HPV testi, rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli insan papilloma virüsü tiplerinin araştırılmasında kullanılan bir tarama testidir. Test sırasında çoğunlukla rahim ağzından küçük bir hücre örneği alınır ve bu örnekte yüksek riskli HPV’ye ait genetik materyal araştırılır.
HPV testi ile smear testi aynı amaçla kullanılan iki farklı test değildir. HPV testi yüksek riskli virüs tiplerinin bulunup bulunmadığını araştırırken smear testi rahim ağzındaki hücrelerin yapısını inceler. Aynı muayene sırasında alınan örneklerle iki test birlikte yapılabilir ancak sonuçlarının anlamı farklıdır.
HPV testinin pozitif çıkması da rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez. Sonucun değerlendirilmesinde hangi HPV tipinin saptandığı, smear sonucu, önceki taramalar ve kişinin yaşı birlikte önem taşır.
HPV testi nedir?
HPV testi denildiğinde rahim ağzı kanseri taramasında kullanılan testler açısından temel amaç, kanser gelişimiyle ilişkili yüksek riskli HPV tiplerini saptamaktır.
HPV’nin çok sayıda tipi vardır. Bunların tamamı aynı klinik öneme sahip değildir. Bazı HPV tipleri genital siğillere yol açarken bazı tiplerin rahim ağzında uzun süre kalıcı olması hücresel değişikliklerin gelişme riskini artırabilir.
Rahim ağzı kanseri açısından özellikle yüksek riskli HPV tipleri önemlidir. Bu nedenle servikal taramada kullanılan HPV testleri, genital siğile neden olan bütün HPV tiplerini araştırmak amacıyla yapılmaz.
Test sonucunda yüksek riskli HPV saptanması, virüsün o anda alınan örnekte bulunduğunu gösterir. HPV’nin ne zaman bulaştığını, kimden geçtiğini veya enfeksiyonun ileride mutlaka hastalık oluşturacağını göstermez.
HPV testi neyi gösterir?
HPV testi, alınan örnekte yüksek riskli HPV enfeksiyonunun bulunup bulunmadığını gösterir.
Sonuç laboratuvar ve kullanılan teste göre farklı biçimlerde raporlanabilir. Bazı testlerde yalnız “yüksek riskli HPV pozitif” veya “negatif” sonucu verilirken bazı testler HPV 16 ve HPV 18’i ayrı olarak gösterebilir. Daha geniş genotipleme yapan testlerde diğer yüksek riskli tipler de ayrı veya gruplar halinde raporlanabilir.
Burada önemli bir ayrım vardır: HPV testi kanser hücresini araştırmaz.
Testin pozitif olması, rahim ağzında mutlaka kanser öncüsü hücre değişikliği bulunduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde HPV’nin saptanması, enfeksiyonun kalıcı olacağını da göstermez.
HPV testinin asıl değeri, rahim ağzı açısından daha yakından takip edilmesi gereken kişileri belirlemeye yardımcı olmasıdır. NCI, HPV testinin rahim ağzı kanserine neden olabilen yüksek riskli HPV tiplerini araştırdığını belirtmektedir.
HPV testi nasıl yapılır?
HPV testi çoğunlukla kısa süren bir jinekolojik muayene sırasında yapılır.
Hasta muayene masasına uzandıktan sonra vajinal duvarların nazikçe açılması için spekulum yerleştirilir. Rahim ağzı görüldükten sonra özel bir fırça veya örnekleme aracıyla rahim ağzından hücre örneği alınır. Örnek uygun taşıma kabına yerleştirilerek laboratuvara gönderilir.
Laboratuvarda hücrelerin görünümünden çok HPV’ye ait genetik materyal araştırılır.
İşlemin kendisi genellikle birkaç dakika sürer. Rahim içine cerrahi bir işlem yapılmaz ve rutin örnek alma için anestezi gerekmez.
HPV ve smear testinin aynı muayenede birlikte yapılması gerekiyorsa alınan örnekler iki farklı değerlendirme için kullanılabilir. HPV ve smear testi rahim ağzındaki virüs varlığı ile hücresel değişiklikleri farklı yönlerden değerlendirir.
HPV testi kan testi midir?
Hayır. Rahim ağzı kanseri taramasında kullanılan HPV testi standart olarak kandan yapılan bir test değildir.
