Genital estetik sonrası cinsel ilişki ve yoğun spora dönüş için dış genital bölge ameliyatlarında çoğu hastada dört ile altı hafta beklenir. Vajinoplasti gibi vajinal kanalı ilgilendiren ameliyatlarda bu süre genellikle en az altı haftadır ve iyileşmenin durumuna göre altı ile sekiz haftaya uzayabilir.
Kısa yürüyüş ve ayakta duş daha erken mümkün olabilir. Havuz, deniz, küvet, hamam ve sauna için yaranın tamamen kapanması, kanama ile akıntının bitmesi ve doktorun izin vermesi gerekir. Verilen süre dolmuş olsa bile ağrı, şişlik veya yara açıklığı varsa cinsel ilişkiye ve yoğun aktiviteye başlanmamalıdır.
Genital estetik sonrası iyileşme yalnız takvimde geçen gün sayısıyla ölçülmez. Yapılan işlem, dikişlerin bulunduğu doku, ameliyatın genişliği ve kontrol muayenesindeki görünüm birlikte dikkate alınır.
İyileşme süresini yapılan işlem belirler
Dışarıdan görülen genital bölge vulva, vajinal girişten rahim ağzına uzanan iç kanal ise vajinadır. Vulva ve vajina farklı dokulardan oluştuğu için bu bölgelere yapılan ameliyatların iyileşme süresi de aynı değildir.
Labioplasti, hudoplasti ve vulvoplasti
Labioplasti iç dudaklara, klitoral hudoplasti klitorisin üzerindeki deri katlantısına uygulanır. Vulvoplasti ise dış dudakların küçültülmesi, toparlanması veya hacminin düzenlenmesi amacıyla planlanabilir.
Bu ameliyatlarda dikiş hattı oturma, dar kıyafet, sürtünme, bisiklet ve cinsel temasla zorlanabilir. Yara yüzeyde kapalı görünse bile dokunun dayanıklılık kazanması daha uzun sürer. Vulvoplastinin kapsamı uygulanan yönteme göre değiştiği için dış dudak estetiği sonrası kısıtlamalar kişiye özel belirlenir.
Vajinoplasti
Vajinoplasti, yani vajina daraltma ameliyatı, vajinal kanalın ve gerekli hastalarda vajinal girişteki destek dokularının onarılmasını içerir. İç dikişler dışarıdan görülmediği için bölgenin iyi görünmesi tam iyileşmenin tamamlandığını göstermez.
Cinsel ilişki, ağır kaldırma, koşu ve karın içi basıncı artıran hareketler vajinal dikişlere yük bindirebilir. Vajinoplasti sonrası dönüş süresi bu nedenle dış genital bölgeyle sınırlı işlemlerden daha uzun olabilir.
Birden fazla işlem yapıldıysa
Labioplasti, hudoplasti, vulvoplasti ve vajinoplasti aynı seansta birlikte uygulanabilir. Böyle bir durumda en hızlı iyileşen bölgeye göre hareket edilmez; tüm dikiş hatlarının yeterince iyileşmesi beklenir. İşlemlerin hangi dokulara uygulandığı ameliyat farkları üzerinden anlaşılabilir.
Cinsel ilişkiye ne zaman başlanabilir?
Labioplasti, hudoplasti ve vulvoplasti sonrası cinsel ilişki için çoğu hastada dört ile altı hafta beklenir. Vajinoplasti veya vajinal giriş onarımı sonrası genellikle en az altı hafta gerekir; geniş onarımlarda ya da birden fazla işlem yapıldığında süre altı ile sekiz haftaya uzayabilir.
Takvimde önerilen haftanın dolması tek başına yeterli değildir. Cinsel ilişkiye başlamadan önce yaranın kapanmış olması, belirgin şişlik ile dokunma ağrısının azalması, kanama ve kötü kokulu akıntının bulunmaması ve doktorun izin vermesi gerekir.
Erken cinsel temas dikişlerde gerilme, yara açılması, kanama, ağrı ve enfeksiyon riskini artırabilir. Penetrasyon olmasa bile dış genital bölgeye doğrudan sürtünme yapan temas, özellikle klitoral hudoplasti ve labioplasti sonrasında iyileşen dokuyu zorlayabilir.
İlk ilişkide hafif hassasiyet olabilir ancak belirgin ağrı varsa devam edilmemelidir. Doktorun uygun gördüğü durumlarda su bazlı kayganlaştırıcı kullanılabilir. Tekrarlayan kanama, vajina girişinde aşırı darlık hissi veya devam eden ağrı kontrol gerektirir.
Spora ne zaman dönülebilir?
Kısa ve yavaş yürüyüşlere çoğu hastada ilk günlerden itibaren başlanabilir. İlk yürüyüşler ev içinde birkaç dakika ile sınırlı tutulmalı; ağrı, zonklama, şişlik veya kanama artmıyorsa süre kademeli olarak uzatılmalıdır.
