HPV testinin pozitif çıkması, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerinden birinin bulunduğunu gösterir. Bu sonuç rahim ağzı kanseri tanısı değildir.
İlk olarak HPV tipine ve smear sonucuna bakılır. Daha önce yapılan HPV testleri, smear sonuçları, kolposkopi ve biyopsiler de kontrol edilir. Sonraki adım bu bilgilerin tamamına göre belirlenir.
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliğinde smear normal olsa bile kolposkopi yapılır. Diğer yüksek riskli HPV tiplerinde ise smear sonucu, önceki testler ve HPV’nin devam edip etmediğine göre bir yıl sonra kontrol veya kolposkopi planlanabilir.
HPV testi pozitif ne demek?
HPV testinin pozitif olması, alınan örnekte yüksek riskli insan papilloma virüsü bulunduğunu gösterir. Yüksek riskli HPV tipleri uzun süre vücutta kaldığında rahim ağzı hücrelerinde değişikliğe yol açabilir.
Pozitif sonuç şu anlamlara gelmez:
- Rahim ağzı kanseri olduğunuz anlamına gelmez.
- Mutlaka kanser gelişeceğini göstermez.
- HPV’nin ne zaman bulaştığını göstermez.
- HPV’nin kimden geçtiğini göstermez.
- Rahim ağzında hücre değişikliği bulunduğunu tek başına kanıtlamaz.
HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü bağışıklık sistemi tarafından zamanla baskılanır. Asıl risk, yüksek riskli HPV’nin uzun süre devam etmesi ve rahim ağzında hücre değişikliğine yol açmasıdır.
HPV pozitif çıkınca ilk ne yapılır?
Sonuç belgesinde yalnız “HPV pozitif” yazması yeterli değildir. Aşağıdaki bilgiler kontrol edilmelidir:
- HPV tipi veya risk grubu
- Smear sonucu
- Daha önceki HPV ve smear sonuçları
- Önceki kolposkopi ve biyopsiler
- Yaş
- Gebelik durumu
- Bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar
- Daha önce CIN, LEEP veya konizasyon öyküsü
HPV ve smear sonuçları birlikte değerlendirildiğinde rahim ağzındaki risk daha doğru anlaşılır. Yalnız HPV pozitifliğine bakılarak tedavi başlanmaz.
Yüksek riskli HPV ile düşük riskli HPV arasındaki fark nedir?
HPV’nin çok sayıda tipi vardır. Bazı tipler genital siğillere, bazı tipler ise rahim ağzı hücrelerinde değişikliğe neden olabilir.
- Yüksek riskli HPV tipleri: Rahim ağzı ve bazı başka kanserlerle ilişkilidir.
- Düşük riskli HPV tipleri: Daha çok genital siğillere neden olur.
Rahim ağzı taramasında kullanılan HPV testi çoğunlukla yüksek riskli HPV tiplerini araştırır. Genital siğil bulunması ile yüksek riskli HPV testinin pozitif çıkması aynı durum değildir.
HPV 16 pozitif çıkarsa ne yapılır?
HPV 16, rahim ağzındaki yüksek dereceli hücre değişiklikleriyle daha güçlü bağlantısı bulunan tiplerden biridir.
HPV 16 pozitifliğinde smear sonucu normal olsa bile kolposkopi yapılır. Smear sonucunda ASC-US, LSIL, ASC-H veya HSIL gibi bir değişiklik varsa değerlendirme geciktirilmez.
Kolposkopide rahim ağzı büyütülerek incelenir. Şüpheli bir alan görülürse biyopsi alınabilir.
HPV 18 pozitif çıkarsa ne yapılır?
HPV 18 de rahim ağzı kanseri riskiyle yakından ilişkili yüksek riskli tiplerden biridir. Özellikle rahim ağzındaki salgı bezi hücrelerinden gelişen değişikliklerle bağlantılı olabilir.
HPV 18 pozitifliğinde smear normal olsa bile kolposkopi yapılır. Rahim ağzının dış yüzeyiyle birlikte rahim ağzı kanalı da dikkatle değerlendirilir.