Örnek rahim ağzı veya uygun koşullarda servikovajinal bölgeden alınır. Laboratuvarda bu örnekte yüksek riskli HPV’ye ait DNA veya bazı testlerde RNA araştırılır.
Bu nedenle rutin kan tahlilleri sırasında “HPV’ye de bakılması” mümkün değildir.
Kanda yapılan testlerle HPV enfeksiyonunun rahim ağzındaki varlığı güvenilir biçimde değerlendirilmez.
HPV testi ile PCR aynı şey midir?
HPV testlerinde virüsün genetik materyalini saptamak için farklı moleküler yöntemler kullanılabilir. PCR bunlardan biridir.
Bu nedenle “HPV PCR testi” ifadesi kullanılabilir ancak bütün HPV testlerinin tek ve aynı laboratuvar yöntemiyle yapıldığını düşünmek doğru değildir.
Kullanılan kitin hangi yüksek riskli tipleri saptadığı ve HPV 16-18’i ayrı raporlayıp raporlamadığı teste göre değişebilir.
Hasta açısından daha önemli olan testin teknik adından çok, rahim ağzı taraması için doğrulanmış bir yöntem kullanılması ve sonucun uygun klinik algoritmayla değerlendirilmesidir.
HPV testi neden yapılır?
HPV testinin temel kullanım alanlarından biri rahim ağzı kanseri taramasıdır.
Yüksek riskli HPV enfeksiyonları çoğu zaman belirti oluşturmadığı için yalnız şikâyetlerin ortaya çıkmasını beklemek güvenilir bir yaklaşım değildir. Kişi kendisini tamamen sağlıklı hissederken rahim ağzında yüksek riskli HPV bulunabilir.
Tarama sayesinde bu enfeksiyonlar belirlenebilir ve sonuç gerektiğinde smear, tekrar HPV testi veya kolposkopi gibi sonraki değerlendirmelerle birlikte ele alınabilir.
Türkiye’deki toplum tabanlı rahim ağzı kanseri tarama programında 30–65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA testi uygulanmaktadır.
Bu tarama aralığı ortalama riskli toplum programını ifade eder. Daha önce anormal HPV veya smear sonucu bulunan, rahim ağzında kanser öncüsü değişiklik nedeniyle işlem geçiren veya özel risk faktörleri olan kişilerde takip planı farklı olabilir.
HPV testi kimlere yapılır?
HPV testi rahim ağzı bulunan kişilerde serviks kanseri taramasının bir parçası olarak kullanılır.
Türkiye’nin ulusal tarama programında 30–65 yaş grubu esas alınır ve HPV-DNA testi 5 yılda bir uygulanır. Ancak klinik uygulamada kişinin daha önceki smear veya HPV sonuçları, geçirdiği işlemler ve sağlık geçmişi farklı bir değerlendirme gerektirebilir.
Burada tarama ile tanısal değerlendirmeyi ayırmak gerekir.
Hiçbir şikâyeti olmayan ve ortalama risk taşıyan bir kadının rutin taraması ile daha önce HPV pozitifliği veya anormal smear sonucu bulunan bir kadının kontrolü aynı şey değildir. İkinci durumda testin zamanı kişisel takip planına göre belirlenir.
HPV testi kaç yaşında yapılır?
Bu soruya bütün ülkeler ve bütün kişiler için tek bir yaş vermek doğru değildir. Tarama programları ülkeye ve kullanılan yönteme göre değişebilir.
Türkiye’deki ulusal program 30–65 yaş arasındaki kadınlarda 5 yılda bir HPV-DNA taraması uygulanmasını öngörmektedir.
Daha genç yaşlarda HPV enfeksiyonu oldukça yaygındır ve enfeksiyonların önemli bir bölümü kalıcı olmadan gerileyebilir. Bu nedenle gereksiz erken ve sık HPV testi yapılması çok sayıda geçici enfeksiyonun saptanmasına ve gereksiz ek işlemlere yol açabilir. NCI da HPV testinin özellikle genç yaşlarda ileride hastalık oluşturmayacak çok sayıda enfeksiyonu yakalayabildiğini belirtmektedir.
Yaş tek başına karar vermek için yeterli değildir. Daha önce anormal servikal sonuçları bulunan kişilerin takip programı rutin toplum taramasından farklı olabilir.
