Doğum sonrası vajinoplasti için herkese uyan kesin bir bekleme süresi yoktur. Vajina ve çevresindeki dokular doğumdan sonraki aylarda iyileşmeye devam ettiği için ameliyat genellikle hemen yapılmaz. Çoğu kadında ilk altı ay doğal toparlanmanın ilerlemesi beklenir. Altıncı ayda devam eden şikâyetler muayenede daha sağlıklı biçimde incelenebilir.
Vajinoplasti, halk arasında vajina daraltma ameliyatı veya vajinal daraltma ameliyatı olarak bilinir. Doğumdan sonra vajinal kanalda ve vajina girişindeki destek dokularında kalıcı gevşeklik varsa düşünülebilir. Ancak doğumun hemen ardından hissedilen genişlik her zaman kalıcı bir doku gevşekliği anlamına gelmez.
Doğum dikişleri, vajina çevresindeki dokular ve pelvik taban kasları aynı hızda iyileşmez. Bu nedenle yalnız lohusalığın bitmesi veya belirli bir ayın dolması ameliyat kararı için yeterli değildir. Şikâyetin vajinal kanaldan mı, vajina girişinden mi, dış genital yapılardan mı yoksa pelvik taban kaslarından mı kaynaklandığı önce anlaşılmalıdır. Çünkü genital estetik işlemleri aynı bölgeye ve aynı soruna uygulanmaz.
Doğum sonrası vajinoplasti için kaç ay beklenmelidir?
İlk altı ay, vajina çevresindeki dokuların ve pelvik taban işlevinin doğal değişiminin izlendiği dönemdir. Altıncı ay, ameliyatın mutlaka yapılacağı bir tarih değil, devam eden şikâyetin yeniden incelenebileceği bir dönemdir.
Bekleme süresi doğumun nasıl gerçekleştiğine, doğum yırtığı bulunup bulunmadığına, dikişlerin iyileşmesine, emzirmeye, pelvik taban kaslarına ve yeni gebelik düşüncesine göre değişebilir. Zor doğum, büyük yırtık, yoğun emzirme veya pelvik taban sorunu varsa daha uzun süre beklemek gerekebilir.
| Doğumdan sonra geçen süre | Bu dönemde neler olabilir? | Vajinoplasti açısından anlamı |
|---|---|---|
| İlk 6 hafta | Kanama, şişlik ve doğum yaralarının iyileşmesi devam eder. | Doğum yırtığının tıbbi onarımı ayrı bir durumdur. Yalnız daraltma amacıyla yapılacak vajinoplasti için erkendir. |
| 6 hafta ile 3 ay | Şişlik azalır, doğum dikişleri iyileşir ve pelvik taban işlevi değişmeye devam eder. | Şikâyetin kaynağı araştırılabilir ancak kalıcı gevşeklik kararı için erken olabilir. |
| 3 ile 6 ay | Vajina girişinin, doğum izinin ve kasların durumu daha açık hale gelir. | Pelvik taban tedavisi uygulanıyorsa alınan sonuç görülebilir. |
| 6 ile 12 ay | Devam eden yapısal değişiklikler daha belirgin hale gelir. | Kalıcı şikâyet varsa vajinoplasti gerekip gerekmediği daha doğru biçimde konuşulabilir. |
| 12 aydan sonra | Doğumdan kalan değişikliklerin önemli bölümü daha sabit hale gelir. | Vajinal kanal, vajina girişi, doğum izi, kas sorunu ve sarkma birbirinden daha net ayrılabilir. |
Tablodaki süreler kesin bir ameliyat takvimi değildir. Bazı kadınlarda altıncı aydan sonra vajinoplasti düşünülebilir. Bazı kadınlarda ise dokuların iyileşmesi, emzirme veya gebelik planı nedeniyle ameliyat daha ileri bir tarihe bırakılabilir.
Doğumdan hemen sonra neden vajina daraltma ameliyatı yapılmaz?
Doğumdan sonraki ilk haftalarda vajina ve çevresindeki dokular şiş, hassas ve gevşek olabilir. Kanamanın azalması, doğum dikişlerinin iyileşmesi ve dokulardaki şişliğin geçmesi zaman alır. İlk haftalarda hissedilen vajinal genişlik bu nedenle kalıcı olmayabilir.
