Rahim Sarkmasında Pesser mi Ameliyat mı?

Rahim sarkmasında pesser ile ameliyat arasında seçim yalnız sarkmanın derecesine göre yapılmaz. Şikâyetin günlük yaşamı ne kadar etkilediği, yaş, genel sağlık durumu, gebelik isteği, idrar kaçırma ve kişinin ameliyata bakışı birlikte değerlendirilir.

Pesser, vajinaya yerleştirilen ve sarkan organlara mekanik destek sağlayan bir araçtır. Ameliyat değildir ve dokuları kalıcı biçimde onarmaz. Ancak doğru boy ve tip seçildiğinde vajinadaki baskı, ele gelen doku ve ağırlık hissini belirgin biçimde azaltabilir.

Ameliyat ise zayıflayan destek dokularını onarmayı ve sarkan organları daha yukarıda tutmayı amaçlar. Daha kalıcı bir düzeltme sağlayabilir; ancak kanama, enfeksiyon, organ yaralanması, ağrı, idrar sorunları ve sarkmanın tekrarlaması gibi riskleri vardır.

Her rahim sarkması tedavi gerektirir mi?

Hayır. Muayenede hafif bir sarkma görülmesine rağmen şikâyeti olmayan bir kadında yalnız takip yeterli olabilir. Tedavi kararı sarkmanın görünümünden çok, günlük yaşamı nasıl etkilediğine göre verilir.

• Vajinada ağırlık ve aşağı doğru baskı
• Vajina girişinde ele gelen doku
• Uzun süre ayakta kalınca artan rahatsızlık
• Mesaneyi tam boşaltamama
• İdrar kaçırma
• Kabızlık veya dışkılamada zorlanma
• Cinsel ilişkide rahatsızlık
• Yürürken sarkan dokunun sürtünmesi

Bu şikâyetlerden biri günlük yaşamı etkiliyorsa tedavi seçenekleri konuşulur. Sarkmanın muayenedeki yeri ve derecesi, rahim sarkmasının derecesi ve belirtileri ile birlikte değerlendirilir.

Pesser nedir?

Pesser, vajina içine yerleştirilen silikon veya benzeri yapıda bir destek aracıdır. Rahmi, mesaneyi veya vajina duvarlarını alttan destekleyerek sarkma şikâyetlerini azaltır.

Farklı şekil ve boylarda pesserler vardır. Halka şeklindeki pesserler sık kullanılır; daha ileri sarkmalarda farklı şekiller gerekebilir. Uygun pesser, yürürken ve otururken rahatsız etmemeli, kolayca düşmemeli ve idrar yapmayı zorlaştırmamalıdır.

Doğru boyutu bulmak için birden fazla pesser denenebilir. İlk denenen pesserin uygun olmaması, pesser tedavisinin başarısız olduğu anlamına gelmez.

Pesser rahim sarkmasını düzeltir mi?

Pesser sarkan dokuları kesmez, dikmez veya kalıcı biçimde onarmaz. Vajinanın içinde bulunduğu sürece organlara destek verir ve şikâyetleri azaltır.

Pesser çıkarıldığında sarkma yeniden hissedilebilir. Bu nedenle pesser, bazı kadınlarda ameliyata kadar kullanılan geçici bir seçenekken bazı kadınlarda uzun süreli tedavi olarak kullanılabilir.

Pesser kullanmak ameliyat hakkını ortadan kaldırmaz. Daha sonra şikâyet artarsa veya kişi kalıcı onarım isterse cerrahi yeniden değerlendirilebilir.

Pesser kimler için daha uygun olabilir?