HPV testi öncesinde hazırlık gerekir mi?
HPV testi için aç kalmak veya kan tahlilinde olduğu gibi saatler öncesinden özel bir diyet uygulamak gerekmez.
Örnek rahim ağzından alınacağı için esas konu örnek kalitesidir. Aktif yoğun vajinal kanama, vajinal ilaç kullanımı veya devam eden belirgin bir enfeksiyon varsa testin zamanı klinik duruma göre planlanabilir.
Rutin tarama randevusu alınırken kullanılan vajinal fitil veya krem varsa bunun belirtilmesi uygundur. Merkezin test öncesi özel bir hazırlık önerisi bulunuyorsa buna uyulmalıdır.
Daha önce yapılan HPV veya smear sonuçlarının da muayeneye getirilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırır. Çünkü yeni HPV sonucunun anlamı çoğu zaman önceki taramalardan bağımsız değildir.
Adetliyken HPV testi yapılır mı?
HPV testinin yapılabilirliği kanamanın miktarına ve kullanılan örnekleme yöntemine göre değişebilir.
Hafif lekelenme her zaman örnek alınmasını engellemez. Ancak aktif ve yoğun adet kanaması örnek kalitesini etkileyebileceği için rutin taramanın kanamanın olmadığı bir döneme planlanması tercih edilebilir.
Burada önemli nokta, adet dışı kanamayla rutin adet kanamasını karıştırmamaktır.
İlişki sonrası kanama, tekrarlayan ara kanama veya menopoz sonrası kanama varsa yalnız HPV testi için uygun günü beklemek yerine kanamanın nedeni ayrıca değerlendirilmelidir.
HPV testi acıtır mı?
HPV testi sırasında örnek alma işlemi çoğu kişide belirgin ağrı oluşturmaz ancak spekulum muayenesine bağlı basınç veya kısa süreli rahatsızlık hissedilebilir.
Rahim ağzına fırçanın temas etmesi birkaç saniye sürer. Bazı kişiler hafif kramp veya batma hissedebilir.
Vajinal kuruluk, menopoz, pelvik taban kaslarının istemsiz kasılması veya daha önce ağrılı jinekolojik muayene deneyimi bulunması işlemin daha rahatsız hissedilmesine neden olabilir.
İşlem sırasında ağrı oluşması halinde bunu söylemek önemlidir. Muayenenin daha yavaş yapılması veya uygun spekulum seçimi rahatlığı artırabilir.
HPV testi ile smear testi arasındaki fark nedir?
İki testin örnek alma süreci birbirine benzese de laboratuvarda bakılan şey farklıdır.
HPV testi, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerini araştırır.
Smear testi ise alınan rahim ağzı hücrelerini mikroskop altında değerlendirerek hücresel değişiklik bulunup bulunmadığını araştırır.
Bu nedenle bir kişinin HPV testi pozitifken smear sonucu normal olabilir. Virüs saptanmış ancak henüz smear testinde görülebilecek bir hücresel değişiklik gelişmemiş olabilir.
Tersi durumda da smear sonucundaki anormalliğin derecesine göre HPV sonucu değerlendirmeye dahil edilir.
NCI, HPV testini yüksek riskli virüs enfeksiyonunu saptayan; Pap smear testini ise rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri değerlendiren ayrı tarama yöntemleri olarak tanımlar.
Smear raporunda ASC-US, LSIL veya HSIL gibi ifadeler bulunuyorsa bunların anlamı smear testi sonuçlarının değerlendirilmesi sırasında HPV sonucuyla birlikte ele alınır.
HPV 16 ve HPV 18 testi nedir?
HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanseri açısından en önemli yüksek riskli HPV tipleri arasındadır. Bu iki tip dünya genelindeki rahim ağzı kanserlerinin büyük bölümünden sorumludur. NCI, HPV 16 ve HPV 18’in birlikte serviks kanserlerinin yaklaşık %70’iyle ilişkili olduğunu belirtmektedir.
Bu nedenle bazı HPV testleri 16 ve 18’i diğer yüksek riskli HPV tiplerinden ayrı olarak raporlar.
Örneğin sonuçta “HPV 16 pozitif”, “HPV 18 pozitif” veya “diğer yüksek riskli HPV pozitif” gibi ifadeler görülebilir.
