Ana içeriğe geç
Kapalı miyom ameliyatında doku nasıl çıkarılır? Morselasyon ve güvenlik

Kapalı miyom ameliyatında doku nasıl çıkarılır? Morselasyon ve güvenlik

İçindekiler [ + ] [ - ]
  1. Kapalı ameliyatta doku çıkarılması neden ayrıca planlanır?
  2. Doku hangi yollarla dışarı alınabilir?
  3. Bütün çıkarma ve kesiyi genişletme
  4. Elle kontrollü küçültme
  5. Motorlu morselasyon
  6. Morselasyonda asıl güvenlik konusu nedir?
  7. Torba içinde morselasyon riski sıfırlar mı?
  8. Ameliyat öncesinde hangi değerlendirme yapılır?
  9. Histeroskopik morselasyon aynı işlem midir?
  10. Patoloji neden önemlidir?
  11. Ameliyat öncesinde hangi sorular sorulabilir?

Kapalı miyom ameliyatında miyom rahimden ayrıldıktan sonra vücut dışına alınır. Küçük bir miyom mevcut kesiden bütün çıkarılabilir. Daha büyük bir dokuda ise kesiyi bir miktar genişletmek veya dokuyu kontrollü biçimde küçük parçalara ayırmak gerekebilir. Bu küçültme işlemine morselasyon denir.

Morselasyon, miyom ameliyatının tamamının adı değildir; dokunun dışarı alınmasıyla ilgili bir aşamadır. Her kapalı ameliyatta aynı yöntem kullanılmaz. Seçimde miyomun büyüklüğü, çıkarılacak doku miktarı, kişinin yaşı, menopoz durumu ve ameliyat öncesi değerlendirme önemlidir.

Kapalı ameliyatta doku çıkarılması neden ayrıca planlanır?

Laparoskopide kamera ve cerrahi araçlar karındaki küçük kesilerden yerleştirilir. Buna karşılık çıkarılan miyom, bu kesilerden büyük olabilir. Cerrahın miyomu rahimden ayırabilmesi ile kesiden güvenle çıkarabilmesi iki ayrı konudur. Ameliyat planı her iki aşamayı da içermelidir.

Laparoskopi ve jinekolojik cerrahi değerlendirmesinde, yalnız kesilerin küçüklüğü konuşulmaz. Kanama kontrolü, rahim duvarının onarımı, doku çıkarma yolu ve patolojiye gönderilecek örnek de planlanır. Küçük kesi hedefi, güvenlik açısından daha uygun bir çıkarma yolunun önüne geçmemelidir.

Doku hangi yollarla dışarı alınabilir?

Bütün çıkarma ve kesiyi genişletme

Boyutu uygunsa miyom mevcut bir açıklıktan bütün halinde çıkarılabilir. Bazı durumlarda küçük bir karın kesisi genişletilir veya ayrı bir mini kesi yapılır. Böylece dokunun parçalanmadan alınması mümkün olabilir. Çıkarma yolunun uygunluğu ameliyatın kapsamına ve kişinin anatomisine göre belirlenir.

Kesiyi genişletmek, bütün ameliyatın mutlaka büyük bir açık ameliyata dönüştüğü anlamına gelmez. Bununla birlikte kesi boyutu iyileşmeyi ve yara bakımını etkileyebilir. Ameliyat öncesinde olası çıkarma yolları ve güvenlik gerektiğinde planın değişebileceği konuşulur.

Elle kontrollü küçültme

Doku bazı durumlarda cerrahi araçlarla elle parçalara ayrılarak çıkarılabilir. Bu işlem ile motorlu morselatör kullanımı aynı teknik değildir. Ancak “elle yapıldı” denmesi, doku yayılmasına ilişkin bütün risklerin kendiliğinden ortadan kalktığını göstermez.

Küçültmenin nerede, hangi koruyucu sistemle ve hangi doku için yapıldığı önemlidir. Yöntem adı tek başına yeterli bilgi vermez. Hastanın ameliyat öncesi görüşmede çıkarma planını anlaması ve alternatifleri öğrenmesi gerekir.