• Ameliyat istemeyen kadınlar
• Cerrahi riski yüksek olan kadınlar
• Kalp, akciğer veya başka ciddi sağlık sorunları bulunanlar
• İleride gebelik düşünenler
• Ameliyat kararını ertelemek isteyenler
• Ameliyat sırasını bekleyenler
• Sarkma şikâyetinin pesserle ne kadar azalacağını görmek isteyenler
• Uzun süreli ameliyatsız çözümü tercih edenler

Pesser yalnız ileri yaştaki kadınlara uygulanmaz. Genç, gebelik düşünen veya ameliyat istemeyen bir kadın da uygun pesserden yararlanabilir.

İleri derece rahim sarkmasında pesser kullanılabilir mi?

İleri derecede sarkmada da uygun bir pesser bulunabilir. Ancak sarkma arttıkça cihazın düşmesi, rahatsızlık vermesi veya yeterli destek sağlamaması daha sık görülebilir.

İleri derece tek başına pesserin kullanılamayacağı anlamına gelmez. Ameliyat olamayacak veya ameliyat istemeyen bir kadında farklı tipler denenebilir.

Sarkan doku vajina dışında yara, kanama veya sürekli tahriş oluşturuyorsa yalnız cihaz takmak yeterli olmayabilir. Önce dokunun durumu görülmelidir.

Pesser kullanmanın avantajları nelerdir?

• Ameliyat ve anestezi gerektirmez.
• Uygun pesser takıldığında şikâyet kısa sürede azalabilir.
• İstenildiğinde çıkarılabilir.
• Kısa veya uzun süre kullanılabilir.
• Gebelik düşüncesi nedeniyle ameliyatı erteleyenlerde kullanılabilir.
• Cerrahi riski yüksek kadınlarda günlük yaşamı rahatlatabilir.
• Ameliyata karar vermeden önce destek sağlandığında şikâyetin ne kadar azalacağını gösterebilir.

Pesser kullanmanın zorlukları nelerdir?

• Uygun boyutu bulmak için birkaç deneme gerekebilir.
• Cihaz vajinadan düşebilir.
• Akıntı artabilir.
• Kötü koku, kanama veya tahriş gelişebilir.
• Vajina duvarında yara oluşabilir.
• Bazı pesserlerin çıkarılıp temizlenmesi gerekir.
• Düzenli kontrol zorunludur.
• Bazı tipler cinsel ilişkiyi zorlaştırabilir.

Pesser takıldıktan sonra unutulup yıllarca kontrol edilmeden bırakılmamalıdır. Takip aralığı kullanılan pessere, vajinal dokunun durumuna ve kişinin cihazı kendisinin çıkarıp çıkaramamasına göre belirlenir.

Pesser bakımı nasıl yapılır?

Bazı kadınlar pesseri kendileri çıkarıp temizleyebilir ve yeniden yerleştirebilir. Bazı kadınlarda ise çıkarma, temizlik ve yerleştirme muayene sırasında yapılır.

Her pesser için aynı temizlik sıklığı yoktur. Pesserin tipi, kişinin el becerisi, vajinal kuruluk ve daha önce tahriş gelişip gelişmediği takip aralığını değiştirir.

• Akıntının belirgin artması
• Kötü koku
• Vajinal kanama
• Ağrı veya baskı
• İdrar yaparken zorlanma
• Pesserin sürekli düşmesi
• Cihazın çıkarılamaması

Bu belirtilerden biri varsa belirlenen kontrol tarihi beklenmemelidir.

Pesser kullanırken cinsel ilişki olabilir mi?

Bu durum pesserin tipine bağlıdır. Halka şeklindeki bazı pesserlerle cinsel ilişki mümkün olabilir. Vajina içinde daha fazla yer kaplayan bazı tiplerde ise ilişki mümkün olmayabilir veya rahatsızlık verebilir.

Cinsel yaşamın devam etmesi isteniyorsa pesser seçilirken bu bilgi baştan paylaşılmalıdır. Bazı kadınlar ilişki öncesinde pesseri çıkarıp sonrasında yeniden takabilir.

Menopoz pesser kullanımını etkiler mi?

