Histeroskopi ve Rahim İçi Polip
Histeroskopi, rahim ağzından ilerletilen ince bir kamera ile rahim içi boşluğun doğrudan incelenmesini sağlayan yöntemdir. Rahim içi polip, rahim boşluğuna uzanan miyom, yapışıklık, rahim perdesi ve açıklanamayan kanama gibi durumlarda tanı amacıyla kullanılabilir. Uygun hastalarda aynı işlem sırasında polip veya başka bir rahim içi lezyon çıkarılabilir.
Histeroskopi karından kesi gerektirmez; ancak ultrasonda görülen her bulgu ameliyat anlamına gelmez. İşlem kararı kanamanın türü, ultrason görünümü, yaş, menopoz durumu, gebelik planı, önceki biyopsiler ve rahim içini doğrudan görmenin sağlayacağı bilgi üzerinden verilir.
Kayseri’de ilk görüşmede histeroskopinin tanı veya tedavi kararını değiştirip değiştirmeyeceğini incelerim. İzlem, ofis histeroskopi, hedefli biyopsi ve operatif tedavi farklı amaçlara hizmet eder. Hastanın bulgusuna uymayan bir işlemi sırf polip şüphesi bulunduğu için planlamam.
Histeroskopi Nedir?
Histeroskop adı verilen ince optik sistem vajina ve rahim ağzından geçerek rahim boşluğuna ulaşır. Rahim içine verilen kontrollü sıvı, duvarların birbirinden ayrılmasını ve iç yüzeyin ekrandan görülmesini sağlar.
Rahim içinin incelendiği işlem tanısal histeroskopidir. Polip, rahim içine uzanan miyom, yapışıklık veya perde gibi bir bulguya müdahale edilirse operatif histeroskopi yapılmış olur. Tanı ve tedavi aynı seansta gerçekleştirilebileceği gibi, bulgunun kapsamına göre ayrı günlerde de planlanabilir.
Histeroskopi ile Laparoskopi Aynı Değildir
Histeroskopi rahim içi boşluğu vajinal yoldan değerlendirir ve karında kesi oluşturmaz. Laparoskopi ise karındaki küçük kesilerden rahmin dış yüzeyini, yumurtalıkları, tüpleri ve pelvis içini inceler.
Rahim İçi Polip Nedir?
Rahim içi polip veya endometrial polip, rahmin iç tabakasından gelişerek rahim boşluğuna uzanan doku oluşumudur. Tek ya da çok sayıda olabilir; saplı veya geniş tabanlı görülebilir. Poliplerin büyük bölümü iyi huyludur.
Rahim İçi Polip Belirtileri
Adetler arasında lekelenme, uzun veya yoğun adet kanaması, ilişki sonrası kanama ve menopoz sonrası kanama poliple ilişkili olabilir. Bazı polipler ise hiçbir şikâyet oluşturmaz ve ultrason sırasında tesadüfen görülür.
Kasık ağrısı polibin en belirgin bulgusu değildir. Şiddetli veya sürekli ağrıda yumurtalık kisti, endometriozis, enfeksiyon ve başka nedenleri ayrıca araştırmak gerekir.
Histeroskopi Hangi Durumlarda Yapılır?
Histeroskopi her adet düzensizliğinde, gebelik gecikmesinde veya ultrason bulgusunda rutin olarak uygulanmaz. Rahim içini doğrudan görmenin tanı ya da tedavi kararını değiştireceği durumlarda planlanır.
- Adet arası kanama veya açıklanamayan yoğun kanama
- Menopoz sonrası lekelenme veya kanama
- Ultrasonda rahim içi polip ya da submüköz miyom şüphesi
- Rahim içi yapışıklık veya rahim perdesi şüphesi
- Rahim içinde kalmış doku veya çıkarılamayan rahim içi araç şüphesi
- Hedefli endometrium biyopsisi gerektiren durumlar
- Görüntülemede gebelik planını etkileyebilecek rahim içi lezyon saptanması
- Önceki polip veya rahim içi cerrahisi sonrasında yeniden gelişen şikâyet
Kanamada Polip Dışındaki Nedenler de Araştırılır
Adet düzensizliği ve anormal kanama polip dışında miyom, yumurtlama bozukluğu, ilaç kullanımı, gebelikle ilişkili durumlar ve rahim iç tabakasındaki başka değişikliklerden kaynaklanabilir. İlk inceleme jinekolojik muayene ve şikâyete uygun ultrason yöntemiyle başlar.
