Suni sancı, doğumun kendiliğinden başlamadığı veya başlamasını beklemenin anne ya da bebek açısından uygun olmadığı durumlarda rahim kasılmalarını başlatmak için kullanılan yöntemlerin halk arasındaki adıdır. Tıbbi karşılığı doğum indüksiyonudur. En sık damar yoluyla verilen oksitosinle ilişkilendirilse de doğum indüksiyonu yalnız oksitosinden oluşmaz.
Rahim ağzı doğuma hazır değilse önce yumuşaması, incelmesi ve açılmaya başlaması sağlanabilir. Bu amaçla ilaçlar veya balon kateter kullanılabilir. Rahim ağzı uygun olduğunda su kesesinin kontrollü biçimde açılması ve oksitosin başlanması gibi yöntemler uygulanabilir.
Suni sancı kararı yalnız gebelik haftasına veya annenin sancısının bulunmamasına göre verilmez. Gebeliğin devam etmesinin olası riskleri, bebeğin durumu, rahim ağzının doğuma hazırlığı, önceki doğumlar ve gerektiğinde sezaryen yapılabilmesi birlikte değerlendirilir. Bu nedenle yöntemin doğum planı içindeki yeri her kadın için ayrı belirlenir.
Suni sancı ile doğum indüksiyonu aynı şey midir?
Günlük dilde suni sancı denildiğinde çoğunlukla serumla oksitosin verilmesi anlaşılır. Doğum indüksiyonu ise doğum henüz başlamamışken rahim ağzını hazırlamak ve kasılmaları başlatmak için kullanılan yöntemlerin tamamını kapsar. Balon kateter, prostaglandin içeren ilaçlar, su kesesinin açılması ve oksitosin bu sürecin farklı basamakları olabilir.
Doğum kendiliğinden başlamış ancak kasılmalar yetersiz kalmışsa uygulanan oksitosin ise doğumun güçlendirilmesi olarak adlandırılır. Bu durumda amaç sıfırdan doğum başlatmak değil, başlamış olan doğum eyleminin düzenli ilerlemesini sağlamaktır. Halk arasında her iki uygulama da suni sancı olarak ifade edilebilir.
Bu ayrım önemlidir çünkü rahim ağzı tamamen kapalı ve sert olan bir kadında izlenecek yol ile rahim ağzı açılmış ancak kasılmaları zayıflamış bir kadında izlenecek yol aynı değildir. Kullanılacak yöntem ve beklenen süre rahim ağzının durumuna göre değişir.
Suni sancı hangi durumlarda verilir?
Doğum indüksiyonu, gebeliği sürdürmenin doğumu başlatmaktan daha riskli hâle geldiği durumlarda düşünülebilir. Karar verilirken annenin hastalıkları, bebeğin gelişimi, gebelik haftası, plasentanın durumu ve doğumun vajinal yolla gerçekleştirilmesinin mümkün olup olmadığı değerlendirilir.
Suni sancının gündeme gelebileceği başlıca durumlar şunlardır:
- Gebeliğin 41. haftaya ulaşması veya geçmesi
- Suyun gelmesine rağmen doğum sancılarının başlamaması
- Gebelik hipertansiyonu veya preeklampsi
- Kontrolü zorlaşan gebelik şekeri veya başka anne hastalıkları
- Bebeğin gelişiminin beklenenden geri kalması
- Amniyon sıvısının azalması
- Plasentanın bebeği yeterince desteklemediğinin düşünülmesi
- Rahim içinde enfeksiyon şüphesi
- Bebeğin anne karnında yaşamını kaybetmesi
- Anne veya bebeğe ait başka bir nedenle gebeliğin devamının risk oluşturması
Bu durumlardan birinin bulunması her zaman hemen suni sancı verileceği anlamına gelmez. Gebelik haftası, bebeğin kalp atımları, rahim ağzı, önceki sezaryen veya rahim ameliyatları ve doğumun ne kadar sürede gerçekleşmesi gerektiği birlikte değerlendirilir. Bazı durumlarda planlı sezaryen daha güvenli olabilir.
Gebelik 40 haftayı geçince suni sancı gerekir mi?
