Ana içeriğe geç
T şeklinde rahim nedir? Tanı ve metroplasti kararı

T şeklinde rahim nedir? Tanı ve metroplasti kararı

İçindekiler [ + ] [ - ]
  1. Rahim iç boşluğu nasıl bir yapıdır?
  2. Üç boyutlu ultrason ne sağlar?
  3. HSG, MR veya histeroskopi gerekir mi?
  4. Doğuştan görünüm ile sonradan gelişen sorun nasıl ayrılır?
  5. Kısırlık ve gebelik kaybıyla ilişkisi ne kadar nettir?
  6. Histeroskopik metroplasti neyi amaçlar?
  7. Ameliyatın yararı araştırmalarda nasıl değerlendirilir?
  8. Hangi riskler konuşulmalıdır?
  9. Gebelik denemesi ve doğum planı nasıl yapılır?
  10. Ameliyatsız izlem ne zaman düşünülebilir?
  11. Görüşmenin sonunda hangi bilgiler netleşmeli?

T şeklinde rahim, rahim iç boşluğunun özellikle yan duvarlarındaki belirginleşme nedeniyle dar ve T harfine benzer göründüğü bir anatomik tanımlamadır. Rahmin dış görünümü normal olabilir. Tanı, yalnız standart ultrasonda görülen tek bir kesite veya “rahim dar” ifadesine dayanarak konulmamalıdır. Uygun görüntüleme, kullanılan ölçütler ve kişinin üreme öyküsü birlikte değerlendirilmelidir.

T şeklinde görünüm, mutlaka kısırlık veya düşük yaşanacağı anlamına gelmez. Bazı kadınlar kendiliğinden gebe kalabilir ve doğum yapabilir. Metroplasti adı verilen rahim içi şekil düzeltme işlemi seçilmiş durumlarda görüşülebilir; ancak herkese koruyucu ameliyat olarak önerilmesi veya canlı doğumu kesin artıracağının söylenmesi için yeterli kanıt yoktur.

Rahim iç boşluğu nasıl bir yapıdır?

Rahim, dışta kas duvarı ve içte endometrium adı verilen tabakayla çevrili bir boşluktan oluşur. Boşluğun şekli kişiden kişiye bazı farklılıklar gösterebilir. Görüntülemede yalnız genişlik değil, yan duvarlar, üst bölüm ve rahmin dış sınırı birlikte incelenir.

T şeklinde tanımlamada yan duvarların boşluğa doğru belirginleşmesi önem taşır. Bu görünüm, rahim içindeki orta bölmeden yani septumdan farklıdır. İki durumun tanı ölçütleri ve ameliyatın hedefi aynı değildir. Her dar veya uzun görünen boşluk da gerçek bir T şeklinde rahim olarak kabul edilmemelidir.

Üç boyutlu ultrason ne sağlar?

Üç boyutlu ultrason, rahmin iç ve dış şeklini birlikte göstermeye yardımcı olan koronal düzlemin değerlendirilmesini sağlar. Özellikle yan duvarlardaki girintiler, boşluğun üst bölümü ve rahim duvarı kalınlığı incelenebilir. İnceleme uygun teknikle elde edilmiş görüntüler üzerinden yapılmalıdır.

İki boyutlu bir görüntüde kesitin açısı, boşluğun olduğundan daha dar görünmesine yol açabilir. Bu nedenle yalnız bir ekran fotoğrafı üzerinden kesin tanı veya ameliyat kararı uygun değildir. Gerekirse kayıtların bu alanda deneyimli bir hekim tarafından yeniden değerlendirilmesi yararlıdır.

Tanıyı desteklemek için bazı ölçüm ve açı sistemleri önerilmiştir. Bunlar değerlendirmeyi daha tutarlı hale getirmeyi amaçlar. Ancak ölçütler ve sınıflamalar arasında tam birlik bulunmaması, raporlarda farklı yorumların görülmesine yol açabilir. İnternetten tek bir açı sınırı bulunup kişisel görüntüye uygulanması güvenilir değildir.

HSG, MR veya histeroskopi gerekir mi?

Rahim filmi olarak bilinen HSG, rahim boşluğu ve tüplerin geçişi hakkında bilgi verebilir. Fakat rahmin dış sınırını ve kas duvarını bütün ayrıntısıyla göstermez. Filmde görülen dar boşluk, başka görüntülemeyle ve klinik öyküyle birlikte yorumlanmalıdır. Tek başına şekil benzetmesiyle cerrahi plan yapılmaz.