Menopoz Sonrası Kanama Geciktirilmemelidir
Menopoz sonrasında oluşan tek seferlik lekelenme bile incelenmelidir. Polip sık görülen iyi huylu nedenlerden biri olsa da kanamayı polibe bağlamadan rahim iç tabakası araştırılır. İlk adım hastanın risklerine göre transvajinal ultrason veya endometrium örneklemesi olabilir. Kanama tekrarlıyorsa, endometrium yeterli görülemiyorsa, alınan örnek yetersizse ya da odaksal lezyon şüphesi varsa histeroskopi ve hedefli örnekleme gündeme gelir.
Histeroskopi Nasıl Yapılır?
İşlem öncesinde gebelik olasılığı, kanama durumu, kullanılan ilaçlar, önceki ameliyatlar ve ultrason bulguları gözden geçirilir. Histeroskop rahim ağzından ilerletilir ve rahim boşluğu ekrandan sistemli biçimde incelenir.
Ofis Histeroskopi
İnce çaplı cihazlarla yapılan ofis histeroskopi çoğunlukla tanısal değerlendirme ve küçük girişimler için kullanılır. Uygun hastalarda hastaneye yatış ve genel anestezi gerektirmeden uygulanabilir. Vajina ve rahim ağzından alet kullanmadan ilerlenen vaginoskopik yaklaşım bazı hastalarda rahatsızlığı azaltabilir.
Operatif Histeroskopi
Rahim içi polip, submüköz miyom, yapışıklık veya septuma cerrahi müdahale gerektiğinde operatif histeroskopi planlanır. İşlemin kapsamına göre lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi kullanılabilir. Çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilir.
İşlem Ne Kadar Sürer?
Rahim içinin incelendiği tanısal işlem çoğunlukla kısa sürer. Polibin büyüklüğü ve tabanı, miyomun rahim duvarındaki derinliği, yapışıklığın yaygınlığı, kullanılan cihaz ve anestezi toplam süreyi değiştirir. Muayene öncesinde herkese geçerli sabit bir süre vermek doğru değildir.
Ofis Histeroskopi ile Ameliyathane Histeroskopisi Nasıl Seçilir?
Küçük çaplı cihaz, kısa sürecek inceleme ve sınırlı müdahale planı ofis histeroskopisini mümkün kılabilir. Büyük veya geniş tabanlı polipler, rahim içine uzanan miyomlar, yaygın yapışıklıklar ve uzun sürecek girişimler ameliyathane koşullarını gerektirebilir.
Seçimde lezyonun boyutu ve yerleşiminin yanında rahim ağzının yapısı, önceki zor muayene deneyimleri, kaygı düzeyi, ağrı hassasiyeti ve hastanın tercihi dikkate alınır. Önceki jinekolojik işlemlerde şiddetli ağrı veya travmatik deneyim yaşandıysa işlem ortamını ve ağrı kontrolünü buna göre planlarım.
Histeroskopi Ağrılı mıdır?
Hissedilen ağrı kişiden kişiye belirgin biçimde değişebilir. Bazı hastalar kısa süreli adet sancısına benzer kramp hissederken bazıları daha şiddetli ağrı yaşayabilir. İşlemi herkeste ağrısız olarak tanımlamak doğru değildir.
Ağızdan ağrı kesici, lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi seçenekleri işlem öncesinde konuşulmalıdır. Hasta uygulamanın herhangi bir aşamasında durdurulmasını isteyebilir. Tolere edilemeyen ağrıda işlem sonlandırılıp farklı bir ağrı kontrolüyle yeniden planlanabilir.
Histeroskopi Öncesi Hazırlık
Adet gören hastalarda işlem çoğunlukla kanama bittikten sonraki erken dönemde planlanır. Rahim iç tabakasının ince olduğu bu dönemde küçük lezyonlar daha net görülebilir. Devam eden kanama, menopoz veya gecikmeden incelenmesi gereken bir durum zamanlamayı değiştirebilir.