Tahmini doğum tarihinin gelmesi, gebeliğin o gün mutlaka sonlandırılması gerektiği anlamına gelmez. Sağlıklı ve sorunsuz ilerleyen bir gebelikte 40. haftadan sonra belirli bir süre kendiliğinden doğumun başlaması beklenebilir. Ancak gebelik uzadıkça plasentanın işlevinde azalma, amniyon sıvısının düşmesi ve bebeğe ait bazı risklerde artış görülebilir.
Bu nedenle 41. hafta çevresinde doğum indüksiyonu genellikle gündeme gelir. Kesin zaman annenin yaşı, önceki doğumları, bebeğin hareketleri, ultrason bulguları, su miktarı ve izlem sonuçlarına göre belirlenir. Gebeliğin haftasının doğru hesaplanmış olması da önemlidir.
Doğumun ne kadar bekleneceği yalnız takvim üzerinden belirlenmez. Gebelik takibinde bebeğin büyümesi, hareketleri, amniyon sıvısı ve gerektiğinde NST sonuçları değerlendirilerek kişisel bir plan oluşturulur.
Suyun gelmesinden sonra suni sancı verilir mi?
Gebelik miadındayken su kesesi açılmış ancak düzenli kasılmalar başlamamışsa doğum indüksiyonu değerlendirilebilir. Suyun gelmesinden sonra zaman uzadıkça rahim ve bebeğe ait enfeksiyon riski artabilir. Bununla birlikte her kadında aynı dakika içinde oksitosin başlanması zorunlu değildir.
Karar gebelik haftasına, grup B streptokok sonucuna, suyun geldiği süreye, annenin ateşine, bebeğin kalp atımlarına ve rahim ağzının durumuna göre verilir. Bazı kadınlarda kısa süre kendiliğinden sancının başlaması beklenebilir. Enfeksiyon şüphesi veya anne-bebek açısından risk varsa doğum daha erken başlatılır.
Gebelik haftası dolmadan suyun gelmesi ise farklı bir durumdur. Erken doğum riski, enfeksiyon, bebeğin gelişimi ve akciğer olgunluğu dikkate alınarak bekleme veya doğum kararı verilir. Bu nedenle miadından önce su gelmesiyle miadındaki su gelmesi aynı şekilde yönetilmez.
Sancı olmadan suni sancı verilebilir mi?
Evet. Doğum indüksiyonunun amacı zaten kendiliğinden başlamamış doğumu başlatmaktır. Anne adayının hiç sancısı bulunmasa bile doğumun başlatılması için tıbbi bir neden varsa uygun yöntem kullanılabilir.
Ancak sancının bulunmaması ile rahim ağzının doğuma hazır olmaması aynı şey değildir. Bazı kadınlarda düzenli sancı yokken rahim ağzı yumuşamış ve açılmaya başlamış olabilir. Bazılarında ise rahim ağzı uzun, sert ve tamamen kapalıdır.
Rahim ağzı hazırsa doğrudan oksitosin veya su kesesinin açılması düşünülebilir. Hazır değilse önce rahim ağzı olgunlaştırılır. Bu hazırlık yapılmadan yalnız oksitosin verilmesi doğumun uzamasına ve başarısızlık ihtimalinin artmasına yol açabilir.
Açılma olmadan suni sancı verilir mi?
Rahim ağzında açılma bulunmaması doğumun başlatılamayacağı anlamına gelmez. Ancak tamamen kapalı ve sert bir rahim ağzında ilk adım çoğunlukla doğrudan yüksek doz oksitosin vermek değildir. Önce rahim ağzının yumuşaması ve kısalması hedeflenir.
Bu amaçla vajinal veya ağızdan verilen prostaglandin ilaçları ya da rahim ağzına yerleştirilen balon kateter kullanılabilir. Rahim ağzı açılmaya başladıktan ve bebeğin başı uygun konuma geldikten sonra su kesesi açılabilir veya oksitosin başlanabilir.
Rahim ağzının hazırlanması birkaç saat sürebileceği gibi bir günü aşabilir. Özellikle ilk doğumunu yapacak ve rahim ağzı tamamen kapalı olan kadınlarda sürecin yavaş ilerlemesi tek başına başarısızlık olarak kabul edilmez.
Rahim ağzının doğuma hazır olduğu nasıl anlaşılır?
Doğum indüksiyonundan önce vajinal muayeneyle rahim ağzının açıklığı, uzunluğu, yumuşaklığı ve yönü değerlendirilir. Bebeğin başının leğen kemiği içindeki seviyesi de incelenir. Bu bulguların birlikte değerlendirilmesinde Bishop skoru kullanılabilir.