Diğer yüksek riskli HPV tiplerinde ne yapılır?
HPV 16 ve HPV 18 dışındaki yüksek riskli tiplerde takip smear sonucuna ve önceki testlere göre değişir.
Smear normalse ve daha önce önemli bir hücre değişikliği bulunmadıysa çoğunlukla bir yıl sonra HPV testi veya HPV ile smear testi birlikte tekrarlanır.
HPV pozitifliği devam ederse, smear sonucu bozulursa veya geçmişte yüksek dereceli hücre değişikliği varsa kolposkopi gerekebilir.
HPV pozitif smear normal çıkarsa ne olur?
HPV pozitif, smear normal sonucu; yüksek riskli HPV bulunduğunu ancak alınan hücrelerde anormal görünüm saptanmadığını gösterir.
Bu sonuç takip gerekmediği anlamına gelmez. Sonraki adım HPV tipine göre değişir:
- HPV 16 veya HPV 18 pozitifse kolposkopi gerekebilir.
- Diğer yüksek riskli tiplerde belirli bir süre sonra kontrol testi yapılabilir.
- HPV uzun süredir devam ediyorsa kolposkopi istenebilir.
- Önceki biyopside CIN 2 veya CIN 3 varsa daha yakın takip gerekir.
Smear sonucundaki ifadeler normal hücrelerden ASC-US, LSIL, ASC-H ve HSIL gibi değişikliklere kadar farklı anlamlar taşıyabilir.
HPV pozitif ASC-US çıkarsa ne yapılır?
ASC-US, rahim ağzındaki bazı hücrelerin normalden farklı göründüğünü ancak değişikliğin nedeninin kesin olarak anlaşılamadığını belirtir.
ASC-US ile birlikte yüksek riskli HPV pozitifliği varsa çoğunlukla kolposkopi yapılır. Yakın zamanda negatif HPV sonucu veya düşük risk gösteren kolposkopi öyküsü bulunan bazı kişilerde ise bir yıl sonra kontrol seçilebilir.
Karar yalnız ASC-US kelimesine bakılarak verilmez. HPV tipi ve geçmiş sonuçlar da önemlidir.
HPV pozitif LSIL çıkarsa ne yapılır?
LSIL, rahim ağzı hücrelerinde düşük dereceli değişiklik olduğunu gösterir. Bu değişikliklerin çoğu HPV ile ilişkilidir.
HPV pozitif LSIL sonucunda çoğunlukla kolposkopi yapılır. Yakın zamanda negatif HPV testi veya düşük riskli kolposkopi sonucu bulunması takip aralığını değiştirebilir.
LSIL kanser değildir. Ancak daha ileri bir hücre değişikliği bulunmadığından emin olmak için takip edilmelidir.
HPV pozitif ASC-H veya HSIL çıkarsa ne yapılır?
ASC-H ve HSIL, yüksek dereceli hücre değişikliği ihtimalini gösteren smear sonuçlarıdır.
Bu sonuçlarda kolposkopi geciktirilmez. Rahim ağzında şüpheli alan görülürse biyopsi alınır.
Seçilmiş, gebe olmayan erişkinlerde ve yüksek risk taşıyan HSIL sonuçlarında biyopsi öncesi çıkarma işlemi de seçenek olabilir. Yaş, gebelik ihtimali, önceki sonuçlar ve ileride çocuk isteği bu kararda önemlidir.
HPV pozitif AGC çıkarsa ne yapılır?
AGC, rahim ağzındaki veya rahim içindeki salgı bezi hücrelerinde farklılık görüldüğünü belirtir.
AGC sonucunda kolposkopi ve rahim ağzı kanalının değerlendirilmesi gerekir. Otuz beş yaş ve üzerinde olanlarda veya anormal kanama ve rahim içi kanser riski bulunan daha genç kişilerde rahim içinden de örnek alınabilir.
AGC doğrudan kanser anlamına gelmez ancak kontrolü ertelenmemelidir.
HPV pozitifliği ne kadar sürerse risklidir?