- Gebelik olasılığı varsa işlem öncesinde belirtilmelidir. Histeroskopi gebelik şüphesi varken yapılmaz; gerekirse gebelik testi istenir.
- Kan sulandırıcılar ve düzenli kullanılan ilaçlar paylaşılmalıdır.
- Akıntı, ateş veya enfeksiyon şüphesi varsa işlem öncesinde muayene gerekir.
- Önceki ultrason, rahim filmi, biyopsi ve patoloji sonuçları getirilmelidir.
- Sedasyon veya genel anestezi planlanıyorsa verilen açlık ve ilaç talimatlarına uyulmalıdır.
Ofis histeroskopide sedasyon planlanmıyorsa çoğu hastanın aç kalması gerekmez. Rutin histeroskopi öncesinde herkese antibiyotik verilmez; koruyucu tedavi gereksinimi enfeksiyon riski ve yapılacak girişime göre belirlenir.
Histeroskopik Polip Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Vajinal ultrason rahim içi polip şüphesini gösterebilir. Salin infüzyon sonografisi rahim boşluğunun sınırlarını daha ayrıntılı ortaya koyabilir. Histeroskopik polipektomide polibin yeri, tabanı ve çevre dokular kamera ile görülür; oluşum uygun cerrahi araçlarla rahim duvarından ayrılarak çıkarılır.
Ultrason görüntüsü kesin doku tanısı vermez. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir ve iyi huylu polip, hiperplazi veya başka bir hücresel değişiklik bulunup bulunmadığı araştırılır. Odaksal rahim içi lezyonlarda körlemesine küretaj oluşumu görmeden örnekleme yaptığı için hedefli histeroskopik çıkarma yerine tercih edilmemelidir.
Rahim İçi Polip Her Zaman Alınır mı?
Her polip için ameliyat kararı verilmez ve herkese uygulanabilecek tek bir milimetre ya da santimetre sınırı yoktur. Şikâyet oluşturmayan, düşük riskli görünen bazı küçük poliplerde izlem düşünülebilir. Yaş, menopoz durumu, kanama, polibin görünümü ve büyümesi, tamoksifen kullanımı, gebelik planı ve hastanın tercihi kararı etkiler.
Menopoz sonrası kanama, devam eden anormal kanama, gebelik planını etkileyebilecek rahim içi bulgu, büyüme veya kuşkulu görünüm varsa histeroskopik çıkarma daha sık gündeme gelir.
Polip İlaçla Yok Olur mu?
İlaçlar polibe eşlik eden kanamayı geçici olarak azaltabilir; ancak mevcut polibi güvenilir biçimde ortadan kaldırmaz. Çıkarma gerektiğinde histeroskopik polipektomi polibin tabanını görerek müdahale etme olanağı sağlar.
Rahim İçi Polip Tekrarlar mı?
Polip çıkarıldıktan sonra rahim içinde yeni polip gelişebilir. Olasılık kişisel özelliklere, polip sayısına ve rahim iç tabakasını etkileyen durumlara göre değişir. Yeniden kanama veya lekelenme geliştiğinde önceki polibin tekrarladığı varsayılmadan yeni neden araştırılır.
Rahim İçi Polip Gebeliği Etkiler mi?
Rahim boşluğuna uzanan polipler bazı hastalarda embriyonun yerleşebileceği alanı veya rahim içi ortamı etkileyebilir. Buna rağmen polip saptanan her hastada gebelik oluşmayacağı ya da polip çıkarılınca gebelik elde edileceği söylenemez.
Gebelik gecikiyorsa kısırlık ve infertilite nedenleri araştırılır; rahim içi bulgunun yanında yumurtalık rezervi, yumurtlama, tüpler ve sperm sonucu da incelenir. Polibin yeri, boyutu, kanama yapıp yapmadığı, çiftin yaşı ve planlanan tedavi polipe müdahale kararını etkiler.
Tüp Bebek Öncesinde Herkese Histeroskopi Gerekir mi?
