Gebelikte su gelmesi, bebeği çevreleyen amniyon kesesinin açılması sonucu amniyon sıvısının vajinadan gelmesidir. Sıvı her zaman bir anda ve fazla miktarda boşalmaz; bazen iç çamaşırını tekrar tekrar ıslatan ince bir sızıntı şeklinde de gelebilir.
Amniyon sıvısı genellikle ince ve su kıvamındadır. İdrar kaçırma ve gebelikte artan vajinal akıntıyla karışabileceği için yalnızca sıvının görünümüne bakarak kesin ayrım yapmak her zaman mümkün değildir. Gelen sıvının az olması da su gelmesini dışlamaz.
Su geldiğinden şüpheleniliyorsa özellikle gebeliğin 37. haftasından önce beklemek veya evde kesinleştirmeye çalışmak yerine kadın doğum değerlendirmesi yapılmalıdır.
Gebelikte su gelmesi nasıl hissedilir?
Gebelikte su gelmesi kişiden kişiye farklı hissedilebilir. Bazı gebelerde vajinadan bir anda fazla miktarda sıvı boşalırken bazılarında yalnızca aralıklı veya sürekli ıslaklık fark edilir.
- Vajinadan aniden su gibi sıvı boşalması
- İç çamaşırında tekrarlayan ıslaklık oluşması
- İnce ve sulu sıvının aralıklı olarak sızması
- Sıvının istemli olarak durdurulamaması
- Ayağa kalkma veya hareket sonrasında yeniden sıvı gelmesi
Bir defa fazla miktarda sıvı gelmesi kadar, gün içinde tekrar eden hafif ıslaklık da amniyon sıvısı sızıntısıyla ilişkili olabilir.
Amniyon sıvısı nasıl görünür?
Amniyon sıvısı çoğunlukla berrak veya açık sarı renkte ve su kıvamındadır. Vajinal akıntıya göre daha ince ve akışkandır. Hafif pembe renk görülebilir.
Yeşil veya kahverengi sıvı bebeğin mekonyum çıkarmış olabileceğini düşündürebilir. Belirgin kanlı sıvı da ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
Koku tek başına amniyon sıvısını ayırt etmek için güvenilir değildir. Kötü kokulu sıvıya ateş, titreme veya alt karında hassasiyet eşlik ediyorsa enfeksiyon açısından değerlendirme gerekir.
Su gelmesi idrar ve vajinal akıntıdan nasıl ayrılır?
Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde idrar kaçırma ve vajinal akıntının artması sık görüldüğü için amniyon sıvısıyla karıştırılabilir.
İdrar kaçırma daha çok öksürme, hapşırma, gülme veya mesanenin dolu olduğu durumlarda ortaya çıkabilir. Vajinal akıntı ise çoğunlukla suya göre daha kıvamlı, beyazımsı veya mukus yapısındadır.
Amniyon sıvısı genellikle daha ince ve su gibidir. İç çamaşırında veya pedde yeniden ıslaklık oluşturabilir ve sıvının gelişi istemli biçimde kontrol edilemeyebilir.
Bununla birlikte renk, koku, miktar veya kıvama bakılarak evde kesin tanı konulamaz. İdrar mı, vajinal akıntı mı yoksa amniyon sıvısı mı olduğu konusunda şüphe varsa değerlendirme gerekir.
Gebelikte su gelmesi az az olabilir mi?
Evet. Su kesesinin açılması her zaman kıyafeti veya yatağı tamamen ıslatacak kadar fazla sıvı gelmesine neden olmaz. Zar üzerindeki açıklığın durumuna göre amniyon sıvısı yalnızca zaman zaman veya sürekli tekrarlayan hafif bir sızıntı şeklinde gelebilir.
Birkaç damla sıvı gelmesi veya ıslaklığın bir süre sonra azalması zarların sağlam olduğunu göstermez. Özellikle tekrar eden su gibi akıntı veya açıklanamayan ıslaklık varsa kontrol edilmelidir.