Menopoz döneminde vajinal dokular daha ince, kuru ve hassas hale gelebilir. Bu durum pesserin yaptığı sürtünmeye karşı hassasiyeti artırabilir.

Kuruluk, yanma veya muayenede belirgin doku incelmesi varsa hekim uygun gördüğünde vajinal dokuyu destekleyen yerel tedaviler kullanılabilir. Bu tedaviler her kadın için uygun değildir ve kişisel sağlık durumuna göre seçilir.

Adet düzenindeki değişiklikler, sıcak basması ve vajinal kuruluk perimenopoz belirtileri arasında yer alabilir.

Rahim sarkmasında ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, sarkma şikâyeti günlük yaşamı belirgin biçimde bozuyorsa ve kişi daha kalıcı bir onarım istiyorsa düşünülebilir.

• Pesser yeterli rahatlama sağlamıyorsa
• Pesser sürekli düşüyorsa
• Pesser kullanmak istenmiyorsa
• Sarkma vajina dışında sürekli yara ve kanama yapıyorsa
• İdrar veya bağırsak boşaltma güçlüğü belirginse
• Vajinadaki baskı ve ele gelen doku günlük yaşamı ciddi biçimde etkiliyorsa
• Cerrahi riskler kabul ediliyor ve daha kalıcı bir düzeltme isteniyorsa

Ameliyat kararı yalnız “üçüncü derece” veya “dördüncü derece” ifadesine dayanmaz. Daha düşük derecede sarkması olmasına rağmen ağır şikâyeti bulunan bir kadın cerrahiyi düşünebilir. İleri derecede sarkması olup pesserle rahat eden bir kadın ise ameliyatı erteleyebilir.

Ameliyat her zaman rahmin alınması anlamına mı gelir?

Hayır. Rahim sarkması ameliyatında rahmin mutlaka alınması gerekmez. Rahmi yerinde tutarak destek dokularına asan cerrahi seçenekler de vardır.

Rahmin alınması veya korunması; yaş, gebelik isteği, rahimde miyom veya anormal kanama bulunması, rahim ağzının durumu ve seçilecek cerrahi yönteme göre konuşulur.

Rahmin alınması tek başına sarkma sorununu çözmez. Vajinanın üst bölümünün ve diğer destek dokularının da uygun biçimde desteklenmesi gerekir.

Gebelik düşünülüyorsa hangi seçenek daha uygundur?

Yakın zamanda gebelik düşünen kadınlarda sarkma ameliyatı çoğunlukla aile tamamlanana kadar ertelenir. Yeni gebelik ve doğum, onarılan dokuların yeniden gerilmesine ve sarkmanın tekrarlamasına neden olabilir.

Bu dönemde şikâyetleri azaltmak için pesser kullanılabilir. Ancak gebelik planı bulunan her kadında aynı pesser veya aynı takip şekli kullanılmaz.

Gebelik düşüncesi uzun süre sonra ise ve şikâyet günlük yaşamı ciddi biçimde etkiliyorsa rahmi koruyan seçenekler ayrıca konuşulabilir. Ameliyatın sonraki gebelik ve doğumla yeniden etkilenebileceği bilinmelidir.

Yaş tedavi seçiminde tek başına yeterli mi?

Hayır. Genç olmak doğrudan ameliyat, ileri yaşta olmak da doğrudan pesser anlamına gelmez.

Genç bir kadında gebelik düşüncesi veya uzun yıllar içinde sarkmanın tekrarlama ihtimali ameliyat kararını etkileyebilir. İleri yaştaki sağlıklı ve günlük yaşamı belirgin biçimde bozulan bir kadın cerrahi için uygun olabilir.

Kalp, akciğer, diyabet, kan sulandırıcı kullanımı, sigara ve daha önce geçirilen ameliyatlar yaş kadar önemlidir.

İdrar kaçırma varsa pesser mi ameliyat mı seçilir?