Dokuların ve pelvik taban kaslarının ne kadar toparlanacağı görülmeden yapılan ameliyat, gereğinden fazla daraltmaya veya vajinanın doğal esnekliğinin azalmasına yol açabilir. Ayrıca genişlik hissinin altında doğum yırtığı, pelvik taban kaslarında güçsüzlük veya pelvik organ sarkması bulunabilir. Bu sorunlar aynı tedaviyle düzelmez.
- Doğum dikişleri henüz tam iyileşmemiş olabilir.
- Vajinal bölgede şişlik ve hassasiyet devam edebilir.
- Pelvik taban kaslarının gücü ve gevşeme yeteneği değişmeye devam edebilir.
- Emzirme vajinal kuruluk, yanma ve ağrılı ilişkiye yol açabilir.
- Genişlik hissinin gerçek kaynağı erken dönemde tam anlaşılamayabilir.
- Doğum yırtığı veya pelvik organ sarkması için farklı bir onarım gerekebilir.
Altı hafta dolunca vajinoplasti yapılabilir mi?
Doğumdan sonraki altıncı hafta, ilk iyileşmenin kontrol edildiği dönemdir. Bu kontrolde kanama, doğum dikişleri, enfeksiyon belirtileri, vajina girişi ve devam eden şikâyetler incelenebilir. Ancak altı haftanın dolması vajinal dokuların tamamen toparlandığı anlamına gelmez.
Yalnız daraltma amacıyla yapılacak vajinoplasti için altıncı hafta çoğu kadın açısından erkendir. Bu dönemde amaç ameliyat tarihi belirlemekten çok iyileşmenin nasıl ilerlediğini, doğum yaralarının durumunu ve ek bir sorun bulunup bulunmadığını görmektir.
Vajinal genişlik zamanla azalabilir mi?
Evet. Doğumdan sonraki ilk aylarda şişlik azaldıkça, dokular iyileştikçe ve pelvik taban işlevi düzeldikçe vajinal genişlik hissi hafifleyebilir. Özellikle şikâyet kas güçsüzlüğünden kaynaklanıyorsa ameliyat gerekmeyebilir.
Vajinal gevşeklik için herkese uygulanabilecek tek bir ölçü yoktur. Bir kadının genişlik olarak tarif ettiği sorun vajinal kanalın tamamından, vajina girişindeki açıklıktan, düzensiz iyileşen doğum dikişinden veya pelvik taban kaslarından kaynaklanabilir.
Muayenede şikâyetin vajinal kanaldan mı yoksa dış genital yapılardan mı kaynaklandığı ayrılır. Bu değerlendirmede vulva ile vajina arasındaki anatomik fark önemlidir. Vulva dışarıdan görülen genital yapıları, vajina ise vücudun içinde uzanan kanalı anlatır.
Emzirme vajina daraltma ameliyatının zamanını etkiler mi?
Emzirme dönemindeki hormon değişiklikleri vajinal dokularda kuruluk, yanma, hassasiyet ve cinsel ilişkide ağrıya neden olabilir. Bu belirtiler vajinal genişlikle aynı sorun değildir ve tek başına vajinoplasti nedeni sayılmaz.
Emzirmenin devam etmesi her kadın için kesin bir ameliyat engeli değildir. Ancak şikâyet yalnız kuruluk, yanma veya ağrılı ilişkiden oluşuyorsa önce belirtilerin emzirme, enfeksiyon, doğum izi veya pelvik taban kaslarıyla ilişkisi araştırılmalıdır.
Yoğun emzirme azaldığında vajinal dokuların nemi, esnekliği ve hassasiyeti değişebilir. Acil olmayan bir vajina daraltma ameliyatında bu değişimin görülmesini beklemek daha doğru olabilir.
Pelvik taban kasları neden kontrol edilmelidir?
Pelvik taban kasları mesaneyi, rahmi ve bağırsakları alttan destekler. Gebelik ve doğum bu kasları gerebilir. Kasların güçsüz olması vajinal genişlik hissine, idrar kaçırmaya ve aşağı doğru baskı şikâyetine yol açabilir.