Tek bir pozitif sonuçtan çok, aynı yüksek riskli HPV tipinin uzun süre devam etmesi önemlidir.
Yüksek riskli HPV’nin sonraki testte de pozitif çıkması kalıcı enfeksiyon ihtimalini artırır. Arka arkaya pozitif sonuçlarda smear normal olsa bile kolposkopi gerekebilir.
HPV’nin ne zaman kaybolacağını gösteren kesin bir test yoktur. Virüsün baskılanıp baskılanmadığı yalnız takip testleriyle anlaşılır.
HPV yıllar sonra yeniden pozitif çıkar mı?
Evet. Yıllarca negatif sonuçlardan sonra HPV yeniden pozitif çıkabilir.
Bu durum her zaman yeni bir bulaşma anlamına gelmez. Daha önce alınan ve bağışıklık sistemi tarafından baskılanan HPV yeniden saptanabilir hale gelebilir.
Test sonucuna bakılarak HPV’nin kimden veya ne zaman geçtiği belirlenemez. Pozitif sonuç tek başına eşlerden birinin başka bir ilişkisi olduğunu göstermez.
Kolposkopi ne zaman gerekir?
Kolposkopi rahim ağzının ışıklı ve büyütmeli bir cihazla ayrıntılı biçimde incelenmesidir.
Aşağıdaki durumlarda kolposkopi gerekebilir:
- HPV 16 pozitifliği
- HPV 18 pozitifliği
- ASC-H veya HSIL sonucu
- AGC sonucu
- Uzun süren yüksek riskli HPV pozitifliği
- Tekrarlayan anormal smear sonuçları
- Rahim ağzında şüpheli görünüm
- Cinsel ilişki sonrası tekrarlayan kanama
- Geçmişte CIN 2 veya CIN 3 bulunması
Kolposkopi sırasında şüpheli bir alan görülürse küçük bir doku örneği alınabilir. Biyopsi, hücre değişikliğinin derecesini gösterir.
Biyopsi sonucu ne gösterebilir?
Rahim ağzından alınan biyopsi normal doku, düşük dereceli değişiklik, yüksek dereceli değişiklik veya nadiren kanser gösterebilir.
- Normal sonuç Önemli bir hücre değişikliği görülmemiştir.
- CIN 1 Düşük dereceli hücre değişikliğidir.
- CIN 2: Yüksek dereceli hücre değişikliği grubunda değerlendirilir.
- CIN 3: Kansere dönüşme riski daha yüksek olan ileri dereceli hücre değişikliğidir.
- Kanser İleri inceleme ve jinekolojik onkoloji takibi gerekir.
CIN 1 çoğunlukla takip edilir. CIN 2 bazı kişilerde yakın takip veya tedavi gerektirebilir. CIN 3 ise kanser değildir ancak ilerleme riski nedeniyle çoğunlukla tedavi edilir.
HPV pozitifliği nasıl tedavi edilir?
HPV’yi doğrudan vücuttan temizleyen bir ilaç yoktur. Antibiyotik, vajinal fitil veya mantar ilacı HPV’yi ortadan kaldırmaz.
Tedavi virüse değil, HPV’nin yol açtığı soruna uygulanır:
- Genital siğiller tedavi edilebilir.
- CIN 1 çoğunlukla kontrol testleriyle izlenir.
- CIN 2 ve CIN 3 için LEEP veya konizasyon gerekebilir.
- Kanser saptanırsa jinekolojik onkoloji tedavisi uygulanır.
İnternette satılan ürünler, bitkisel karışımlar ve bağışıklığı güçlendirdiği söylenen destekler takip testlerinin yerini tutmaz.
HPV pozitif olan kişi aşı olabilir mi?
Evet. Yaşı, önceki aşıları ve kişisel riskleri uygunsa HPV testi pozitif olan kişi aşı olabilir.
HPV aşısı mevcut enfeksiyonu temizlemez. Kişinin henüz karşılaşmadığı diğer HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir.
Aşı olmak HPV ve smear kontrollerini sona erdirmez. Rahim ağzı taraması önerilen aralıklarla devam eder.
HPV pozitifliğinde eşe test yapılır mı?