Yumuşamış, kısalmış ve bir miktar açılmış rahim ağzı indüksiyona daha iyi yanıt verme eğilimindedir. Sert, arkaya dönük, uzun ve kapalı rahim ağzında ise önce olgunlaştırma yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.
Bishop skoru doğumun kesin olarak vajinal yolla tamamlanıp tamamlanmayacağını göstermez. Annenin daha önce doğum yapmış olması, bebeğin duruşu, doğumun başlatılma nedeni ve kasılmalara verilen yanıt da başarı üzerinde etkilidir.
Suni sancı öncesinde hangi kontroller yapılır?
İndüksiyon öncesinde gebelik haftası ve doğumun başlatılma nedeni doğrulanır. Bebeğin baş aşağı olup olmadığı, plasentanın doğum kanalını kapatıp kapatmadığı, tahmini ağırlık ve amniyon sıvısı değerlendirilir. Anneye ait tansiyon, ateş, nabız ve gerekli laboratuvar sonuçları incelenebilir.
Bebeğin kalp atımları doğum öncesinde kontrol edilir. Rahim ağzı muayenesiyle hangi yöntemin daha uygun olduğu belirlenir. Önceki sezaryen, rahim yırtılması veya rahim kasına uzanan ameliyat öyküsü varsa kullanılabilecek yöntemler değişebilir.
Tanısal histeroskopi veya yüzeysel polip çıkarılması gibi rahim içi işlemler çoğunlukla doğum indüksiyonuna engel değildir. Ancak işlem sırasında rahim delinmesi, rahim kasına uzanan cerrahi veya derin miyom ameliyatı öyküsü varsa ameliyat raporu incelenmelidir.
Rahim ağzı hazırlığı nasıl yapılır?
Rahim ağzı hazırlığı, kapalı ve sert olan rahim ağzının yumuşamasını, incelmesini ve açılmaya başlamasını sağlamayı amaçlar. Bu aşama doğumun aktif kasılmalarla başlamasından önce saatler sürebilir. Kullanılacak yöntem önceki sezaryen öyküsüne, rahim ağzının durumuna ve anne-bebek bulgularına göre seçilir.
İlaçla hazırlıkta prostaglandin içeren vajinal veya ağızdan alınan ürünler kullanılabilir. Bu ilaçlar rahim ağzını yumuşatırken kasılmaları da başlatabilir. Gereğinden sık kasılma oluşturabildikleri için rahim aktivitesi ve bebeğin kalp atımları belirli aralıklarla izlenir.
Mekanik yöntemde rahim ağzına ince bir balon kateter yerleştirilir. Balon sıvıyla şişirilerek rahim ağzına kontrollü basınç uygular. İlaç içermemesi, özellikle bazı rahim skarı bulunan kadınlarda mekanik yöntemin tercih edilmesini sağlayabilir.
Balonla doğum başlatma nasıl yapılır?
Balon kateter vajinal muayene sırasında rahim ağzından geçirilir ve uygun bölüme yerleştirilir. Balonun içi steril sıvıyla doldurulur. Oluşan basınç rahim ağzının açılmasını ve vücudun doğal prostaglandin salgısını destekler.
Yerleştirme sırasında adet sancısına benzeyen ağrı, basınç ve kısa süreli lekelenme olabilir. Balon rahim ağzı açıldığında kendiliğinden düşebilir veya belirlenen sürenin sonunda sağlık ekibi tarafından çıkarılabilir.
Balonun çıkarılmasıyla doğumun mutlaka başladığı söylenemez. Rahim ağzı yeterince hazır hâle geldiyse su kesesinin açılması veya oksitosin başlanması gerekebilir. Balon yalnız doğum indüksiyonunun bir basamağıdır.
İlaçla rahim ağzı hazırlığı nasıl yapılır?
Prostaglandin içeren ilaçlar rahim ağzını yumuşatmak ve açılmaya hazırlamak amacıyla kullanılabilir. Uygulama ilacın türüne göre vajinal tablet, jel, kontrollü salınımlı fitil veya ağızdan tablet şeklinde olabilir.