MR, ultrasonla açıklanamayan veya daha karmaşık anatomik sorularda yararlı olabilir; herkese zorunlu değildir. Histeroskopi ise rahim boşluğunu doğrudan gösterir. Histeroskopi ile rahim boşluğunun değerlendirilmesi, yapışıklık veya polip gibi başka bir sorunu ayırt etmeye de yardımcı olabilir.

Ancak histeroskopiyle bakıldığında rahmin dış şekli tek başına görülemez. Bu nedenle ameliyat düşünülüyorsa görüntüleme bilgileriyle birlikte değerlendirme yapılır. Tanısal inceleme sırasında şekli düzeltme işleminin otomatik olarak uygulanacağı varsayılmamalı; olası tedavinin kapsamı önceden konuşulmalıdır.

Doğuştan görünüm ile sonradan gelişen sorun nasıl ayrılır?

Rahim boşluğunun dar görünmesi, her zaman aynı gelişimsel yapıyı anlatmaz. Önceki rahim içi işlemler veya yapışıklık gibi sonradan gelişen durumlar da şekli etkileyebilir. Öykü, adet düzenindeki değişiklikler ve önceki görüntüler ayrımda önemlidir.

Doğum veya düşük sonrası işlemden sonra adetlerin belirgin azalması gibi bir değişiklik varsa bu bilgi paylaşılmalıdır. Böyle bir durumda yalnız “T şeklinde” etiketine odaklanmak yerine başka kavite sorunları araştırılır. Tedavi, görünümün nedenine göre değişebilir; her darlık aynı biçimde kesilerek genişletilmez.

Kısırlık ve gebelik kaybıyla ilişkisi ne kadar nettir?

T şeklinde rahim, bazı çalışmalarda kısırlık, tekrarlayan transfer başarısızlığı veya gebelik kaybıyla ilişkili bulunmuştur. Ancak ilişki, tek başına neden-sonuç kanıtı değildir. Tanı ölçütlerinin değişmesi ve araştırmaların çoğunun üreme sorunu yaşayan seçilmiş hastaları içermesi yorumu sınırlar.

Belirti veya üreme sorunu olmayan bir kadında aynı görüntünün anlamı farklı olabilir. Daha önce sağlıklı doğum yapmış olmak da rahmin her gelecekteki sorundan bağımsız olduğunu göstermez; fakat değerlendirmede önemli bir bilgidir. Kişisel öykü yalnız görüntüden daha geniş bir çerçeve sunar.

Rahim yapısal sorunlarının değerlendirilmesi, düşüklerin haftası, varsa gebelik dokusunun incelemesi ve diğer olası nedenlerle birlikte yapılır. Yumurtlama, tüpler, sperm ve yaşla ilgili etkenler de gözden kaçırılmamalıdır. Tek bir rahim bulgusu bütün üreme öyküsünün açıklaması haline getirilmez.

Histeroskopik metroplasti neyi amaçlar?

Metroplasti, rahim iç boşluğunun biçimini düzenlemek amacıyla yapılan işlemlerin genel adıdır. T şeklinde rahimde seçilmiş hastalarda yan duvarlara kontrollü kesilerle boşluğun genişletilmesi hedeflenebilir. Bu, septumun kesilmesiyle aynı anatomik işlem değildir. Kullanılacak teknik ve kesinin derinliği güvenlik açısından önem taşır.

İşlem rahim ağzından kamera sistemiyle yapılır; dışarıdan büyük bir karın kesisi gerektirmeyebilir. Buna rağmen yalnız “kapalı ve kısa” olduğu için risksiz kabul edilmez. Rahim duvarının bütünlüğü, boşluğun şekli ve komşu dokularla ilişki gözetilmelidir. Tanının net olmadığı durumda önce değerlendirmeyi tamamlamak önemlidir.

Ameliyatın yararı araştırmalarda nasıl değerlendirilir?

Birçok yayında ameliyat sonrası gebelikler ve canlı doğumlar bildirilmiştir. Yeni karşılaştırmalı gözlemsel çalışmalarda da seçilmiş gruplarda olumlu sonuçlar görülmektedir. Ancak hastaların ameliyata rastgele atanmadığı araştırmalarda, seçim farklılıkları ve eşlik eden tedaviler sonucu etkileyebilir.

Önceki başarısız gebeliklerle ameliyattan sonraki denemeleri karşılaştırmak da tek başına yeterli değildir. Zaman içinde farklı embriyo kullanılması, başka bir sorunun tedavi edilmesi veya doğal değişkenlik etki edebilir. Daha fazla hasta ve iyi tasarlanmış randomize çalışmalar, hangi grubun gerçekten yarar gördüğünü netleştirmek için gereklidir.

