Ana içeriğe geç
Doğum Sonrası İdrar Kaçırma

Doğum Sonrası İdrar Kaçırma

İçindekiler [ + ] [ - ]
  1. Doğum sonrası idrar kaçırma normal mi?
  2. Doğum sonrası idrar kaçırma neden olur?
  3. Doğum sonrası idrar kaçırma türleri
  4. Öksürürken veya hareket ederken kaçırma
  5. Tuvalete yetişemeden kaçırma
  6. Karışık tip idrar kaçırma
  7. İdrarın sürekli sızması
  8. Hangi durumlarda beklenmemelidir?
  9. İdrar yapamamak idrar kaçırmadan farklıdır
  10. Pelvik taban egzersizine ne zaman başlanır?
  11. Pelvik taban kası nasıl bulunur?
  12. Pelvik taban egzersizi nasıl yapılır?
  13. Egzersizin etkisi ne zaman görülür?
  14. Normal doğum ve sezaryen sonrası idrar kaçırma
  15. Rahim veya mesane sarkması belirtileri
  16. Muayenede nelere bakılır?
  17. Doğum sonrası idrar kaçırma tedavisi
  18. Doğumdan yıllar sonra idrar kaçırma
  19. Doğum sonrası idrar kaçırma hakkında sık sorulan sorular
  20. Doğum sonrası idrar kaçırma ne kadar sürer?
  21. Sezaryen sonrası idrar kaçırma olur mu?
  22. Emzirme idrar kaçırmayı artırır mı?
  23. Kegel egzersizinde karın kasılmalı mı?
  24. İdrar kaçırma için hangi doktora gidilir?

Doğumdan sonra öksürürken, hapşırırken, gülerken veya ayağa kalkarken birkaç damla idrar kaçabilir. Bazı kadınlarda ise idrar isteği aniden gelir ve tuvalete yetişmek zorlaşır. Hafif şikâyetler ilk haftalarda azalabilir; ancak devam eden veya giderek artan idrar kaçırma normal kabul edilerek uzun süre bekletilmemelidir.

Gebelik ve doğum sırasında mesane, rahim ve bağırsakları destekleyen pelvik taban kasları gerilebilir. Bu nedenle idrar kaçırma yalnız normal doğumdan sonra değil, sezaryen sonrasında da görülebilir.

Doğum sonrası idrar kaçırma normal mi?

Doğumdan sonraki ilk günlerde ve haftalarda hafif idrar kaçırma görülebilir. Pelvik taban kaslarının güçsüzleşmesi, doğuma bağlı şişlik ve mesane çevresindeki sinirlerin geçici olarak etkilenmesi bu duruma yol açabilir.

Kaçırma günlük hayatı etkiliyor, ped kullanmayı gerektiriyor veya her geçen hafta azalmıyorsa muayene edilmelidir. Hafif şikâyetler bile doğum sonrası kontrolde söylenmelidir.

Doğum sonrası idrar kaçırma neden olur?

Gebelik sırasında büyüyen rahim mesaneye ve pelvik taban kaslarına baskı yapar. Doğum sırasında bu kaslar ve çevredeki sinirler gerilebilir. Mesaneyi destekleyen yapıların yeterince güçlü çalışmaması idrarın istemsiz biçimde kaçmasına neden olabilir.

  • Gebelik sırasında başlayan idrar kaçırma
  • Uzun süren normal doğum
  • Vakum veya forseps kullanılması
  • Doğum sırasında ciddi yırtık oluşması
  • Birden fazla doğum yapılması
  • Kabızlık ve sık ıkınma
  • Uzun süren öksürük
  • Fazla kilo
  • İdrar yolu enfeksiyonu

Bu durumların bulunması kaçırmanın kalıcı olacağı anlamına gelmez. Şikâyetin ne zaman ortaya çıktığı, ne kadar sürdüğü ve başka bir belirtiye eşlik edip etmediği önemlidir.

doğumdan sonra idrar kaçırma tedavisi

Doğum sonrası idrar kaçırma türleri

Öksürürken veya hareket ederken kaçırma

Öksürme, hapşırma, gülme, merdiven çıkma, koşma veya bebeği kaldırma sırasında idrar kaçması stres tipi idrar kaçırmadır. Buradaki stres ruhsal sıkıntı değil, mesaneye basınç gelmesini ifade eder.

Tuvalete yetişemeden kaçırma

Aniden güçlü idrar isteği gelmesi ve tuvalete yetişemeden kaçırma sıkışma tipi idrar kaçırmadır. Sık idrara çıkma ve gece idrar için uyanma da görülebilir.

Karışık tip idrar kaçırma

Bazı kadınlarda hem öksürme ve hareketle kaçırma hem de ani sıkışmayla tuvalete yetişememe birlikte görülür.

İdrarın sürekli sızması

İdrarın yalnız öksürme veya sıkışma sırasında değil, gün boyunca sürekli sızması farklı bir soruna işaret edebilir. İç çamaşırının devamlı ıslak olması halinde erken muayene gerekir.