İlaç verildikten sonra rahim kasılmaları ve bebeğin kalp atımları takip edilir. Kasılmalar aşırı sıklaşırsa yeni doz verilmez ve çıkarılabilen ilaç sistemi kullanılmışsa vajinadan çıkarılabilir. Gerektiğinde rahmi gevşeten ilaçlar uygulanabilir.
Daha önce sezaryen geçirmiş veya rahim kasına uzanan ameliyatı bulunan kadınlarda prostaglandin seçimi daha dikkatli yapılır. Özellikle miadındaki sezaryen sonrası doğum denemesinde misoprostol genellikle kullanılmaz. Bu kadınlarda balon ve dikkatli oksitosin gibi yöntemler öne çıkabilir.
Suni sancı serumla nasıl verilir?
Oksitosin damar yoluyla ve kontrollü bir infüzyon pompası kullanılarak verilir. Tedavi genellikle düşük dozla başlatılır. Rahim kasılmalarının sıklığına, süresine ve bebeğin kalp atımlarına göre doz belirli aralıklarla artırılabilir.
Amaç mümkün olan en yüksek dozu vermek değil, rahim ağzında ilerleme sağlayan düzenli kasılmalar oluşturmaktır. Kasılmalar aşırı sıklaşır veya bebeğin kalp atımlarında olumsuz değişiklik görülürse oksitosin azaltılır ya da durdurulur.
Oksitosin serumunun hızı anne tarafından değiştirilmemelidir. Doz hastanenin protokolüne, doğumun ilerleyişine ve annenin önceki doğumlarına göre ayarlanır. Her kadında aynı hız ve toplam doz kullanılmaz.
Su kesesinin açılması neden yapılır?
Amniyotomi, rahim ağzı bir miktar açıldıktan ve bebeğin başı doğum kanalına yerleştikten sonra su kesesinin özel bir araçla kontrollü biçimde açılmasıdır. İşlem vajinal muayeneye benzer şekilde yapılır. Zarın kendisinde ağrı siniri bulunmadığı için keskin bir kesi ağrısı beklenmez.
Suyun açılması bebeğin başının rahim ağzına daha doğrudan baskı yapmasını ve doğal hormonların artmasını sağlayabilir. Bazı kadınlarda kasılmalar güçlenir. Kasılmalar başlamaz veya yetersiz kalırsa oksitosin eklenebilir.
Bebeğin başı pelvisin yukarısındaysa su kesesinin açılması göbek kordonunun aşağı sarkması riskini artırabilir. Bu nedenle işlemden önce bebeğin duruşu ve başının seviyesi değerlendirilir. Su kesesi açıldıktan sonra enfeksiyon ve bebeğin kalp atımları açısından takip sürdürülür.
Zarların sıyrılması suni sancı mıdır?
Membran sıyırma veya zarların sıyrılması, vajinal muayene sırasında parmağın rahim ağzından geçirilerek su kesesini çevreleyen zarların rahim duvarından nazikçe ayrılmasıdır. Bu işlem vücudun doğal prostaglandin salgısını artırarak doğumun kendiliğinden başlama ihtimalini yükseltebilir.
Zarların sıyrılması formal doğum indüksiyonuyla aynı değildir. Damar yolu veya ilaç gerektirmeden doğumun başlamasını destekleyen bir yöntemdir. İşlem sonrasında adet ağrısına benzeyen sancı, düzensiz kasılma ve hafif kanama olabilir.
İşlem yapılmadan önce annenin onayı alınmalı ve suyun gelip gelmediği, plasentanın yeri ve enfeksiyon riski değerlendirilmelidir. Zarların sıyrılması sonrasında doğum başlamazsa tekrar uygulanması veya başka bir indüksiyon yöntemine geçilmesi konuşulabilir.
Suni sancı verilirken anne ve bebek nasıl izlenir?
Oksitosin başlanmadan önce bebeğin kalp atımları ve rahim kasılmaları değerlendirilir. İlaç sırasında elektronik fetal monitörizasyonla bebeğin kalp atımları ve kasılmaların sıklığı izlenir. Annenin tansiyonu, nabzı, ağrısı ve genel durumu da takip edilir.
Rahim ağzındaki açıklık ve bebeğin doğum kanalındaki ilerlemesi belirli aralıklarla muayene edilir. Muayenelerin gereksiz yere sık yapılmaması, özellikle suyu gelmiş kadınlarda enfeksiyon riskini azaltmak açısından önemlidir.