Su geldiğinde ne zaman hastaneye gidilmelidir?
Amniyon sıvısının geldiğinden şüpheleniliyorsa doğum sancılarının başlaması beklenmemelidir. Gebelik haftası ne olursa olsun sağlık kuruluşuyla iletişim kurulması uygundur.
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme özellikle geciktirilmemelidir:
- 37. gebelik haftasından önce su gelmesi veya sızıntı şüphesi
- Yeşil veya kahverengi sıvı gelmesi
- Belirgin vajinal kanama
- Ateş, titreme veya kötü kokulu sıvı
- Şiddetli veya sürekli karın ağrısı
- Bebeğin hareketlerinde belirgin azalma
Hastanede su gelmesi nasıl anlaşılır?
Değerlendirmede sıvının ne zaman başladığı, bir anda mı yoksa sızıntı şeklinde mi geldiği, rengi ve miktarı ile kasılma, kanama, ateş veya bebeğin hareketlerinde değişiklik olup olmadığı sorgulanır.
Steril spekulum muayenesiyle vajinada amniyon sıvısı birikimi veya rahim ağzından sıvı gelişi araştırılabilir. Tanının net olmadığı durumlarda amniyon sıvısının değerlendirilmesine yönelik ek testlerden yararlanılabilir.
Ultrasonla bebeğin çevresindeki amniyon sıvısının miktarı değerlendirilebilir. Ancak ultrasonda sıvının normal miktarda görülmesi tek başına zarların kesin olarak sağlam olduğunu göstermez.
Zarların açılmasından şüphelenilen gebelerde gereksiz parmakla vajinal muayeneden kaçınılması enfeksiyon riskinin azaltılması açısından önemlidir. Muayene yöntemi klinik duruma göre belirlenir.
Su geldikten sonra doğum hemen başlar mı?
Su kesesinin açılması doğumun hemen başlayacağı anlamına gelmez. Kasılmalar kısa sürede başlayabileceği gibi doğum eylemi bir süre başlamayabilir.
Gebeliğin 37. haftası ve sonrasında zarların doğum eylemi başlamadan açılması durumunda anne ve bebeğin durumu değerlendirilerek doğumun zamanlaması planlanır. Zarların açılmasından sonra geçen süre uzadıkça enfeksiyon riski önem kazanır.
37. haftadan önce su gelmesinde ise erken doğum ve enfeksiyon riskleri birlikte değerlendirilir. Her gebede hemen doğum yapılması veya gebeliğin aynı süre devam ettirilmesi uygun değildir.
37 haftadan önce su gelmesi PPROM nedir?
Gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan ve doğum eylemi başlamadan amniyon zarlarının açılmasına preterm prelabor membran rüptürü, yani PPROM denir.
PPROM erken doğum ve enfeksiyon riskini artırabilir. Takip planında gebelik haftası, annenin enfeksiyon bulguları, bebeğin durumu, kasılmalar, vajinal kanama ve amniyon sıvısının miktarı birlikte değerlendirilir.
PPROM sırasında erken doğum belirtileri açısından da yakın değerlendirme gerekebilir.
Erken su gelmesinde tedavi nasıl planlanır?
37 haftadan önce su gelmesinde uygulanacak tedavi gebelik haftasına ve anne-bebek durumuna göre değişir. Uygun gebelik haftalarında ve seçilmiş durumlarda antibiyotik tedavisi enfeksiyon riskinin azaltılması ve gebeliğin güvenli biçimde devam edebileceği sürenin uzatılması amacıyla kullanılabilir.
Erken doğum ihtimalinin yüksek olduğu uygun gebelik haftalarında kortikosteroidler bebeğin erken doğuma bağlı bazı sorunlarının azaltılmasına yardımcı olabilir. Çok erken doğum ihtimalinde uygun gebelerde magnezyum sülfat bebeğin nörolojik korunması amacıyla uygulanabilir.
