Rahim içi polip bazı kadınlarda gebelik şansını etkileyebilir; ancak polip görülmesi gebeliğin kesin olarak engelleneceği anlamına gelmez. Küçük ve rahim boşluğunu belirgin biçimde bozmayan bir poliple doğal yolla gebe kalan kadınlar vardır.
Polibin gebelik üzerindeki olası etkisi; boyutu, sayısı, rahim içindeki yeri, kanama yapıp yapmadığı, infertilite süresi ve planlanan tedaviye göre değişir. Doğal gebelik, aşılama ve tüp bebek öncesinde aynı polip için farklı bir yaklaşım seçilebilir.
Ameliyat kararı yalnız ultrason raporunda “polip” yazmasına veya polibin kaç santimetre olduğuna göre verilmez. Rahim boşluğunun gerçekten etkilenip etkilenmediği ve polibin çıkarılmasının tedavi planına anlamlı katkı sağlayıp sağlamayacağı değerlendirilir.
Rahim içi polip nedir?
Rahim içi polip, rahmin iç yüzeyini kaplayan endometrium tabakasından gelişen doku büyümesidir. Endometrial polip olarak da adlandırılır. Birkaç milimetre büyüklüğünde olabileceği gibi rahim boşluğunun belirgin bir bölümünü kaplayacak kadar büyüyebilir.
Polip tek veya birden fazla olabilir. İnce bir sapla rahim duvarına bağlanabilir ya da geniş tabanlı olabilir. Rahmin ön, arka veya yan duvarında, rahmin üst bölümünde ya da tüplerin rahme açıldığı bölgelere yakın yerleşebilir.
Rahim içi poliplerin büyük bölümü iyi huyludur. Ancak ultrason görünümü polibin kesin doku yapısını göstermez. Çıkarılan oluşumun kesin değerlendirmesi patoloji incelemesiyle yapılır.
Rahim içi polip gebeliğe engel olur mu?
Her rahim içi polip gebeliğe engel olmaz. Polibi bulunan bir kadın doğal yolla gebe kalabilir ve gebeliğini sorunsuz tamamlayabilir. Buna karşılık bazı polipler embriyonun yerleşeceği alanı veya rahim içindeki doğal ortamı etkileyebilir.
Polibin infertilitenin tek nedeni olduğu hemen kabul edilmemelidir. Kadının yaşı, yumurtlama durumu, yumurtalık rezervi, tüpler ve sperm değerleri de değerlendirilmelidir. Kısırlık nedenleri birlikte araştırılmadan gebelik sorununun yalnız polibe bağlanması doğru değildir.
Polibin etkisi özellikle uzun süredir gebelik elde edemeyen, tekrarlayan tedavi başarısızlığı yaşayan, düzensiz kanaması bulunan veya rahim boşluğunda belirgin yer kaplayan polibi olan kadınlarda daha fazla önem kazanır.
Polip gebelik şansını nasıl etkileyebilir?
Rahim içi polibin gebeliği hangi mekanizmayla etkilediği tek bir nedenle açıklanamaz. Polibin oluşturduğu mekanik değişiklikler ile rahim iç tabakasındaki bölgesel biyolojik değişiklikler birlikte rol oynayabilir.
- Embriyonun tutunabileceği endometrium alanında yer kaplayabilir.
- Rahim iç tabakasının düzenli yüzeyini bozabilir.
- Rahim içindeki bölgesel biyolojik ortamı etkileyebilir.
- Tüplerin rahme açıldığı bölgeye yakınsa sperm geçişini teorik olarak zorlaştırabilir.
- Embriyo transferi sırasında rahim boşluğundaki yerleşim alanını etkileyebilir.
Bu etkilerin her polipte oluştuğu gösterilemez. Bu nedenle polibin bulunması ile gebelik sorunu arasındaki ilişki hastanın bütün bulguları üzerinden değerlendirilmelidir.
Hangi polipler daha fazla önem taşır?