Kasılmalar çok sıklaşırsa bebeğe giden kan akımı geçici olarak azalabilir. Böyle bir durumda oksitosin durdurulabilir, annenin pozisyonu değiştirilebilir, damar yolundan sıvı verilebilir ve gerekli görülürse rahmi gevşeten ilaç uygulanabilir. Bebeğin kalp atımları düzelmezse doğumun hızlandırılması gerekebilir.
Suni sancı doğal sancıdan daha mı ağrılıdır?
Oksitosinle başlayan kasılmalar bazı kadınlarda kendiliğinden başlayan doğuma göre daha hızlı sıklaşabilir ve daha yoğun hissedilebilir. Rahim ağzı henüz hazır değilken başlayan güçlü kasılmalar ağrı algısını artırabilir. Bununla birlikte ağrı düzeyi kişiden kişiye değişir.
Hareket etme, farklı doğum pozisyonları, nefes teknikleri, sıcak uygulama ve profesyonel doğum desteği yardımcı olabilir. Damar yoluyla ağrı kesiciler ve bölgesel ağrı kontrolü de değerlendirilebilir.
Suni sancı kullanılan doğumlarda epidural analjezi uygulanabilir. Epidural oksitosinin etkisini ortadan kaldırmaz; ağrı kontrolü ile kasılma düzeni ayrı ayrı takip edilir. Ağrı kesici istemek doğumun başarısız olduğu anlamına gelmez.
Suni sancı ne kadar sürede etki eder?
Doğum indüksiyonunun ne kadar süreceğini önceden kesin olarak söylemek mümkün değildir. Rahim ağzı hazır ve daha önce vajinal doğum yapmış bir kadında düzenli doğum eylemi birkaç saat içinde başlayabilir. İlk gebeliğinde rahim ağzı kapalı olan bir kadında hazırlık ve doğum bir günü aşabilir.
Balon veya ilaçla rahim ağzı hazırlığı tek başına 12–24 saat ya da daha uzun sürebilir. Ardından su kesesinin açılması ve oksitosin uygulanması gerekebilir. Bu nedenle hastaneye indüksiyon için yatmak, bebeğin aynı gün doğacağı garantisini vermez.
Sürenin uzun olması tek başına anne veya bebeğin tehlikede olduğunu göstermez. Kalp atımları normal, annenin genel durumu iyi ve doğumda ilerleme ihtimali varsa yeterli zaman tanınabilir. Risk gelişirse bekleme planı değiştirilir.
Başarısız indüksiyon ne anlama gelir?
Başarısız indüksiyon, doğumun başlatılması için yeterli yöntem ve süre kullanılmasına rağmen aktif doğum eyleminin oluşmaması anlamına gelir. Birkaç saat içinde rahim ağzının açılmaması tek başına başarısızlık değildir. Özellikle rahim ağzının başlangıçta kapalı olduğu ilk doğumlarda daha uzun süre gerekebilir.
Anne ve bebeğin durumu uygunsa, su kesesi açıldıktan ve yeterli oksitosin verildikten sonra aktif doğum başlaması için genellikle en az 12–18 saatlik süre tanınması düşünülebilir. Bu süre her kadın için otomatik bir bekleme zorunluluğu değildir; enfeksiyon, kanama veya bebeğin kalp atımlarında bozulma gelişirse daha erken müdahale gerekir.
Rahim ağzı hazırlığının tamamlanmaması, oksitosinin yeterli süre uygulanmaması veya doğum için zaman tanınmaması gereksiz sezaryen kararına yol açabilir. Buna karşılık ilerleme ihtimali düşükken uzun süre beklemek de anne ve bebek riskini artırabilir. Karar doğumun bütün seyri değerlendirilerek verilmelidir.
Suni sancı sezaryen ihtimalini artırır mı?
Suni sancı uygulanan kadınlarda sezaryen görülmesi, her zaman yöntemin sezaryene neden olduğu anlamına gelmez. İndüksiyon çoğunlukla gebelik uzaması, tansiyon hastalığı, bebeğin gelişme geriliği veya suyun gelmesi gibi zaten doğum riskini etkileyen nedenlerle yapılır.