Enfeksiyon, ciddi kanama veya anne ya da bebeğin sağlığını tehdit eden başka bir durum gelişirse gebeliği devam ettirmek yerine doğumun planlanması gerekebilir.
Su geldikten sonra enfeksiyon belirtileri nelerdir?
Amniyon zarlarının açılmasından sonra enfeksiyon riski artabilir. Ateş, titreme, kötü kokulu vajinal sıvı, alt karında veya rahimde hassasiyet ve anne ya da bebeğin kalp hızında artış enfeksiyonu düşündürebilecek bulgular arasındadır.
Her enfeksiyonda bütün belirtilerin aynı anda görülmesi gerekmez. Ateş düşürücü kullanarak veya belirtilerin geçmesini bekleyerek değerlendirmeyi geciktirmek uygun değildir.
Evde su gelirse ne yapılmalıdır?
Su geldiğinden şüphelenildiğinde temiz bir ped kullanılabilir. Sıvının ilk fark edildiği saat, yaklaşık miktarı ve rengi not edilebilir. Ancak sıvının devam edip etmediğini görmek amacıyla uzun süre evde beklenmemelidir.
- Vajinaya tampon veya başka bir ürün yerleştirilmemelidir.
- Vajinal duş yapılmamalıdır.
- Cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
- Sıvının rengi ve yaklaşık miktarı gözlenebilir.
- Bebeğin hareketlerindeki belirgin değişikliklere dikkat edilmelidir.
Bebeğin hareketlerinde belirgin azalma, yoğun kanama, şiddetli ve sürekli ağrı veya vajinadan kordon benzeri bir yapının sarkması acil değerlendirme gerektirir.
Su gelmesi önlenebilir mi?
Amniyon zarlarının neden erken açıldığı her zaman belirlenemez ve bütün vakaları önlemek mümkün değildir. Daha önce PPROM yaşanmış olması sonraki gebelikte takip planını etkileyebilir.
Sigaranın bırakılması ve gebelik sırasında enfeksiyon düşündüren belirtilerin geciktirilmeden değerlendirilmesi genel gebelik sağlığı açısından önemlidir. Daha fazla su içmek veya yatak istirahati yapmak açılmış amniyon zarını yeniden kapatmaz.
Gebelikte su gelmesi hakkında sık sorulan sorular
Suyum az az gelebilir mi?
Evet. Amniyon sıvısı yalnızca bir anda ve fazla miktarda boşalmaz. Tekrarlayan hafif sızıntı veya açıklanamayan ıslaklık şeklinde de görülebilir.
İdrar mı su mu emin değilsem bekleyebilir miyim?
İdrar, vajinal akıntı ve amniyon sıvısını evde kesin olarak ayırt etmek her zaman mümkün değildir. Özellikle tekrar eden sulu sıvı gelmesi varsa değerlendirme gerekir.
Ultrason normalse su gelmemiş midir?
Hayır. Ultrasonda amniyon sıvısı miktarının normal görünmesi zarların kesin olarak sağlam olduğunu göstermez. Tanı öykü, muayene ve gerekli durumlarda ek testlerle birlikte değerlendirilir.
Su geldikten sonra duş alınır mı?
Öncelik kadın doğum değerlendirmesini geciktirmemektir. Vajina içine su veya herhangi bir ürün uygulanmamalıdır. Sonraki uygulamalar sağlık ekibinin önerisine göre planlanmalıdır.
Su gelmesi bebeğe zarar verir mi?
Su gelmesi tek başına bebeğin zarar gördüğü anlamına gelmez. Ancak gebelik haftasına göre enfeksiyon, erken doğum ve kordonla ilişkili bazı komplikasyonların riski artabileceği için uygun değerlendirme ve takip önemlidir.
Kayseri’de gebelik takibi sırasında amniyon sıvısı sızıntısından şüphelenildiğinde karar yalnızca gelen sıvının miktarına göre verilmez. Gebelik haftası, muayene bulguları, bebeğin durumu ve enfeksiyon belirtileri birlikte değerlendirilir.