Her genişlik hissi vajinal kanaldan doku çıkarılmasını gerektirmez. Sorun kas güçsüzlüğünden kaynaklanıyorsa kişiye uygun egzersizler veya kadın sağlığı alanında çalışan bir fizyoterapistin desteği daha doğru bir başlangıç olabilir.
Bazı kadınlarda pelvik taban kasları zayıf değil, gereğinden fazla gergindir. Cinsel ilişkide ağrı, vajinal bölgede sürekli kasılma, idrarı başlatmakta güçlük veya kabızlık varsa standart Kegel egzersizleri şikâyeti artırabilir. Bu nedenle egzersiz öncesinde kasların yalnız gücü değil, gevşeme yeteneği de kontrol edilmelidir.
Pelvik taban tedavisi vajinoplasti ihtiyacını azaltabilir mi?
Kas güçsüzlüğüne bağlı hafif genişlik hissinde pelvik taban tedavisiyle belirgin düzelme olabilir. Ancak vajina duvarlarında, vajina girişinde veya destek dokularında kalıcı gevşeklik varsa egzersiz bütün şikâyeti ortadan kaldırmayabilir.
Tedaviden sonra şikâyet devam ediyorsa yeniden muayene yapılır. Vajina daraltma ameliyatının gerekip gerekmediğine kasların durumu ile vajinal dokulardaki değişiklik birlikte görülerek karar verilir.
Sorun vajinal kanalda mı yoksa vajina girişinde mi?
Doğum sonrası şikâyet bazen vajinal kanalın tamamından değil, yalnız vajina girişinden veya doğum dikişinden kaynaklanır. Epizyotomi izi, düzensiz iyileşen yırtık veya perine bölgesindeki açıklık cinsel ilişkide ağrı ve genişlik hissi oluşturabilir.
Sorun yalnız vajina girişindeyse bütün vajinal kanala işlem yapılması gerekmeyebilir. Vajinal kanal boyunca kalıcı doku gevşekliği ve destek kaybı varsa vajinoplasti düşünülebilir. Her hastada aynı miktarda doku çıkarılmaz ve aynı bölgelere işlem yapılmaz.
İdrar kaçırma ve sarkma vajinoplastiyle düzelir mi?
Vajinoplasti standart bir idrar kaçırma veya pelvik organ sarkması ameliyatı değildir. Öksürürken, hapşırırken, gülerken veya koşarken idrar kaçırmanın farklı nedenleri olabilir. Yalnız vajinal kanalı daraltmak bu şikâyeti düzeltmeyebilir.
İdrar kaçırmaya vajinada aşağı doğru baskı, ele gelen şişlik veya idrarı tam boşaltamama eşlik ediyorsa pelvik organ desteği ayrıca incelenmelidir. Gaz veya dışkı kontrolünde sorun varsa makat çevresindeki kaslar ve perine bölgesi de kontrol edilir. Bu bulgular standart vajinoplastiden farklı bir tedavi gerektirebilir.
Yeni gebelik düşünülüyorsa vajinoplasti ertelenmeli mi?
Vajinoplasti hamile kalmayı önleyen bir ameliyat değildir. Ancak sonraki gebelik ve özellikle vajinal doğum, onarılan dokuları yeniden gerebilir. Bu durum ameliyat sonucunun değişmesine ve yeniden onarım gerekmesine yol açabilir.
Yakın zamanda yeni gebelik düşünülüyorsa vajina daraltma ameliyatını son doğumdan sonraya bırakmak genellikle daha doğru olur. Gebelik planı daha ileri bir tarihteyse şikâyetin günlük yaşama etkisi ile ameliyat sonucunun yeniden değişme ihtimali birlikte konuşulur.
Vajinoplasti geçiren her kadının sonraki doğumunu sezaryenle yapması gerektiği söylenemez. Doğum şekline gebelik sırasında ortaya çıkan koşullar ve daha önce yapılan onarımın niteliği göz önünde bulundurularak karar verilir.
Sezaryen sonrası vajinal gevşeklik olabilir mi?
Sezaryen doğumda bebek vajinal kanaldan geçmez. Buna rağmen gebelik boyunca artan ağırlık, hormon değişiklikleri ve karın içi basınç pelvik tabanı etkileyebilir. Bu nedenle sezaryen doğum yapan bir kadın da vajinal genişlik veya aşağı doğru baskı hissedebilir.