Rahim ağzının tamamen kapalı olması, ilk doğum, bebeğin uygun olmayan baş duruşu ve doğumun tıbbi bir sorun nedeniyle erken başlatılması başarı ihtimalini azaltabilir. Buna karşılık rahim ağzı uygun olan, daha önce vajinal doğum yapmış kadınlarda vajinal doğum olasılığı daha yüksektir.
İndüksiyonun ilerlememesi durumunda doğum şekli yeniden değerlendirilir. Karar yalnız geçen saate göre değil, rahim ağzındaki değişime, bebeğin kalp atımlarına, annenin durumuna ve kullanılan yöntemlere göre verilir.
Hangi durumlarda suni sancı verilmez?
Vajinal doğumun anne veya bebek için uygun olmadığı durumlarda doğum indüksiyonu yapılmaz. Çünkü suni sancının amacı vajinal doğumu başlatmaktır. Doğumun gecikmeden sezaryenle gerçekleştirilmesi gerekiyorsa indüksiyon için zaman kaybedilmez.
Suni sancının genellikle uygun olmadığı durumlar arasında şunlar bulunur:
- Plasentanın rahim ağzını kapatması
- Göbek kordonunun bebeğin önüne sarkması
- Bebeğin yatay durması
- Aktif genital herpes enfeksiyonu
- Önceki klasik dikey sezaryen kesisi
- Daha önce rahim yırtılması yaşanması
- Rahim kasını tam kat etkileyen bazı ameliyatlar
- Bebeğin acil doğmasını gerektiren ciddi kalp atımı bozukluğu
- Vajinal doğumu engelleyen başka anne veya bebek sorunları
Bazı durumlar kesin engel değildir ancak yöntem seçimini değiştirir. Önceki sezaryen, çoğul gebelik, makat geliş, iri bebek şüphesi veya annenin ileri yaşı kişisel değerlendirme gerektirir.
Daha önce sezaryen olanlara suni sancı verilir mi?
Daha önce sezaryen geçiren seçilmiş kadınlarda doğum indüksiyonu uygulanabilir. Ancak rahim skarı bulunduğu için rahim yırtılması riski sezaryen geçirmemiş kadınlara göre daha yüksektir. Önceki rahim kesisinin tipi ve vajinal doğuma uygunluk bilinmelidir.
Rahim ağzı kapalıysa balon kateter gibi mekanik yöntemler tercih edilebilir. Oksitosin düşük dozdan başlanarak dikkatli şekilde artırılabilir. Miadındaki gebelikte daha önce sezaryen geçiren kadınlarda misoprostol genellikle kullanılmaz.
Doğum sürekli fetal takip ve gerektiğinde acil sezaryen yapılabilen bir hastanede gerçekleştirilmelidir. Rahim yırtılması şüphesinde oksitosin durdurulur ve doğumun acil şekilde tamamlanması değerlendirilir.
Önceki gebelik kayıpları suni sancıyı etkiler mi?
Daha önce düşük yaşanması veya gebelik kaybı öyküsü bulunması tek başına suni sancıya engel değildir. Mevcut gebelikte anne ve bebek sağlıklıysa doğumun başlatılma nedeni diğer gebeliklerde olduğu gibi değerlendirilir.
Gebelik kayıpları nedeniyle aspirin veya heparin kullanan kadınlarda ilacın son dozu, epidural planı ve doğumdaki kanama riski göz önünde bulundurulur. İlaçlar annenin kendi kararıyla kesilmemeli veya yeniden başlanmamalıdır.
Daha önce yapılan test sonuçları doğum öncesinde gözden geçirilebilir. Pıhtılaşma hastalığı, rahim anomalisi veya gebelik boyunca tedavi gerektiren başka bir durum saptanmışsa doğum yöntemi ve ilaç zamanlaması buna göre planlanır.
Suni sancının riskleri nelerdir?
Doğum indüksiyonu uygun koşullarda ve izlem altında sık kullanılan bir uygulamadır. Bununla birlikte bütün tıbbi yöntemler gibi bazı riskleri bulunur. Riskin türü kullanılan yönteme, rahim ağzına, önceki ameliyatlara ve anne-bebek durumuna göre değişebilir.