Gebelik isteyen bütün kadınlar için geçerli kesin bir santimetre sınırı yoktur. Küçük bir polip embriyonun yerleşebileceği alanda bulunuyorsa önemli olabilir. Daha büyük bir polip ise rahim boşluğunun daha az etkili bir bölümünde yerleşebilir.
| Değerlendirilen özellik | Karara olası etkisi |
|---|---|
| Boyut ve sayı | Büyük veya birden fazla polip rahim boşluğunda daha fazla yer kaplayabilir; ancak tek başına ameliyat kararı verdirmez |
| Yerleşim | Embriyonun yerleşebileceği alan veya tüplerin rahme açıldığı bölgeye yakın polipler daha dikkatli değerlendirilir |
| Kanama | Yoğun, düzensiz veya ilişki sonrası kanama polibin klinik önemini artırabilir |
| Büyüme | Takipte büyüyen veya görünümü değişen polip için yeniden değerlendirme gerekir |
| Gebelik tedavisi | Doğal gebelik, aşılama ve embriyo transferi öncesinde farklı bir zamanlama seçilebilir |
| Yaş ve patoloji riski | Menopoz sonrası kanama veya şüpheli görünümde doku tanısı daha fazla önem taşır |
Polibin yalnız boyutu değil, rahim boşluğunun şeklini değiştirip değiştirmediği de önemlidir. Ultrason raporundaki ölçü, polibin sapını, tabanını ve embriyonun yerleşebileceği alanla ilişkisini her zaman tam olarak göstermez.
Rahim içi polip düşüğe neden olur mu?
Rahim içi polip ile gebelik kaybı arasında ilişki olabileceği düşünülse de polibin tek başına kesin düşük nedeni olduğunu gösteren güçlü veriler sınırlıdır. Erken gebelik kayıplarında embriyodaki kromozom sorunları başta olmak üzere birçok farklı neden rol oynayabilir.
Tekrarlayan gebelik kaybı yaşayan ve rahim boşluğunda polip bulunan kadınlarda karar polibin boyutu, yerleşimi, kanama yapması ve diğer gebelik kaybı nedenlerine göre verilir. Polibin çıkarılmasının düşük riskini azalttığı veya canlı doğum şansını artırdığı kesin olarak gösterilmemiştir. Rahim şekli, miyom, yapışıklıklar, yaş ve diğer gebelik kaybı nedenleri de araştırılmalıdır.
Polip hangi belirtilere yol açabilir?
Rahim içi poliplerin bir bölümü hiçbir belirti vermez ve rutin ultrason, infertilite araştırması veya tüp bebek hazırlığı sırasında tesadüfen görülür. Belirti oluştuğunda en sık karşılaşılan sorun anormal vajinal kanamadır.
- Adetler arasında lekelenme
- Adet kanamasının uzun veya yoğun sürmesi
- Cinsel ilişki sonrası kanama
- Düzensiz kanama
- Menopoz sonrası kanama
Polip kasık ağrısının tipik ve temel nedeni değildir. Ağrı varsa miyom, endometriozis, yumurtalık kisti veya başka jinekolojik sorunlar da değerlendirilmelidir.
Rahim içi polip nasıl teşhis edilir?
İlk değerlendirme çoğunlukla vajinal ultrasonla yapılır. Adet kanaması bittikten sonra rahim iç tabakasının ince olduğu dönemde yapılan ultrason, polibin daha net görülmesini sağlayabilir.
Ultrasonda rahim iç tabakasında sınırlı bir doku veya kalınlaşma görülmesi polip şüphesi oluşturur. Kan pıhtısı, katlanmış endometrium ve rahim boşluğuna uzanan küçük miyom benzer bir görüntü verebilir.
Serumlu ultrason
Rahim içine ince bir kateterle steril sıvı verilerek yapılan ultrason, rahim boşluğunun duvarlarını birbirinden ayırır. Polibin boyutu, sapı, tabanı ve rahim içindeki yeri standart ultrasona göre daha net değerlendirilebilir.
Histeroskopi
Histeroskopide ince bir kamera vajinal yoldan rahim içine ilerletilir ve polip doğrudan görülür. Gerekirse aynı seansta çıkarılabilir. Histeroskopi ile polip tedavisi, oluşumun hedefli biçimde görülmesini ve tabanından çıkarılmasını sağlar.
Polip ile rahim içi yapışıklık aynı sorun değildir. Polip rahim iç tabakasından gelişen bir doku büyümesiyken yapışıklıkta rahim duvarları arasında bantlar oluşur.
Her rahim içi polip alınmalı mı?
Her polibin çıkarılması gerekmez. Küçük, belirti vermeyen, iyi huylu görünümlü ve gebelik planını etkilemeyen bazı polipler takip edilebilir. Küçük poliplerin bir bölümü özellikle genç ve menopoz öncesi kadınlarda kendiliğinden kaybolabilir.