Hayır. Ultrason, üç boyutlu ultrason veya sonohisterografide rahim boşluğu normal görülen her hastaya ilk embriyo transferinden önce rutin histeroskopi yapılmaz. Tekrarlayan başarısız transferlerde rahim boşluğunun yeniden incelenmesi düşünülebilir; kullanılacak yöntem önceki görüntüleme, endometrium bulguları ve hastanın öyküsüne göre seçilir.
Belgelenmiş küçük bir polip tüp bebek tedavisinin her durumda ertelenmesini gerektirmez. Poliplerin implantasyonu etkileyebileceğine dair bulgular olsa da polipektominin IVF canlı doğum oranını her hastada artırdığı gösterilmemiştir. Polibin rahim boşluğuna etkisi, kanama, önceki tedaviler ve transfer zamanı, tüp bebek tedavisi ile polip yönetiminin sırasını belirler.
Histeroskopi ile Kürtaj Aynı İşlem midir?
Hayır. Histeroskopide rahim içi kamera ile görülür ve işlem doğrudan saptanan alana yöneltilir. Körlemesine rahim içi örnekleme veya küretajda ise rahim boşluğu aynı ayrıntıyla görülmez ve odaksal bir lezyon gözden kaçabilir.
Polip, submüköz miyom veya sınırlı bir rahim içi lezyon şüphesinde hedefli histeroskopik değerlendirme ve çıkarma daha doğru yaklaşım sağlar. Körlemesine küretaj gerekli klinik durumlarda kullanılabilse de rahim içi polibin hedefli tedavisinin yerine geçmez.
Histeroskopi Sonrası İyileşme
Tanısal histeroskopi veya küçük bir polip çıkarılması sonrasında çoğu hasta aynı gün taburcu olabilir. Daha kapsamlı operatif işlemlerde toparlanma süresi uzayabilir. Sedasyon veya genel anestezi uygulandıysa aynı gün araç kullanmamak ve verilen taburculuk önerilerine uymak gerekir.
Histeroskopi Sonrası Kanama ve Akıntı Ne Kadar Sürer?
Hafif kramp, lekelenme veya sulu akıntı birkaç gün görülebilir. Polip, miyom ya da yapışıklığa müdahale edilen işlemlerde miktar ve süre değişebilir. Kanamanın giderek artması, kötü kokulu akıntı veya ateş normal iyileşme bulgusu olarak kabul edilmez.
İşe, Duşa, Spora ve Cinsel İlişkiye Ne Zaman Dönülür?
Tanısal işlemden sonra günlük yaşama dönüş çoğu hastada kısa sürede olur; masa başı işe dönüş sıklıkla ertesi gün mümkün olabilir. Operatif işlemlerde ve anestezi sonrasında daha uzun dinlenme gerekebilir. Duş, tampon, havuz, egzersiz ve cinsel ilişki için önerilen süre yapılan müdahalenin kapsamına ve kontroldeki iyileşmeye göre belirlenir.
Histeroskopi Sonrası Adet Ne Zaman Olur?
İlk adetin zamanı işlemin adet döngüsünün hangi gününde yapıldığına, çıkarılan dokuya ve kullanılan hormonal tedavilere göre değişebilir. İlk kanama önceki adetlerden farklı olabilir. Gecikme, giderek artan kanama veya devam eden düzensizlik varsa yeniden değerlendirme yapılır.
Hangi Belirtiler Normal Kabul Edilmez?
Giderek artan karın ağrısı, yoğun kanama, ateş, kötü kokulu akıntı, bayılma hissi, nefes darlığı veya genel durumda belirgin bozulma gelişirse gecikmeden değerlendirme gerekir.
Histeroskopinin Olası Riskleri
Histeroskopi genellikle kısa süreli bir işlem olsa da risksiz değildir. Kanama, enfeksiyon, rahim duvarında delinme, rahim ağzı yaralanması ve operatif işlemlerde kullanılan sıvıya bağlı denge bozuklukları görülebilir. Rahim içi yapışıklık riski, geniş doku çıkarılan işlemlerde artabilir.
Risk düzeyi işlemin tanısal veya operatif oluşuna, çıkarılacak lezyonun yapısına, önceki ameliyatlara, kullanılan enerji ve sıvı sistemine ve eşlik eden hastalıklara göre değişir. İşlem öncesi bilgilendirmede beklenen yarar, alternatifler, ağrı kontrolü ve olası komplikasyonlar açık biçimde konuşulmalıdır.