Bu nedenle “rahim şekli düzeldi” sonucu ile “kişisel canlı doğum olasılığı kesin arttı” sonucu ayrılmalıdır. Ameliyatın potansiyel yararı görüşülebilir; fakat görüntüdeki düzelme tek başına gebelik başarısının kanıtı değildir. Üreme sorunu olmayan her kişiye koruyucu işlem önerilmemelidir.

Hangi riskler konuşulmalıdır?

Rahim duvarının delinmesi, kanama, enfeksiyon ve rahim içinde yeni yapışıklık gelişmesi olası risklerdir. Histeroskopide kullanılan sıvıyla ilişkili sorunlar da cerrahi ekibin izlemesi gereken konulardandır. Gereğinden derin işlem yapılması rahim duvarına zarar verebilir. Risk, yalnız işlem süresiyle ölçülmez.

Sonrasında adet düzeni ve rahim boşluğunun durumu takip edilebilir. Tekrar işlem gereksinimi herkeste aynı değildir. Rahim içine araç yerleştirilmesi, ek ilaç verilmesi veya yeniden histeroskopi yapılması planlanıyorsa bunların gerekçesi ayrıca açıklanmalıdır. Her hastaya aynı ameliyat sonrası paket zorunlu değildir.

Gebelik denemesi ve doğum planı nasıl yapılır?

Ameliyat sonrası ne zaman gebelik denenebileceği, yapılan işlemin kapsamı ve iyileşmeye göre belirlenir. Herkese aynı bekleme süresi verilmez. Transfer planlanıyorsa kontrol bulguları ve üreme tedavisinin takvimi birlikte değerlendirilir. Hasta yalnız kendini iyi hissetmesine dayanarak takvimi değiştirmemelidir.

Gebelik oluştuğunda ameliyat raporu doğum ekibiyle paylaşılmalıdır. Rahim duvarına nasıl bir işlem yapıldığı bilinmeden tek bir doğum yolu kuralı önerilemez. Ameliyat geçirmiş olmak da bütün gebelik risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Gereken takip kişisel öyküyle planlanır.

Ameliyatsız izlem ne zaman düşünülebilir?

Tanı sınırdaysa, belirgin bir üreme sorunu yoksa veya cerrahi yararı belirsizse izlem ve diğer etkenlerin değerlendirilmesi uygun olabilir. İkinci bir görüntüleme görüşü almak, özellikle geri dönüşü olmayan bir işlem önerildiğinde karar vermeyi kolaylaştırabilir. Bu, tedaviyi gereksiz yere ertelemek anlamına gelmez; tanının güvenilirliğini artırmayı hedefler.

Yaş ve rezerv nedeniyle zaman önemliyse incelemelerin hangi sırayla yapılacağı belirlenmelidir. Sürekli aynı görüntünün tekrar ölçülmesi veya tanı kesinleşmeden art arda girişim yapılması hastaya yük oluşturabilir. Plan, her yeni bilginin kararı nasıl değiştireceğini açıkça göstermelidir.

Görüşmenin sonunda hangi bilgiler netleşmeli?

Tanının hangi görüntü ve ölçütlerle konduğu, başka hangi yapısal sorunların dışlandığı ve ameliyatın özellikle sizin öykünüzde neden düşünüldüğü öğrenilmelidir. Beklenen yararın hangi araştırmalara dayandığı ve belirsizliklerin neler olduğu sorulabilir. İşlem sonrası kontrol ve gebelik takvimi de konuşulmalıdır.

İşlemden sonra ateş, artan ağrı, kötü kokulu akıntı veya belirgin kanamada kontrol gerekir. Şiddetli ağrı, bayılma veya genel durum bozukluğunda acil değerlendirme yapılmalıdır. Kaliteli bir karar, şekli tek başına hastalık veya ameliyat zorunluluğu saymadan, hastanın gerçek üreme gereksinimini ve güvenliğini birlikte ele alır.

Op.Dr. Zeki YILMAZ

Op.Dr. Zeki YILMAZ

Op. Dr. Zeki Yılmaz, Kayseri'de kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak; başta tüp bebek tedavisi ve kısırlık (infertilite) olmak üzere kadın hastalıkları ve doğum alanlarında hizmet vermektedir. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olup tüp bebek eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamlamıştır.

Op. Dr. Zeki YILMAZ

Poliklinik Randevu Hattı

Randevu ve bilgi için

0 352 333 0303

Bu web sitesi deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu web sitesini kullanarak Veri Koruma Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Oku