Polibin çıkarılması şu durumlarda daha güçlü biçimde değerlendirilir:
- Yoğun, düzensiz veya menopoz sonrası kanama
- İnfertilite veya tekrarlayan gebelik kaybı
- Rahim boşluğunu bozan belirgin polip
- Takipte büyüme veya şüpheli ultrason görünümü
- Embriyo transferi öncesinde yerleşim alanını etkileyen oluşum
- Patolojik yapının belirlenmesi gereği
Gebelik planlamayan, kanama şikâyeti bulunmayan ve küçük polibi olan genç bir kadında izlem seçilebilir. Buna karşılık infertilite tedavisinde zaman kaybının önemli olduğu bir kadında bekleme kararı farklı değerlendirilebilir.
Polip alındıktan sonra gebelik şansı artar mı?
Polibin çıkarılmasının gebelik şansına katkısı her tedavi yönteminde aynı güçte gösterilmemiştir. En belirgin yarar, rahim boşluğunda doğrulanmış polibi bulunan ve aşılama planlanan infertil kadınlarda görülmektedir.
Doğal gebelikte polipektomi sonrası gebelik oluşabildiğini gösteren çalışmalar vardır; ancak ameliyatın etkisini yaş, yumurtlama, tüpler ve sperm gibi diğer değişkenlerden tamamen ayırmak zordur. Bu nedenle polip çıkarılması gebelik garantisi olarak sunulamaz.
Tüp bebekte ise küçük ve belirti vermeyen poliplerin tamamının başarıyı düşürdüğü veya her polibin transferden önce çıkarılması gerektiği kesin olarak gösterilmemiştir. Rahim boşluğunu bozan, büyüyen, kanama yapan veya embriyo transfer alanını etkileyen doğrulanmış poliplerde tedavi kararı daha güçlüdür.
Doğal gebelik, aşılama ve tüp bebek öncesinde polip
Doğal gebelik öncesi
Doğal yolla gebe kalamayan ve rahim içinde polip bulunan kadınlarda histeroskopik çıkarma düşünülebilir. Özellikle başka belirgin bir infertilite nedeni bulunamıyorsa rahim boşluğunun normal hale getirilmesi daha fazla önem kazanır.
Gebelik deneme süresi kısa, polip küçük ve belirtisizse hemen ameliyat gerekmeyebilir. Kadının yaşı, yumurtalık rezervi ve beklemenin gebelik planına etkisi birlikte değerlendirilir.
Aşılama öncesi
Aşılama planlanan infertil kadınlarda rahim boşluğunda doğrulanmış polibin histeroskopik olarak çıkarılması gebelik şansına katkı sağlayabilir. Polipektominin yararına ilişkin kanıt, doğal gebelik ve tüp bebekle karşılaştırıldığında aşılama öncesinde daha belirgindir.
Özellikle polip rahim boşluğunda yer kaplıyor, kanama yapıyor veya tüplerin rahme açıldığı bölgeye yakın bulunuyorsa tedavi daha güçlü biçimde değerlendirilir.
Karar yalnız polibe göre verilmez. Kadının yaşı, yumurtlama, tüpler ve sperm değerleri aşılama planıyla birlikte incelenir.
Tüp bebek öncesi
Tüp bebek tedavisi öncesinde rahim boşluğunu bozan veya embriyo transfer alanını etkileyen doğrulanmış polip için histeroskopik çıkarma düşünülebilir. Buna karşılık küçük ve belirti vermeyen bütün poliplerin tüp bebek başarısını kesin olarak düşürdüğü gösterilmemiştir.
Ultrasonla rahim boşluğu normal görünen her kadına yalnız tüp bebek öncesinde rutin histeroskopi yapılması ile görüntülemede polip saptanan bir kadında hedefli polipektomi uygulanması aynı yaklaşım değildir. Tedavi kararı doğrulanmış bir rahim içi bulguya dayanmalıdır.
Embriyo transferi öncesinde polibin gerçek olup olmadığı, boyutu, yerleşimi, rahim boşluğunu bozup bozmadığı, kadının yaşı, yumurtalık rezervi ve hazır embriyo bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilir.
Polip yumurtalıkların uyarılması sırasında fark edilirse tedavinin tamamen iptal edilmesi her zaman gerekmez. Polibin boyutu, görünümü ve transfer planına göre yumurta toplamanın tamamlanması, embriyoların dondurulması ve polip çıkarıldıktan sonra transfer yapılması seçeneklerden biri olabilir.
Tek bir başarısız embriyo transferi rahim içinde mutlaka polip bulunduğunu göstermez. Polip şüphesi, rahim içi ameliyat öyküsü veya tekrarlayan başarısız transferler varsa rahim boşluğu yeniden değerlendirilebilir.
Polip nasıl alınır ve iyileşme nasıl olur?