Erkek eşler için rutin olarak kullanılan bir HPV tarama testi yoktur. Şikâyeti olmayan eşe yalnız HPV pozitifliği nedeniyle test yapılması önerilmez.
Genital bölgede siğil, yara veya başka bir değişiklik varsa üroloji ya da dermatoloji muayenesi yapılabilir. Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için risk varsa uygun testler ayrıca istenebilir.
Kadın eşler kendi yaşlarına ve sağlık geçmişlerine uygun rahim ağzı taramalarını sürdürmelidir. Yalnız partnerde HPV bulunması nedeniyle daha sık test yapılması her zaman gerekmez.
HPV pozitifliğinde cinsel ilişkiye devam edilir mi?
HPV pozitifliği cinsel ilişkinin tamamen bırakılmasını gerektirmez. Eşler HPV’yi farkında olmadan daha önce paylaşmış olabilir.
Prezervatif HPV geçiş riskini azaltabilir ancak tam koruma sağlamaz. HPV, prezervatifin kapatmadığı genital deri bölgelerinden de geçebilir.
Kolposkopik biyopsi, LEEP veya başka bir işlem yapıldıysa kanama ve iyileşme tamamlanana kadar ilişkiye ara verilmesi istenebilir.
HPV pozitifliği hamile kalmaya engel mi?
HPV pozitifliği tek başına hamile kalmaya engel değildir. Virüs yumurtalıkların çalışmasını veya yumurtlamayı doğrudan durdurmaz.
Ancak CIN 2, CIN 3 veya rahim ağzı kanseri nedeniyle yapılacak işlemler gebelik zamanını etkileyebilir. LEEP veya konizasyon öncesinde çocuk isteği mutlaka konuşulmalıdır.
Gebelikte HPV pozitif çıkarsa ne yapılır?
Gebelikte HPV pozitifliği, gebeliğin sonlandırılması veya doğrudan sezaryen yapılması anlamına gelmez.
Takip HPV tipi, smear sonucu ve geçmiş testlere göre devam eder. Gerekli olduğunda gebelikte kolposkopi ve rahim ağzının yüzeyinden biyopsi yapılabilir; rahim ağzı kanalının kazınması ve rahim içinden örnek alınması yapılmaz.
Kanser şüphesi yoksa rahim ağzındaki yüksek dereceli hücre değişikliklerinin tedavisi çoğunlukla doğum sonrasına bırakılır. Bebeğe ait gebelik kontrolleri ise olağan biçimde sürdürülür.
Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler nasıl takip edilir?
HIV enfeksiyonu, organ nakli, kanser tedavisi veya bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar HPV’nin daha uzun süre devam etmesine yol açabilir.
Bu kişilerde tarama yaşı, kontrol aralığı ve kolposkopi kararı standart taramadan farklı olabilir. Önceki testler ve kullanılan ilaçlar muayene sırasında bildirilmelidir.
Sigara HPV’nin kalıcılığını etkiler mi?
Sigara, rahim ağzındaki HPV ile ilişkili hücre değişikliklerinin ilerleme riskini artırabilir. Bu nedenle sigaranın bırakılması rahim ağzı sağlığı açısından önemlidir.
Düzenli uyku, dengeli beslenme ve genel sağlık sorunlarının kontrolü yararlıdır. Ancak bunlar HPV ve smear kontrollerinin yerine geçmez.
HPV testi ne zaman tekrarlanır?
Kontrol süresi herkeste aynı değildir. Bir yıl sonra test, doğrudan kolposkopi veya daha yakın takip gerekebilir.
Kontrol zamanını şu bilgiler belirler:
- HPV tipi
- Smear sonucu
- Önceki HPV testleri
- Geçmiş kolposkopi ve biyopsiler
- Yaş
- Gebelik
- Bağışıklık durumu
- Daha önce yapılan LEEP veya konizasyon
HPV testini birkaç hafta veya birkaç ay içinde sürekli tekrarlamak virüsün durumunu anlamaya yardımcı olmaz. Raporda verilen kontrol zamanı takip edilmelidir.