Genotiplemenin amacı yalnız virüsün adını öğrenmek değildir. Hangi yüksek riskli tipin bulunduğu sonraki değerlendirme planını etkileyebilir.
HPV genotipleme ne demektir?
Genotipleme, saptanan HPV’nin hangi tipe ait olduğunun belirlenmesidir.
Bazı testler HPV 16 ve HPV 18’i ayrı ayrı raporlarken geri kalan yüksek riskli tipleri tek bir grup olarak gösterebilir. Daha kapsamlı testlerde HPV 31, 33, 45, 52, 58 gibi başka yüksek riskli tipler de ayrı olarak raporlanabilir.
Test raporunda daha fazla tip yazması her zaman klinik olarak daha iyi bir test olduğu anlamına gelmez. Sonuçların rahim ağzı tarama ve takip algoritmalarına uygun biçimde yorumlanabilmesi gerekir.
HPV genotipi, smear sonucu ve kişinin önceki taramaları birlikte değerlendirildiğinde takip kararı daha anlamlı hale gelir.
HPV testi sonucu nasıl çıkar?
HPV testi genel olarak negatif veya pozitif olarak raporlanır.
Negatif sonuç, testin araştırdığı yüksek riskli HPV tiplerinin alınan örnekte saptanmadığını gösterir.
Pozitif sonuç ise test kapsamında araştırılan yüksek riskli HPV tiplerinden en az birinin bulunduğunu gösterir.
Bazı raporlarda HPV 16 ve HPV 18 ayrıca belirtilir. Bazılarında ise diğer yüksek riskli HPV tipleri ayrı bir grup olarak raporlanır.
Sonucun nasıl yazıldığı kullanılan laboratuvar testine göre değişebilir. Bu nedenle yalnız “pozitif” kelimesine bakarak risk düzeyi belirlenmez.
HPV testi negatif çıkarsa ne anlama gelir?
Negatif HPV testi, alınan örnekte testin araştırdığı yüksek riskli HPV tiplerinin saptanmadığını gösterir.
Bu sonuç rahim ağzı kanseri açısından düşük riskli ve rahatlatıcı bir bulgudur ancak “hayat boyunca HPV olmayacak” anlamına gelmez. HPV ile daha sonraki bir dönemde karşılaşmak mümkündür.
Aynı şekilde negatif HPV sonucu kişinin bütün HPV tiplerini taşımadığını göstermez. Servikal tarama testleri özellikle kanserle ilişkili yüksek riskli tipleri araştırmak için tasarlanmıştır.
Bir sonraki tarama zamanı kişinin yaşına, önceki sonuçlarına ve uygulanan tarama programına göre belirlenir.
HPV testi pozitif çıkarsa ne olur?
Pozitif HPV testi kanser tanısı değildir.
Sonraki adım saptanan HPV tipine, smear sonucuna, daha önceki HPV testlerine ve kişinin klinik geçmişine göre belirlenir.
Bazı pozitif sonuçlarda belirli bir süre sonra tekrar test yeterli olabilir. Bazı durumlarda smear sonucu da değerlendirilir. HPV 16 veya HPV 18 gibi belirli yüksek riskli tiplerde ya da smear testinde önemli hücresel değişiklik varsa rahim ağzının daha ayrıntılı incelenmesi gerekebilir.
Bu nedenle HPV pozitifliğinde asıl soru “virüs var mı?” noktasından sonra “hangi tip var ve rahim ağzında hücresel değişiklik var mı?” sorusuna dönüşür.
HPV testi pozitif çıktığında izlenecek yol tek bir sonuç üzerinden değil, bu bilgilerin birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.
HPV pozitifliği kanser anlamına gelir mi?
Hayır.
HPV testi yüksek riskli virüs tiplerini araştırır; kanser tanısı koyan bir test değildir.
Yüksek riskli HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü zaman içinde saptanamaz hale gelir. Risk açısından daha önemli olan enfeksiyonun kalıcı olması ve rahim ağzı hücrelerinde değişiklik gelişmesidir.
Pozitif HPV sonucu bu nedenle “kanser var” şeklinde değil, “rahim ağzı açısından takip edilmesi gereken yüksek riskli HPV saptandı” şeklinde değerlendirilmelidir.