Sezaryen sonrası hissedilen her genişlik vajinoplasti gerektirmez. Vajina girişi, vajinal kanal, pelvik taban kasları ve pelvik organ desteği birlikte kontrol edilmelidir.
Vajinoplasti diğer genital estetik işlemlerle aynı mıdır?
Hayır. Vajina daraltma ameliyatı vajinal kanalın içine ve gerektiğinde vajina girişindeki destek dokularına yapılır. Dışarıdan görülen iç veya dış dudakların şeklini değiştirmez.
- İç dudaklardaki uzama, asimetri ve sürtünme labioplasti ile ilgilidir.
- Klitoris üzerindeki belirgin deri katlantısı klitoral hudoplasti ile ilgilidir.
- Dış dudaklardaki fazla doku, sarkma veya asimetri için vulvoplasti düşünülebilir.
- Vajinoplasti vajinal kanal ve gerektiğinde vajina girişindeki destek dokularıyla ilgilidir.
İç dudaklarla klitoris üzerindeki deri katlantısı farklı anatomik yapılardır. Her iki bölgede ayrı bir sorun varsa iki işlemin birlikte yapılması düşünülebilir; ancak bu her kadın için gerekli değildir.
Doğumdan sonraki değişiklik vajinal kanalda değil dış dudaklardaysa, sarkma veya hacim kaybı vajinoplastiden ayrı değerlendirilir.
Hangi şikâyetlerde muayene gerekir?
Vajinal genişlik hissi tek başına ameliyat gereksinimini göstermez. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa şikâyetin kaynağı muayenede araştırılmalıdır:
- Cinsel ilişkide belirgin genişlik veya his değişikliği
- Vajina girişinde açıklık hissi
- Düzensiz iyileşen veya ağrılı doğum dikişi
- Cinsel ilişkide ağrı
- Vajinal kuruluk, yanma veya hassasiyet
- Öksürürken, gülerken veya hareket ederken idrar kaçırma
- Vajinada aşağı doğru baskı veya ele gelen şişlik
- İdrarı veya bağırsakları boşaltmada güçlük
- Gaz veya dışkı kontrolünde sorun
- Tekrarlayan enfeksiyon veya kötü kokulu akıntı
Kayseri’de doğum sonrası vajinal gevşeklik şikâyetiyle yapılan muayenede yalnız genişlik hissine bakılmaz. Vajina girişi, vajinal kanal, pelvik taban kasları, doğum dikişleri ve varsa sarkma bulguları ayrı ayrı kontrol edilir.
Vajina daraltma ameliyatı hangi durumlarda düşünülebilir?
Doğumdan sonra yeterli iyileşme süresi geçmiş ve şikâyet devam ediyorsa vajinoplasti düşünülebilir. Ancak yalnız doğumdan sonra geçen ay sayısı ameliyat kararı için yeterli değildir.
- Doğum yaraları iyileşmiş olmalıdır.
- Aktif vajinal enfeksiyon bulunmamalıdır.
- Şikâyetin yalnız kuruluk, ağrı veya emzirme etkisinden kaynaklanmadığı anlaşılmalıdır.
- Pelvik taban kaslarının güç ve gevşeme durumu kontrol edilmelidir.
- Muayenede vajinal kanal veya vajina girişinde kalıcı gevşeklik görülmelidir.
- İdrar kaçırma veya pelvik organ sarkması için farklı bir tedavi gerekip gerekmediği belirlenmelidir.
- Yeni gebelik düşüncesi konuşulmalıdır.
- Ameliyatın cinsel hazzı kesin olarak artırmayacağı bilinmelidir.
Hangi durumlarda ameliyat ertelenir?
- Doğumdan sonraki erken iyileşme döneminde
- Doğum dikişleri veya yırtıklar henüz iyileşmemişse
- Aktif vajinal enfeksiyon varsa
- Nedeni açıklanmamış kanama bulunuyorsa
- Şiddetli kuruluk ve ağrı emzirme dönemiyle ilişkili görünüyorsa
- Yakın zamanda yeni gebelik düşünülüyorsa
- Pelvik taban tedavisiyle düzelebilecek bir kas sorunu varsa
- İdrar kaçırma, makat çevresindeki kas hasarı veya pelvik organ sarkması için farklı bir onarım gerekiyorsa
Vajina daraltma ameliyatının riskleri nelerdir?