İdrar kaçırma ile rahim ve mesane sarkması arasındaki ilişki idrar kaçırma ve rahim sarkması değerlendirmesinde birlikte ele alınabilir.

Hangi durumlarda beklenmemelidir?

BelirtiNe yapılmalı?
İlk haftalarda yalnız öksürme veya hapşırmayla birkaç damla kaçırmaŞikâyet doğum sonrası kontrolde söylenmelidir.
Kaçırmanın giderek artmasıKontrol tarihi beklenmeden muayene olunmalıdır.
Ped veya bez kullanmayı gerektiren kaçırmaErken muayene uygundur.
İdrar yaparken yanma, kötü koku veya ateşİdrar yolu enfeksiyonu açısından değerlendirme gerekir.
İdrarı başlatamama veya mesaneyi boşaltamamaBeklenmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
İdrarın gün boyunca sürekli sızmasıErken muayene gerekir.
Vajinada aşağı doğru baskı veya ele gelen dokuRahim veya mesane sarkması yönünden muayene gerekir.
Gaz veya dışkı kaçırmaDoğum yırtıkları ve pelvik taban kasları kontrol edilmelidir.
Doğumdan üç ay sonra belirgin kaçırmanın devam etmesiKaçırmanın türü ve kasların çalışması değerlendirilmelidir.

İdrar yapamamak idrar kaçırmadan farklıdır

Doğumdan sonra mesanenin dolduğunu yeterince hissetmeme veya idrarı başlatamama görülebilir. Mesane çok dolduğunda damla damla kaçırma da olabilir. Bu durum pelvik taban güçsüzlüğüne bağlı kaçırmadan farklıdır.

Alt karında doluluk ve ağrı olduğu halde idrar yapılamıyorsa beklenmemelidir. Mesanenin aşırı dolması kasları ve sinirleri olumsuz etkileyebilir.

Doğum sonrası mesane ve pelvik taban kaslarının anatomik görünümü

Pelvik taban egzersizine ne zaman başlanır?

Doğumdan sonra kişi kendini rahat hissettiğinde pelvik taban egzersizlerine başlanabilir. Kateter kullanıldıysa kateterin çıkarılması ve idrarın normal biçimde yapılabilmesi beklenir.

Derin yırtık, yoğun ağrı, büyük şişlik veya idrar yapma güçlüğü varsa önce doktor görüşü alınmalıdır.

Pelvik taban kası nasıl bulunur?

İdrarı ve gazı aynı anda tutmaya çalışıyormuş gibi vajina ve makat çevresindeki kaslar yukarı doğru sıkılır. Karın, kalça ve bacak kasları gevşek bırakılmalı, nefes tutulmamalıdır.

İdrar akışını durdurmak yalnız doğru kası tanımak için kısa süreli düşünülebilir. Egzersiz idrar yaparken tekrar tekrar uygulanmamalıdır.

Pelvik taban egzersizi nasıl yapılır?

  • Rahat bir yere oturun veya sırtüstü uzanın.
  • Pelvik taban kaslarını yavaşça sıkın.
  • Yapabildiğiniz kadar birkaç saniye tutun.
  • Kasları tamamen gevşetin.
  • Başlangıçta az sayıda tekrar yapın.
  • Zamanla 8–10 yavaş ve 8–10 kısa sıkmaya çıkın.
  • Egzersizi günde üç kez yapmaya çalışın.

Kasları gevşetmek sıkmak kadar önemlidir. Egzersiz sırasında ağrı, baskı veya idrar yapma güçlüğü oluşursa daha fazla tekrar yapmak yerine muayene gerekir.

Egzersizin etkisi ne zaman görülür?

Pelvik taban kaslarının güçlenmesi zaman alır. Düzenli egzersizin etkisini görmek haftalar sürebilir. Öksürme ve hareket sırasında idrar kaçıran kadınlarda birkaç aylık düzenli çalışma gerekebilir.

Egzersize rağmen kaçırma azalmıyorsa kasların doğru çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Bazı kadınlarda pelvik taban kasları zayıf değil, fazla gergin olabilir. Böyle bir durumda yalnız sıkma egzersizi yapmak ağrıyı veya idrar yapma güçlüğünü artırabilir.

Normal doğum ve sezaryen sonrası idrar kaçırma

Normal doğum sırasında bebeğin doğum kanalından geçmesi pelvik taban kaslarını ve çevredeki sinirleri daha fazla zorlayabilir. Uzun süren doğum, vakum veya forseps kullanılması ve ciddi yırtıklar riski artırabilir.

Sezaryen doğum idrar kaçırmayı tamamen önlemez. Gebelik sırasında artan ağırlık ve hormonal değişiklikler, doğum şekli ne olursa olsun pelvik tabanı etkileyebilir.

Rahim veya mesane sarkması belirtileri

Doğum sonrası idrar kaçırmaya vajinada ağırlık, aşağı çekilme veya ele gelen doku eşlik ediyorsa rahim ya da mesane sarkması olabilir.