Histeroskopi ve Rahim İçi Polip Hakkında Merak Edilenler
Gerekli olduğunda ince çaplı cihaz ve vaginoskopik teknikle işlem yapılabilir. Uygunluk işlemin nedenine, anatomiye ve kullanılacak cihaza göre belirlenir. Muayene yöntemi, olası etkiler ve alternatifler işlem öncesinde açıkça konuşulmalıdır.
Hayır. Rahim filmi kontrast maddeyle rahim boşluğunun şeklini ve tüplerin açık olup olmadığını inceler. Histeroskopi rahim içini kamera ile doğrudan gösterir ve görülen polip veya yapışıklığa müdahale etmeyi sağlayabilir; tüplerin tamamının açıklığını gösteren bir test değildir.
Rahim içi aracın ipi görünmüyorsa önce gebelik olasılığı ve aracın yeri ultrasonla incelenir. Araç rahim içindeyse ve standart yöntemle çıkarılamıyorsa histeroskopiyle görülerek çıkarılması planlanabilir.
Bazı küçük ve belirti vermeyen polipler sonraki kontrollerde görülmeyebilir. Bu durum her polipte beklemenin güvenli olduğu anlamına gelmez. Kanama, menopoz, kuşkulu görünüm, büyüme ve gebelik planı izlem ya da çıkarma kararını değiştirir.
Herkese aynı aralıkta rutin ultrason gerekmez. Patoloji sonucu, polip sayısı, devam eden kanama, gebelik planı ve önceki rahim içi hastalıklar kontrol zamanını belirler. Şikâyet yeniden başlarsa planlanan tarihten önce ultrason yapılabilir.
Zamanlama çıkarılan polibin büyüklüğüne, yapılan işlemin kapsamına, kanamanın bitmesine ve patoloji sonucuna göre değişir. Küçük bir polipektomi sonrasında uzun süre beklemek her hastada gerekli değildir; yapışıklık açılması veya daha geniş cerrahi sonrasında kontrol ultrasonu ya da yeniden rahim içi inceleme istenebilir.
İlk adet işlemin döngünün hangi gününde yapıldığına, çıkarılan dokuya ve kullanılan hormonal ilaçlara bağlı olarak erken, geç veya önceki adetlerden farklı olabilir. Düzensizlik devam ederse yalnız işleme bağlanmadan diğer kanama nedenleri araştırılır.
Patoloji sonucu iyi huylu polip dışında hiperplazi, atipik hücre veya başka bir değişiklik gösterirse takip ve tedavi planı sonucun türüne göre yeniden oluşturulur. Ek örnekleme, ilaç tedavisi veya daha kapsamlı cerrahi seçenekleri kişisel riskler ve gebelik planı dikkate alınarak konuşulur.
Toplam maliyet işlemin tanısal veya operatif olmasına, ofis ya da ameliyathane koşullarında yapılmasına, anesteziye, çıkarılacak lezyonun kapsamına ve patoloji incelemesine göre değişir. Ücret bilgisi alınırken hekim, anestezi, hastane, patoloji ve kontrol hizmetlerinden hangilerinin kapsama dahil olduğu netleştirilmelidir.
Kayseri’de Histeroskopi İçin İlk Görüşme
Anormal kanama, ultrasonda polip şüphesi, gebelik gecikmesi veya daha önce önerilmiş histeroskopi nedeniyle başvuran hastalarda ilk olarak işlemin tanı ve tedavi kararını değiştirip değiştirmeyeceğini incelerim. İzlem, ofis histeroskopi, hedefli biyopsi ve operatif tedaviden hangisinin uygun olduğu mevcut bulgulara göre belirlenir.
Görüşmeye önceki ultrason, rahim filmi, biyopsi veya patoloji sonuçlarını ve kullandığınız ilaçların listesini getirmeniz yararlı olur. İşlem gerekiyorsa uygulanacağı ortamı, ağrı kontrolünü, hazırlığı, patoloji sürecini ve iyileşme planını açık biçimde anlatırım. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; kişisel karar muayene ve güncel sonuçlara göre verilir.