Motorlu morselasyon

Motorlu morselatör, dokuyu küçük parçalara ayırmaya yardımcı olan bir cihazdır. Kullanımı, uygun hasta seçimi ve cihazın özellikleriyle bağlantılıdır. Uluslararası güvenlik önerileri, laparoskopik motorlu morselasyon uygun görüldüğünde uyumlu doku koruma sistemi içinde yapılmasını vurgular.

Menopoz sonrasında, ileri yaşta veya kötü huylu hastalık şüphesi bulunan kişilerde değerlendirme daha farklıdır. Özellikle motorlu cihaz kullanımına ilişkin seçim kuralları vardır; bunlar bütün doku çıkarma yöntemleriyle aynı başlık altında değerlendirilmemelidir. Şüpheli bir oluşumu sırf küçük kesiden çıkarmak amacıyla parçalamak uygun değildir.

Motorlu morselatörlerle ilgili ABD güvenlik önerilerinde menopoz sonrası dönem ve 50 yaş üzeri özellikle ayrılır; dokunun bütün çıkarılabileceği kişiler için de farklı yaklaşım önerilir. Bu bilgiler, kişisel değerlendirme yapılmadan yaş üzerinden tek başına ameliyat yolu seçmek için kullanılmamalıdır. Kullanılacak cihazın güncel güvenlik koşulları ayrıca dikkate alınır.

Morselasyonda asıl güvenlik konusu nedir?

Ameliyat öncesinde miyom olduğu düşünülen bir oluşum nadiren farklı bir hastalık çıkabilir. Özellikle rahim kasından kaynaklanan sarkomlar, her zaman ameliyat öncesi testlerle güvenilir biçimde dışlanamaz. Tanınmamış kötü huylu bir dokunun parçalanması, hücrelerin karın içine yayılmasına ve sonraki tedavinin olumsuz etkilenmesine neden olabilir.

Bu riskin konuşulması, miyomların genel olarak kanser olduğu anlamına gelmez. Miyomlar iyi huylu oluşumlardır; mesele, ameliyat öncesindeki tanının her zaman patoloji kadar kesin olmamasıdır. Bir kişinin riski yaşına, menopoz durumuna, belirtilerine ve inceleme bulgularına göre değerlendirilir.

İyi huylu dokuların karın içinde yayılması da ayrı bir konudur. Geride kalan doku parçaları daha sonra başka alanlarda büyüyebilir ve bazı kişilerde ek girişim gerekebilir. Bu nedenle değerlendirme yalnız kanser olasılığıyla sınırlı değildir.

Torba içinde morselasyon riski sıfırlar mı?

Doku koruma torbası, küçültülecek dokuyu çevreleyerek parçaların karın içine dağılmasını azaltmayı amaçlar. Kullanılan sistemin işlem ve cihazla uyumlu olması önemlidir. Bununla birlikte torba kullanılması, sıfır yayılma veya sıfır kanser riski garantisi vermez.

Doku torbaya alınmadan önceki hareketler sırasında hücre veya parçacık yayılımı olabilir. Torbanın bütünlüğü ve uygulama koşulları da önem taşır. Ayrıca bir hastalık ameliyattan önce başka yollarla yayılmış olabilir; torba bunu önleyemez. Bu yüzden “torba var, ön değerlendirme gerekmez” düşüncesi doğru değildir.

Koruyucu sistem, hasta seçiminin yerine geçen bir araç olarak görülmemelidir. Kötü huylu hastalık şüphesi varsa çıkarma yöntemi ve cerrahi yaklaşım buna göre yeniden planlanır. Güvenliği artıran farklı önlemler birbirini tamamlar.

Ameliyat öncesinde hangi değerlendirme yapılır?

Kanamanın niteliği, menopoz durumu, önceki hastalıklar ve ultrason bulguları gözden geçirilir. Gerekli durumlarda MR gibi ek görüntüleme kullanılabilir. Rahim iç zarına ilişkin hastalık şüphesi varsa örnekleme planlanabilir. Her tetkik herkese rutin olarak uygulanmaz.