  • Vajinada dolgunluk veya baskı hissi
  • Vajina girişinde ele gelen doku
  • Uzun süre ayakta kalınca artan ağırlık hissi
  • Mesaneyi tam boşaltamama
  • İdrar yaparken pozisyon değiştirme ihtiyacı
  • Kabızlık veya dışkılama güçlüğü

Sarkma bulunması hemen ameliyat gerekeceği anlamına gelmez. Tedavide kullanılan seçenekler pesser ve ameliyat açısından ayrı değerlendirilir.

Muayenede nelere bakılır?

Muayenede idrarın hangi durumda kaçtığı, ne kadar sürdüğü ve günlük hayatı ne ölçüde etkilediği sorulur. İdrar yolu enfeksiyonu şüphesinde idrar testi istenebilir.

  • Kaçırmanın öksürme veya sıkışmayla olup olmadığı
  • Günde kaç kez idrara çıkıldığı
  • Gece idrar için uyanma
  • İdrar yaparken yanma veya ağrı
  • Mesanenin tam boşalıp boşalmadığı
  • Vajinada baskı veya şişlik hissi
  • Doğumda yırtık, vakum veya forseps kullanımı
  • Gaz veya dışkı kontrolünde sorun olup olmadığı

Gerekli olduğunda jinekolojik muayenede rahim, mesane ve vajina duvarlarının desteği değerlendirilir. Pelvik taban kaslarının doğru biçimde sıkılıp gevşediği de kontrol edilebilir.

Doğum sonrası idrar kaçırma tedavisi

Tedavide ilk adım kaçırmanın türünü belirlemektir. Öksürme sırasında olan kaçırma ile ani sıkışma sonrası olan kaçırma aynı şekilde tedavi edilmez.

Hafif stres tipi idrar kaçırmada doğru yapılan pelvik taban egzersizleri ilk seçeneklerden biridir. Ani sıkışma ve sık idrara çıkma varsa mesane alışkanlıkları düzenlenebilir. Enfeksiyon bulunursa önce enfeksiyon tedavi edilir. Belirgin sarkma varsa buna göre ayrı bir plan yapılır.

Doğumdan hemen sonraki dönemde ameliyat genellikle ilk seçenek değildir. Kasların ve dokuların toparlanması için zaman verilir. Tedavi şikâyetin türüne, süresine ve günlük yaşama etkisine göre seçilir.

Doğumdan yıllar sonra idrar kaçırma

Doğum sonrası başlayan kaçırma zamanla azalıp yıllar sonra yeniden artabilir. Böyle bir durumda sorun yalnız eski doğuma bağlanmamalıdır. Kilo artışı, kabızlık, uzun süren öksürük, idrar yolu enfeksiyonu ve menopoz dönemindeki değişiklikler de etkili olabilir.

Doğum sonrası idrar kaçırma hakkında sık sorulan sorular

Doğum sonrası idrar kaçırma ne kadar sürer?

Hafif kaçırma ilk haftalarda azalabilir. Her kadın için geçerli tek bir süre yoktur. Şikâyet doğum sonrası kontrolde devam ediyorsa söylenmeli, birkaç ay içinde belirgin düzelme yoksa daha ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır.

Sezaryen sonrası idrar kaçırma olur mu?

Evet. Sezaryen, normal doğumda oluşan bazı zorlanmaları azaltabilir; ancak gebeliğin pelvik taban üzerindeki etkisini tamamen ortadan kaldırmaz.

Emzirme idrar kaçırmayı artırır mı?

Emzirme dönemindeki hormonal değişiklikler vajinal kuruluk ve hassasiyet oluşturabilir. Ancak doğum sonrası idrar kaçırmanın tek nedeni emzirme değildir.

Kegel egzersizinde karın kasılmalı mı?

Hayır. Karın, kalça ve bacak kasları mümkün olduğunca gevşek kalmalıdır. Hareket vajina ve makat çevresindeki kaslarda hissedilmelidir.

İdrar kaçırma için hangi doktora gidilir?

Doğum sonrası idrar kaçırma için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulabilir. Gerekli olduğunda pelvik taban fizyoterapisi, ürojinekoloji veya üroloji desteği alınabilir.

Doğum sonrası idrar kaçırma sık görülebilir, ancak doğumun kaçınılmaz ve kalıcı bir sonucu değildir. Şikâyet giderek artıyor, sürekli sızıntı oluyor, idrar yapılamıyor, ateş veya yanma bulunuyor ya da vajinada şişlik hissediliyorsa beklenmemelidir.

Op.Dr. Zeki YILMAZ

Op.Dr. Zeki YILMAZ

Op. Dr. Zeki Yılmaz, Kayseri'de kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak; başta tüp bebek tedavisi ve kısırlık (infertilite) olmak üzere kadın hastalıkları ve doğum alanlarında hizmet vermektedir. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olup tüp bebek eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamlamıştır.

Op. Dr. Zeki YILMAZ

Poliklinik Randevu Hattı

Randevu ve bilgi için

0 352 333 0303

Bu web sitesi deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu web sitesini kullanarak Veri Koruma Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Oku