- Rahim kasılmalarının aşırı sıklaşması
- Bebeğin kalp atımlarında bozulma
- İndüksiyonun başarısız olması
- Acil sezaryen gereksinimi
- Su kesesi açıldıktan sonra enfeksiyon riskinin artması
- Göbek kordonunun sarkması
- Önceki rahim skarı bulunanlarda rahim yırtılması
- Uzun süren yüksek doz oksitosine bağlı nadir sıvı ve elektrolit sorunları
- Doğum sonrasında rahmin yeterince kasılmamasına bağlı kanama
Risklerin bulunması, gerekli olduğunda indüksiyon yapılmaması gerektiği anlamına gelmez. Gebeliği devam ettirmenin riski indüksiyonun riskinden daha yüksekse doğumun başlatılması anne ve bebek açısından daha güvenli olabilir.
Suni sancı bebeğe zarar verir mi?
Uygun dozda ve yakın izlem altında kullanılan oksitosin doğrudan bebeğe zarar vermek amacıyla verilmez. Ancak kasılmalar gereğinden sık veya uzun olduğunda plasentaya giden kan akımı geçici olarak azalabilir. Bu durum bebeğin kalp atımlarında değişikliğe yol açabilir.
Bu nedenle oksitosin kullanılırken kasılmalar ve bebeğin kalp atımları takip edilir. Sorun görüldüğünde ilaç azaltılabilir veya durdurulabilir. Bebeğin kalp atımları düzelmezse doğum vakum, forseps veya sezaryenle hızlandırılabilir.
İndüksiyon kararı verilirken yalnız ilacın olası riskleri değil, gebeliğin sürdürülmesinin bebeğe getireceği riskler de dikkate alınır. Plasenta işlevinin azalması veya ciddi gelişme geriliği bulunan bir bebeği rahimde bekletmek, kontrollü doğumdan daha riskli olabilir.
Suni sancı doğumdan sonra sorun oluşturur mu?
Oksitosin doğum tamamlandıktan sonra da rahmin kasılmasını desteklemek ve kanamayı azaltmak amacıyla kullanılabilir. Bu kullanım, doğumu başlatmak için verilen oksitosinden farklı bir aşamadır. Doğum sonrasında rahmin sertliği ve kanama miktarı takip edilir.
Uzun süre yüksek doz oksitosin alan bazı kadınlarda rahmin doğum sonrasında yeterince kasılmaması görülebilir. Ancak doğum sonrası kanama yalnız oksitosine bağlanamaz. Uzun doğum, çoğul gebelik, iri bebek, enfeksiyon ve plasentayla ilgili sorunlar da riski artırabilir.
Anne doğumdan sonra yoğun kanama, baş dönmesi, çarpıntı veya bayılma hissi yaşarsa normal iyileşme süreci düşünülerek beklenmemelidir. Kanama miktarı ve annenin dolaşım bulguları hemen değerlendirilmelidir.
İsteğe bağlı suni sancı uygulanabilir mi?
Tıbbi bir zorunluluk bulunmadan, planlı olarak doğum başlatılması bazı seçilmiş düşük riskli gebeliklerde değerlendirilebilir. Özellikle ilk gebeliğini yaşayan, tek ve baş aşağı bebeği bulunan sağlıklı kadınlarda 39. haftadan sonra planlı indüksiyon bazı merkezlerde konuşulabilir.
Bu yaklaşım her sağlıklı gebeye rutin olarak suni sancı verilmesi gerektiği anlamına gelmez. Gebelik haftasının doğru hesaplanması, rahim ağzı, annenin tercihi, hastanenin kapasitesi ve indüksiyonun uzun sürebileceği dikkate alınmalıdır.
Yalnız doktorun veya annenin takvimine uygun olması tıbbi değerlendirmelerin yerini tutmaz. Beklemenin ve planlı indüksiyonun yararları, riskleri ve doğum deneyimine olası etkileri açıkça konuşulmalıdır.
Suni sancı kararı nasıl verilir?
Karar öncelikle doğumun neden başlatılması gerektiği sorusuyla başlar. Anne veya bebek için beklemeyi riskli hâle getiren bir neden varsa doğum zamanı belirlenir. Ardından vajinal doğumun uygun olup olmadığı ve doğumun ne kadar hızlı gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilir.
Rahim ağzının durumu kullanılacak yöntemi belirler. Hazır olmayan rahim ağzında ilaç veya balon, uygun rahim ağzında su kesesinin açılması ve oksitosin kullanılabilir. Önceki sezaryen veya rahim ameliyatı yöntemi sınırlandırabilir.