Koşu, sıçrama, ağırlık kaldırma, derin çömelme ve yoğun karın egzersizleri için dış genital ameliyatlardan sonra çoğunlukla dört ile altı hafta beklenir. Vajinoplasti veya birleşik ameliyatlarda daha uzun bir kısıtlama gerekebilir. Pilates ve yoga da bacakları geniş açan ya da karın basıncını artıran hareketler içeriyorsa hafif egzersiz sayılmaz.
Bisiklet, motosiklet ve ata binme dış genital bölgeye doğrudan basınç ve sürtünme uygular. Önerilen süre dolsa bile sele üzerinde ağrı veya hassasiyet varsa bu aktivitelere başlanmamalıdır. Spora dönüşte ilk ölçüt eski performansa ulaşmak değil, hareket sırasında ve sonrasında belirti oluşmamasıdır.
Duş, havuz ve deniz ne zaman?
Ayakta kısa duş ile küvette veya havuzda suyun içinde kalmak aynı değildir. Hekimin izin verdiği ilk günlerde ılık ve kısa bir duş alınabilir. Su doğrudan yüksek basınçla dikiş hattına tutulmamalı, bölge ovalanmamalı ve duş sonrasında yumuşak bir havluyla bastırmadan kurulanmalıdır.
Havuz, deniz, küvet, jakuzi, hamam ve sauna için yara tamamen kapanana kadar beklenmelidir. Deniz suyunun tuzlu veya havuz suyunun klorlu olması açık yarayı korumaz. Kanama, akıntı, yara açıklığı ya da belirgin hassasiyet varsa suya girilmemelidir.
Dış genital bölge ameliyatlarında bu bekleme süresi çoğu hastada dört ile altı haftayı bulabilir. Vajinal kanala yapılan veya birden fazla işlemin birlikte uygulandığı ameliyatlarda doktor daha uzun süre önerebilir. Suya dönüş için belirleyici olan kontrol muayenesinde yaranın kapandığının görülmesidir.
Genital bölge nasıl temizlenir?
Ameliyat bölgesini sık sık ürünle yıkamak daha iyi temizlik sağlamaz. Amaç yaranın tahriş edilmeden temiz ve kuru tutulmasıdır. Hekimin önermediği sabun, antiseptik, krem, pudra, bitkisel yağ ve genital temizlik ürünü kullanılmamalıdır.
- Tuvaletten önce ve sonra eller yıkanmalıdır.
- Temizlik önden arkaya doğru yapılmalıdır.
- Dikiş hattı sert biçimde silinmemeli veya ovalanmamalıdır.
- Parfümlü ürünler ve vajinal duş kullanılmamalıdır.
- Ped nemli bırakılmamalı ve düzenli değiştirilmelidir.
- Tampon ve menstrual kap için doktor izni beklenmelidir.
- İç çamaşırı temiz, rahat ve bölgeyi sıkmayacak yapıda olmalıdır.
İdrar yaparken hafif yanma ilk günlerde görülebilir. Yanma giderek artıyorsa, idrar yapmak zorlaşıyorsa veya kötü koku gelişiyorsa doktora haber verilmelidir. Ameliyattan kısa süre sonra adet başlanırsa tampon veya menstrual kap yerine ped kullanılmalıdır.
İşe ve günlük yaşama dönüş
Sınırlı dış genital işlemlerden sonra masa başı işe dönüş birkaç gün ile bir hafta içinde mümkün olabilir. Vajinoplasti, birleşik ameliyat veya fiziksel güç gerektiren işlerde daha uzun dinlenme gerekebilir. Ağrı kesici ilaçların sersemlik yapması, rahat oturamama ve hareketle kanamanın artması işe dönüşü geciktirebilir.
Dar pantolon, tayt, sert dikişli iç çamaşırı ve sentetik kumaşlar sürtünmeyi artırabilir. İlk haftalarda bol kıyafetler tercih edilmeli ve uzun süre kesintisiz oturulmamalıdır. Günlük hareketlerden sonra şişlik veya zonklama artıyorsa aktivite azaltılmalıdır.
Hangi belirtilerde doktora haber verilmeli?
İlk günlerde hafif şişlik, morarma, sızı ve az miktarda kanlı akıntı görülebilir. Aşağıdaki belirtilerden biri gelişirse planlanan kontrol günü beklenmemelidir:
- Giderek artan veya verilen ağrı kesiciyle azalmayan ağrı
- Tek tarafta hızla büyüyen sert şişlik
- Yoğun veya durmayan kanama
- Ateş ya da titreme
- Kötü kokulu sarı veya yeşil akıntı
- Yara kenarlarının açılması veya cilt renginde belirgin koyulaşma
- İdrar yapamama veya giderek artan idrar güçlüğü
Bacakta tek taraflı ağrı ya da şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı gelişirse acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