Rahim içi polip histeroskopik polipektomiyle çıkarılır. İnce kamera vajinal yoldan rahim içine ilerletilir; polip doğrudan görülür ve rahim duvarına bağlandığı bölümden alınır. Karında kesi açılmaz.
Küçük polipler uygun hastalarda ofis koşullarında çıkarılabilir. Büyük, geniş tabanlı veya birden fazla polipte ameliyathane, sedasyon veya genel anestezi gerekebilir. Tanısal ve operatif histeroskopi arasındaki ayrım, rahim içinin yalnız incelenmesi veya aynı seansta tedavi uygulanmasına göre yapılır.
Amaç, polibin görünen bölümüyle birlikte rahim duvarına bağlandığı tabanı da mümkün olduğunca tamamen çıkarmaktır. Körlemesine yapılan rahim içi işlemler küçük veya birden fazla polibi gözden kaçırabilir. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir.
İşlemden sonra hafif kramp ve lekelenme görülebilir. Hastaların çoğu kısa sürede günlük yaşamına döner. Yoğun kanama, ateş, kötü kokulu akıntı veya giderek artan karın ağrısı gelişirse kontrol tarihi beklenmemelidir.
Polip alındıktan sonra gebelik ne zaman planlanır?
Küçük bir polip çıkarıldıktan sonra uzun süre gebelikten korunmak çoğunlukla gerekmez. Kanama sona erdikten, patoloji sonucu görüldükten ve rahim iç tabakası yenilendikten sonra gebelik planı yapılabilir.
Doğal gebelik, aşılama veya embriyo transferi birçok hastada rahim iç tabakası yenilendikten sonra planlanabilir. Küçük ve tek bir polipte bu süre çoğunlukla uzamaz; büyük veya birden fazla polip çıkarılmışsa, rahim içinde ek işlem yapılmışsa ya da iyileşme tamamlanmamışsa daha uzun süre beklemek gerekebilir.
Bekleme süresi kullanılan anesteziden çok rahim içinde yapılan işlemin kapsamına göre belirlenir. Polip çıkarılmasının gebeliği garanti etmediği, diğer infertilite nedenlerinin tedavi planında önemini koruduğu unutulmamalıdır.
Polip tekrarlar mı ve gebelikte alınır mı?
Çıkarılan polipten sonra rahim içinde yeni polipler oluşabilir. Tekrarlama olasılığı her kadında aynı değildir. Birden fazla polibi bulunan veya polip oluşumunu kolaylaştıran hormonal ve tıbbi özellikleri olan kadınlarda yeniden oluşma ihtimali daha yüksek olabilir.
Ameliyat sonrasında herkese rutin ikinci histeroskopi yapılmaz. Kanama yeniden başlarsa, gebelik oluşmazsa veya yeni bir tedavi öncesinde rahim boşluğunun tekrar değerlendirilmesi gerekirse ultrason ya da histeroskopi planlanabilir.
Devam eden gebelik sırasında rahim boşluğundaki endometrial polip rutin olarak çıkarılmaz. Rahim içine yapılan işlem gebeliği riske atabilir. Gebelikte vajinal muayenede görülen rahim ağzı polipleri ise endometrial polipten farklıdır ve ayrı değerlendirilir.
Rahim içi polip hakkında sık sorulan sorular
Küçük polip gebeliğe engel olur mu?
Küçük bir polip her kadında gebeliğe engel olmaz. Polibin yeri, rahim boşluğunu bozması, kanama yapması ve infertilite öyküsü birlikte değerlendirilir.
Bir santimetrelik polip alınmalı mı?
Bir santimetre tek başına ameliyat nedeni değildir. Yerleşim, kanama, infertilite, büyüme ve planlanan gebelik tedavisi karar üzerinde etkilidir.
Polip ilaçla kaybolur mu?
Hormon ilaçları kanamayı geçici olarak azaltabilir ancak polibi güvenilir ve kalıcı biçimde ortadan kaldırmaz. Kalıcı tedavi gerektiğinde histeroskopik çıkarma kullanılır.
Polip ameliyatı rahme zarar verir mi?
Histeroskopik polipektomi rahmi koruyan bir yöntemdir. Nadir olarak enfeksiyon, kanama, rahim duvarında delinme veya rahim içi yapışıklık gelişebilir.
Rahim içi polibin gebelik üzerindeki önemi yalnız varlığına veya santimetre ölçüsüne göre belirlenmez. Rahim boşluğunu bozup bozmadığı, kanama yapması, doğal gebelik ya da yardımcı üreme tedavisi planı ve polibin görüntülemeyle doğrulanması tedavi kararının temelini oluşturur.