Rahim veya mesane sarkmasına idrar kaçırma eşlik edebilir. Ancak her idrar kaçırma sarkmadan kaynaklanmaz.

Öksürme ve hapşırmayla kaçırma, ani sıkışmayla tuvalete yetişememe ve mesaneyi boşaltamama farklı sorunlardır. Bu nedenle idrar kaçırma ve rahim sarkması birlikte fakat ayrı ayrı incelenmelidir.

Pesser bazı kadınlarda sarkmayı destekleyerek idrar şikâyetlerini azaltabilir. Bazı kadınlarda ise sarkma yukarı kaldırıldığında daha önce fark edilmeyen öksürükle idrar kaçırma ortaya çıkabilir.

Ameliyat düşünülüyorsa idrar kaçırmanın türü önceden anlaşılmalıdır. Sarkma ameliyatı yapılması, idrar kaçırmanın kendiliğinden ve kesin biçimde geçeceği anlamına gelmez.

Doğumdan sonra başlayan şikâyetler, doğum sonrası idrar kaçırma açısından ayrıca değerlendirilir.

Pesser ameliyat öncesinde deneme amacıyla kullanılabilir mi?

Evet. Sarkma pesserle desteklendiğinde baskı, idrar veya bağırsak şikâyetlerinin ne kadar değiştiği görülebilir.

Pesserle belirgin rahatlama olması, şikâyetlerin en azından bir bölümünün sarkmayla ilişkili olduğunu düşündürebilir. Ancak pesserle alınan sonuç ameliyatın aynı sonucu kesin olarak sağlayacağını göstermez.

Pesserle rahat edememek de doğrudan ameliyat zorunluluğu anlamına gelmez. Önce cihazın tipi ve boyutunun uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Pelvik taban egzersizi pesserin veya ameliyatın yerini tutar mı?

Pelvik taban egzersizleri hafif ve orta şikâyetlerde baskı hissini azaltabilir. Pesserle birlikte de uygulanabilir.

Egzersiz, dışarıya kadar ilerlemiş bir sarkmayı tamamen yukarı çekmeyebilir. Ancak kasların çalışmasını, idrar ve bağırsak kontrolünü destekleyebilir.

Egzersizin doğru kasla yapılması önemlidir. Kasın muayenede kontrol edilmeden yalnız internetten görülen hareketlerin tekrarlanması her kadın için yeterli olmayabilir.

Pesser ile ameliyat arasındaki temel farklar

Ameliyatın sınırları ve riskleri nelerdir?

Rahim sarkması ameliyatı sarkan organları destekleyebilir; ancak bütün şikâyetlerin kesin olarak geçeceği söylenemez.

• Kanama
• Enfeksiyon
• Mesane, idrar kanalı veya bağırsak yaralanması
• İdrar yapma güçlüğü
• Yeni başlayan veya devam eden idrar kaçırma
• Cinsel ilişkide ağrı
• Pelvik ağrı
• Kullanılan malzemeye bağlı sorunlar
• Sarkmanın tekrar etmesi
• Yeniden ameliyat gereksinimi

Riskler seçilecek ameliyata, kişinin genel sağlığına ve daha önce geçirdiği işlemlere göre değişir. Ameliyatın amacı mümkün olan en güçlü onarımı yapmak değil, şikâyeti azaltırken mesane, bağırsak ve cinsel işlevleri korumaktır.

Muayenede hangi bilgiler tedaviyi değiştirir?

Jinekolojik muayenede yalnız rahmin ne kadar aşağıda olduğuna bakılmaz.

• Rahim, mesane veya bağırsak duvarlarından hangisinin sarktığı
• Sarkmanın vajina girişine göre konumu
• Öksürme ve ıkınmayla ne kadar arttığı
• İdrar kaçırma veya mesaneyi boşaltma güçlüğü
• Kabızlık ve dışkılama sırasında destek ihtiyacı
• Vajinal dokuda kuruluk, yara veya kanama
• Daha önce yapılan rahim veya sarkma ameliyatları
• Gebelik düşüncesi
• Cinsel yaşamın devam edip etmediği
• Genel sağlık ve anestezi riski
• Pesser bakımını yapabilme durumu

Bu bilgiler görülmeden yalnız yaşa veya sarkmanın derecesine bakılarak pesser ya da ameliyat kararı verilmemelidir.