HPV pozitifken hangi belirtiler önemlidir?
HPV enfeksiyonu çoğunlukla belirti vermez. Aşağıdaki şikâyetler varsa yalnız kontrol testi beklenmemelidir:
- Cinsel ilişki sonrası tekrarlayan kanama
- Adet dışında kanama
- Menopoz sonrası kanama
- Kanlı veya kötü kokulu akıntı
- Geçmeyen kasık ağrısı
- Dış genital bölgede siğil, yara veya kitle
- Rahim ağzında gözle görülen şüpheli alan
Bu şikâyetlerin tamamı kanser anlamına gelmez. Enfeksiyon, polip, vajinal kuruluk ve başka jinekolojik sorunlar da benzer belirtilere yol açabilir.
Kanama, akıntı veya ağrı varsa jinekolojik muayenede rahim ağzı, vajina ve diğer olası nedenler birlikte incelenir.
Türkiye’de HPV pozitif sonuç sonrası ne yapılır?
Türkiye’de toplum tabanlı rahim ağzı kanseri taraması 30–65 yaş arasında beş yılda bir HPV DNA testiyle yapılır. Yüksek riskli HPV pozitif çıkarsa genotip ve refleks smear sonucu incelenir.
Sonuca göre kadın hastalıkları ve doğum uzmanına veya kolposkopi yapılan bir merkeze yönlendirme yapılabilir. KETEM veya aile sağlığı merkezinden alınan pozitif sonuç takip edilmeden bırakılmamalıdır.
HPV testi pozitifliği hakkında sık sorulan sorular
HPV pozitif sonuç kesin kanser midir?
Hayır. HPV pozitifliği virüsün bulunduğunu gösterir. Kanser veya kanser öncüsü hücre değişikliği için smear, kolposkopi ve gerektiğinde biyopsi kullanılır.
HPV pozitifliği kendiliğinden geçer mi?
Birçok HPV enfeksiyonu zamanla saptanamaz hale gelir. Hangi enfeksiyonun kalıcı olacağını önceden gösteren kesin bir test yoktur.
HPV pozitif ama smear normalse kanser olunur mu?
Normal smear, o örnekte anormal hücre görülmediğini gösterir. HPV devam edebileceği için HPV tipine uygun takip yapılmalıdır.
HPV pozitifliğinde hemen biyopsi yapılır mı?
Her pozitif sonuçta biyopsi yapılmaz. Önce HPV tipi, smear sonucu ve geçmiş testlere göre kolposkopi gerekip gerekmediğine bakılır.
HPV ilaçla temizlenir mi?
HPV’yi doğrudan temizleyen bir ilaç yoktur. Tedavi genital siğil veya rahim ağzındaki hücre değişikliği gibi HPV’nin neden olduğu sorunlara uygulanır.
HPV pozitif olan kişi aşı olabilir mi?
Evet. Yaşı ve aşı geçmişi uygunsa olabilir. Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez ancak diğer HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir.
HPV eşin aldattığını gösterir mi?
Hayır. HPV yıllar sonra yeniden saptanabilir. Test virüsün ne zaman veya kimden geçtiğini göstermez.
Eşim de HPV testi yaptırmalı mı?
Erkekler için rutin HPV tarama testi önerilmez. Siğil, yara veya başka bir belirti varsa muayene gerekir.
HPV pozitifken hamile kalınır mı?
Evet. HPV pozitifliği tek başına gebeliğe engel değildir. Rahim ağzına işlem yapılması gerekiyorsa gebelik isteği önceden konuşulmalıdır.
HPV pozitifliği sezaryen nedeni midir?
Hayır. Yalnız HPV pozitifliği nedeniyle sezaryen yapılmaz. Doğum yolunu kapatan veya ciddi kanama riski taşıyan büyük genital siğillerde doğum şekli değişebilir.
Kontrol tarihi geçerse ne olur?
Kontrol geciktiğinde kalıcı HPV veya gelişen hücre değişiklikleri zamanında fark edilmeyebilir. Verilen HPV, smear veya kolposkopi tarihi ertelenmemelidir.