Rahim içinden alınan bir örneğin normal olması, rahim kasındaki her oluşumun kesin iyi huylu olduğunu kanıtlamaz. Benzer şekilde normal görünen MR da bütün sarkomları dışlayan bir güvence değildir. Hangi testin hangi soruya yanıt verdiğini bilmek, yanlış bir güven hissini önler.

Hızlı büyüme veya ağrı tek başına kanser tanısı koydurmaz. Buna karşılık yeni veya açıklanamayan bulgular görmezden gelinmez. Özellikle menopoz sonrası kanama ve yeni kitle değerlendirmesi, önceden miyom tanısı bulunduğu gerekçesiyle ertelenmemelidir.

Histeroskopik morselasyon aynı işlem midir?

Histeroskopide rahim içindeki oluşumlara vajina ve rahim ağzı yoluyla ulaşılır. Bazı sistemlerde rahim boşluğu içindeki doku mekanik olarak küçük parçalar halinde alınabilir. Bu yöntem, karın içindeki bir miyomun laparoskopik motorlu morselasyonuyla aynı işlem değildir.

Histeroskopik ve laparoskopik miyom ameliyatı arasındaki anatomik fark, doku çıkarma yöntemlerinin de farklı olmasını açıklar. Bir yönteme ait risk veya kullanım kuralı, yalnız adında “morselasyon” geçtiği için diğer yönteme aynen aktarılmamalıdır. Her iki işlemde de uygun tanı ve doku değerlendirmesi önemlidir.

Doku çıkarma aşamasında ek güvenlik gereksinimi ortaya çıkması halinde kesinin genişletilmesi veya cerrahi yolun değiştirilmesi gerekebilir. Böyle bir değişiklik, önceden konuşulan olasılıklar arasındaysa hasta ameliyat sonrasındaki sonucu daha doğru değerlendirebilir. Kararın gerekçesi ameliyat kaydında açıklanmalıdır.

Patoloji neden önemlidir?

Çıkarılan dokular patolojik incelemeye gönderilir. Dokunun parçalar halinde alınmış olması patolojinin yapılmayacağı anlamına gelmez; ancak bütünlük ve yön bilgisinin kaybı bazı değerlendirmeleri güçleştirebilir. Bu nedenle çıkarma şekliyle ilgili bilgiler ameliyat ve patoloji kayıtlarında doğru yer almalıdır.

Patoloji sonucu beklenenden farklı gelirse sonraki değerlendirme bu sonuca göre planlanır. Sonucun kim tarafından, ne zaman değerlendirileceği ve hastaya nasıl bildirileceği ameliyat sonrası takipte net olmalıdır. “Ameliyat bitti” düşüncesiyle patoloji kontrolü atlanmamalıdır.

Ameliyat öncesinde hangi sorular sorulabilir?

Dokunun bütün mü, küçültülerek mi çıkarılacağı; küçültme gerekiyorsa hangi yöntemin planlandığı; koruma sistemi kullanımı ve alternatif kesi seçenekleri sorulabilir. Ayrıca ameliyat sırasında farklı bir görünümle karşılaşılırsa planın nasıl değişebileceği konuşulmalıdır.

Açık ameliyat veya daha geniş kesi de kendine özgü riskler taşır. Bu nedenle karar, yalnız morselasyondan kaçınma isteği ya da yalnız küçük kesi hedefi üzerinden verilmez. Kişiye uygun yaklaşım, dokuya ilişkin belirsizlik ile cerrahi yöntemlerin yarar ve risklerinin birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

Op.Dr. Zeki YILMAZ

Op.Dr. Zeki YILMAZ

Op. Dr. Zeki Yılmaz, Kayseri'de kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak; başta tüp bebek tedavisi ve kısırlık (infertilite) olmak üzere kadın hastalıkları ve doğum alanlarında hizmet vermektedir. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olup tüp bebek eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamlamıştır.

Op. Dr. Zeki YILMAZ

Poliklinik Randevu Hattı

Randevu ve bilgi için

0 352 333 0303

Bu web sitesi deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu web sitesini kullanarak Veri Koruma Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Oku