya bitkisel ürünün miyomu güvenilir biçimde yok ettiği gösterilmemiştir. Bitkisel ürünler kanama riskini ve kullanılan ilaçları etkileyebilir.
Toplam maliyet muayene ve görüntülemeye, kan testlerine, ilaç veya rahim içi araç seçimine, histeroskopi, miyomektomi, embolizasyon ya da histerektomi gereksinimine göre değişir. Ameliyatta hastane, anestezi, malzeme ve patoloji kapsamı ayrıca açıklanır.
Kayseri’de Miyom İçin İlk Görüşme
İlk görüşmede kanama ve ağrı günlerini, son adet tarihinizi, gebelik planınızı, kullandığınız ilaçları ve önceki tedavileri incelerim. Eski ultrason ve MR görüntülerini, ameliyat notlarını, patoloji sonuçlarını ve kan tahlillerini mümkünse tam hâliyle getirmeniz değişimi görmeyi kolaylaştırır.
Görüşme sonunda takip, ilaç, histeroskopi, miyomektomi, embolizasyon veya histerektomi seçeneklerinden hangisinin mevcut sorunu hedeflediğini; rahmin korunup korunamayacağını ve tedavinin gebelik planına etkisini açıklarım.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Tedavi kararı muayene, görüntüleme ve güncel sağlık bilgileri görüldükten sonra verilir.