Anneye indüksiyonun nedeni, yöntemleri, beklenen süre, ağrı kontrolü, başarısızlık olasılığı ve sezaryene geçilmesini gerektirebilecek durumlar anlatılmalıdır. Anne karar sürecine katılmalı ve uygulama başlamadan önce sorularına yanıt alabilmelidir.
Suni sancı hakkında sık sorulan sorular
Suni sancı kaçıncı haftada verilir?
Tek bir hafta sınırı yoktur. Sağlıklı ve sorunsuz gebeliklerde 41. hafta çevresinde gündeme gelebilir. Anne veya bebeğe ait tıbbi bir sorun varsa daha erken haftalarda da doğum başlatılabilir.
Suni sancı verilince doğum hemen başlar mı?
Her zaman başlamaz. Rahim ağzı uygunsa kasılmalar birkaç saat içinde düzene girebilir. Rahim ağzı kapalıysa hazırlık ve doğum süreci bir günü aşabilir.
Açılma yokken suni sancı işe yarar mı?
Rahim ağzı tamamen kapalıysa önce ilaç veya balonla hazırlık yapılabilir. Yalnız oksitosin vermek yerine rahim ağzının doğuma uygun hâle getirilmesi başarı ihtimalini artırabilir.
Suni sancı çok ağrı yapar mı?
Kasılmalar hızlı biçimde sıklaşırsa ağrı yoğun hissedilebilir. Ancak ağrı algısı kişiden kişiye değişir. Hareket, nefes teknikleri, ilaçlar ve epidural gibi yöntemlerle ağrı kontrolü sağlanabilir.
Suni sancı başladıktan sonra durdurulabilir mi?
Oksitosin serumunun dozu azaltılabilir veya tamamen durdurulabilir. İlacın etkisi kısa sürede azalır. Çıkarılabilir prostaglandin sistemi kullanılmışsa aşırı kasılma durumunda vajinadan alınabilir.
Balon takılması ağrılı mıdır?
Yerleştirme sırasında vajinal muayeneye benzer rahatsızlık, basınç ve adet sancısı hissedilebilir. Ağrının şiddeti rahim ağzının durumuna ve kişisel hassasiyete göre değişir.
Suni sancı ile normal doğum yapılabilir mi?
Evet. Suni sancının amacı vajinal doğumu başlatmak veya ilerletmektir. Başarı rahim ağzına, önceki doğumlara, bebeğin duruşuna ve indüksiyon nedenine bağlıdır.
Suni sancı kesin sezaryenle sonuçlanır mı?
Hayır. Birçok indüksiyon vajinal doğumla tamamlanır. Doğum ilerlemezse veya anne-bebek açısından risk gelişirse sezaryene geçilebilir.
Suni sancı ile epidural birlikte uygulanabilir mi?
Evet. Oksitosinle doğumu başlatılan veya güçlendirilen kadınlarda epidural kullanılabilir. Epidural ağrıyı azaltırken oksitosin kasılmaları düzenlemek için ayrı biçimde ayarlanır.
Suni sancı istemezsem ne olur?
Anneye indüksiyonun neden önerildiği, beklemenin riskleri ve diğer doğum seçenekleri açıklanmalıdır. Acil bir durum yoksa soruların yanıtlanması ve kararın görüşülmesi için zaman tanınabilir. Gebeliği sürdürmenin ciddi risk oluşturduğu durumlarda bu risk açık biçimde anlatılmalıdır.
Suni sancı, yalnız serum takılarak doğumun hızlandırılması değildir. Doğumun başlatılma nedeni belirlendikten sonra rahim ağzı, bebeğin duruşu, gebelik haftası, önceki doğumlar ve rahim ameliyatları değerlendirilir. Rahim ağzı hazır değilse ilaç veya balonla hazırlık yapılabilir; uygun olduğunda su kesesi açılabilir ve oksitosin başlanabilir. Sürecin birkaç saat içinde tamamlanması mümkün olduğu gibi özellikle ilk doğumlarda bir günü aşması da normal olabilir. Anne ve bebeğin durumu uygun olduğu sürece başarısız indüksiyon kararı aceleyle verilmemeli; risk geliştiğinde ise vajinal doğum ısrarı yerine doğumun güvenli şekilde tamamlanması hedeflenmelidir.