Pesser mi ameliyat mı karar tablosu

Rahim sarkmasında pesser ve ameliyat hakkında sık sorulan sorular

Pesser yalnız yaşlı kadınlara mı takılır?

Hayır. Gebelik düşünen, ameliyat istemeyen veya cerrahiyi ertelemek isteyen daha genç kadınlarda da kullanılabilir.

Pesser ömür boyu kullanılabilir mi?

Uygun olduğu, şikâyetleri azalttığı ve düzenli kontroller yapıldığı sürece uzun süre kullanılabilir. Her kadının aynı pesseri aynı süre kullanması gerekmez.

Pesser takılması ağrılı mıdır?

Uygun boyuttaki pesserin belirgin ağrı yapmaması gerekir. Takılırken kısa süreli baskı hissedilebilir. Devam eden ağrı, boyutun veya tipin uygun olmadığını gösterebilir.

Pesser sürekli düşerse ne yapılır?

Farklı boy veya şekil denenebilir. Sürekli düşmesi doğrudan ameliyat zorunluluğu anlamına gelmez. Ancak uygun pesser bulunamazsa başka seçenekler konuşulur.

Pesser enfeksiyon yapar mı?

Akıntı ve tahriş görülebilir. Kötü koku, kanama, ağrı veya vajina duvarında yara varsa pesser çıkarılarak dokunun kontrol edilmesi gerekebilir.

Rahim sarkması ameliyatında rahim alınır mı?

Her zaman alınmaz. Rahmi koruyan ve yukarı asan ameliyatlar da vardır. Hangi seçeneğin uygun olduğu rahmin durumu, gebelik isteği ve sarkmanın türüne göre değişir.

Ameliyattan sonra rahim sarkması tekrarlar mı?

Evet, tekrarlama ihtimali vardır. Kişinin dokusu, sarkmanın başlangıçtaki derecesi, kilo, kabızlık, kronik öksürük ve sonraki gebelikler bu riski etkileyebilir.

İleri derece sarkmada ameliyat şart mı?

Her kadın için zorunlu değildir. Ameliyat istemeyen veya cerrahi riski yüksek kadınlarda pesser denenebilir. Ancak dışarıda kalan dokuda yara, kanama veya ciddi idrar ve bağırsak sorunu varsa ameliyat daha güçlü bir seçenek olabilir.

Pesser kullanmak ameliyatı zorlaştırır mı?

Düzenli kontrol edilen pesser kullanımı daha sonra ameliyat yapılmasına engel değildir. Uzun süre kontrol edilmeyen ve vajina duvarında yara oluşturan pesser önce doku iyileşmesi gerektirebilir.

Pesser idrar kaçırmayı geçirir mi?

Bazı kadınlarda destek sağladığında kaçırma azalabilir. Bazılarında değişmez veya daha önce fark edilmeyen öksürükle kaçırma ortaya çıkabilir. Sonuç, idrar kaçırmanın türüne bağlıdır.

Rahim sarkmasında pesser ile ameliyat birbirinin tamamen karşıtı değildir. Pesser önce denenebilir, uzun süre kullanılabilir veya ameliyata kadar destek sağlayabilir. Ameliyat ise daha kalıcı onarım isteyen, şikâyeti belirgin ve cerrahiye uygun kadınlarda düşünülebilir. Doğru seçim yalnız yaşa ya da sarkmanın derecesine değil; şikâyetlere, gebelik isteğine, idrar ve bağırsak işlevlerine, genel sağlığa ve kişinin tercihine göre yapılır.