Vajinoplasti cerrahi bir işlemdir ve risksiz değildir. Doğumdan sonra dokular tam iyileşmeden ameliyat yapılması yara iyileşmesini zorlaştırabilir. Genel riskler yapılacak onarıma, doğumdan kalan doku değişikliklerine ve ameliyat sonrası bakıma göre değişebilir.
- Ağrı, şişlik ve morarma
- Kanama veya kan birikmesi
- Enfeksiyon
- Yaranın geç iyileşmesi veya açılması
- Belirgin veya hassas iz oluşması
- Vajina girişinin gereğinden fazla daralması
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Geçici veya kalıcı his değişikliği
- Asimetri veya düzensiz iyileşme
- Beklenen daralmanın sağlanamaması
- Düzeltme veya yeniden ameliyat ihtiyacı
Vajinanın mümkün olduğunca daraltılması doğru bir hedef değildir. Amaç rahatsızlığa neden olan yapısal değişikliği düzeltirken dokuların doğal esnekliğini korumaktır.
Vajinoplasti cinsel yaşamı kesin olarak düzeltir mi?
Hayır. Cinsel istek, uyarılma, orgazm ve ilişki memnuniyeti yalnız vajinal genişliğe bağlı değildir. Kuruluk, ağrı, pelvik taban kaslarının fazla gergin olması, doğum sonrası yorgunluk ve ilişkiyle ilgili etkenler de cinsel yaşamı etkileyebilir.
Vajinal kanalda kalıcı gevşeklik varsa ameliyat bazı fiziksel şikâyetleri azaltabilir. Ancak cinsel haz veya orgazm artışı garanti edilemez. Gereğinden fazla daraltma ağrılı ilişkiye ve esneklik kaybına yol açabilir.
Doğum sonrası vajinoplasti hakkında sık sorulan sorular
Doğumdan üç ay sonra vajina daraltma ameliyatı yapılabilir mi?
Üçüncü ayda muayene yapılabilir ve şikâyetin kaynağı araştırılabilir. Ancak dokular ve pelvik taban kasları değişmeye devam ettiği için yalnız daraltma amacıyla ameliyat kararı vermek erken olabilir.
Doğumdan altı ay sonra vajinoplasti yapılabilir mi?
Altıncı ayda devam eden şikâyet daha sağlıklı biçimde incelenebilir. Yine de yalnız altı ayın dolmasına bakılmaz. Emzirme, doğum yaraları, pelvik taban kasları ve yeni gebelik düşüncesi de göz önünde bulundurulur.
Vajina daraltma ameliyatı için emzirmenin bitmesi şart mı?
Her kadın için kesin bir şart değildir. Ancak emzirme dönemindeki kuruluk, hassasiyet ve ağrılı ilişki şikâyetin kaynağını anlamayı zorlaştırabilir. Acil olmayan ameliyatlarda yoğun emzirmenin azalmasını beklemek daha uygun olabilir.
Doğum dikişi kötü iyileştiyse vajinoplasti mi yapılır?
Sorun yalnız vajina girişindeki dikiş veya perine bölgesindeyse bütün vajinal kanala işlem yapılması gerekmeyebilir. Daha sınırlı bir iz veya perine onarımının yeterli olup olmadığı muayenede anlaşılır.
Vajinoplasti sonrası yeniden normal doğum yapılabilir mi?
Ameliyat hamile kalmayı veya doğum yapmayı önlemez. Ancak sonraki vajinal doğum onarılan dokuları yeniden gerebilir. Yakın gebelik düşüncesi varsa ameliyatı son doğumdan sonraya bırakmak daha uygun olabilir.
Doğum sonrası vajina daraltma ameliyatının zamanında yalnız kaç ay geçtiğine bakılmaz. Dokuların iyileşmesi, pelvik taban kasları, emzirme, doğum yaraları, şikâyetin gerçek nedeni ve yeni gebelik düşüncesi birlikte incelenir. Altıncı ay birçok kadın için yeniden muayene dönemi olabilir; ancak ameliyatın gerekip gerekmediği muayene sonucunda anlaşılır.