NCI da pozitif HPV sonucunun yüksek riskli HPV saptandığını gösterdiğini; sonraki adımın geçmiş sonuçlar ve diğer servikal testlerle birlikte belirlendiğini belirtmektedir.
HPV 16 veya 18 pozitif çıkarsa ne yapılır?
HPV 16 ve HPV 18, diğer birçok HPV tipine göre rahim ağzı kanseri açısından daha yüksek risk taşır. Bu nedenle bu tiplerin saptanması takip planında ayrıca dikkate alınır.
Ancak HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği de tek başına kanser anlamına gelmez.
Smear sonucu, daha önceki HPV sonuçları ve kişinin servikal öyküsü birlikte değerlendirilir. Klinik duruma göre kolposkopi ile rahim ağzının büyütülerek incelenmesi ve gerekli görülen alandan biyopsi alınması gündeme gelebilir.
Buradaki amaç kanseri varsaymak değil, yüksek risk taşıyan bir enfeksiyonda rahim ağzında önemli hücresel değişiklik bulunup bulunmadığını güvenilir biçimde değerlendirmektir.
HPV testi pozitif, smear testi normal olabilir mi?
Evet ve bu sık karşılaşılabilen bir durumdur.
HPV testi virüsün varlığını araştırırken smear hücrelerin görünümünü değerlendirir. Dolayısıyla yüksek riskli HPV bulunmasına rağmen rahim ağzı hücreleri henüz normal görünebilir.
Bu sonuç “testlerden biri yanlış” anlamına gelmez.
HPV’nin saptanması ile hücresel değişikliğin gelişmesi aynı anda gerçekleşmek zorunda değildir. Takip planının amacı da kalıcı yüksek riskli enfeksiyonun zaman içinde hücresel değişiklik oluşturup oluşturmadığını izlemektir.
Bu nedenle pozitif HPV ve normal smear sonucu olan herkese aynı işlem yapılmaz; HPV tipi ve önceki tarama sonuçları da hesaba katılır.
HPV testi sonucu kaç günde çıkar?
HPV testinin sonuçlanma süresi kullanılan laboratuvar, test yöntemi ve merkezin çalışma düzenine göre değişir.
Bu nedenle bütün HPV testleri için geçerli sabit bir sonuç süresi yoktur. Bazı laboratuvarlarda birkaç gün içinde sonuç alınabilirken bazı merkezlerde daha uzun sürebilir.
Servikal tarama testlerinin laboratuvar sonuçları için NCI genel olarak yaklaşık 1–3 haftalık bir aralık bildirmektedir; ancak bu süre laboratuvar ve sağlık sistemine göre değişebilir.
Sonucun geç hazırlanması HPV pozitif olduğu veya ciddi bir sorun bulunduğu anlamına gelmez.
Erkeklerde HPV testi yapılır mı?
HPV kadınlarda olduğu kadar erkeklerde de görülebilir ancak rutin servikal HPV testini erkeklere uyarlamak doğru değildir.
CDC, erkeklerin rutin HPV durumunu belirlemek amacıyla onaylanmış veya önerilen genel bir HPV tarama testi bulunmadığını belirtmektedir. Ağız veya boğaz için de genel popülasyonda onaylanmış rutin HPV testi yoktur.
Bu nedenle bir erkekte partnerinin HPV pozitif çıkması üzerine otomatik olarak “HPV PCR testi” yapılması standart servikal taramanın karşılığı değildir.
Genital siğil veya şüpheli bir lezyon varsa değerlendirme lezyonun muayenesi üzerinden yapılır. Genital siğilin tanısı için rutin HPV testi de önerilmez.
Bu ayrım önemlidir çünkü ticari olarak farklı örneklerden HPV testi sunulabilmesi, bu testlerin her erkekte rutin tarama amacıyla klinik olarak önerildiği anlamına gelmez.
Partnerde HPV pozitifse ne yapılır?
Bir partnerde HPV saptanması diğer partnerin enfeksiyonu ne zaman veya kimden aldığını göstermez.
HPV uzun süre belirti vermeden bulunabildiği için pozitif bir test üzerinden bulaş zamanını belirlemek mümkün değildir.
Rahim ağzı bulunan partner açısından yapılması gereken, yaşına ve önceki sonuçlarına uygun servikal tarama programını sürdürmektir. Erkek partnerde ise rutin HPV taraması yerine varsa genital lezyon veya başka klinik bulgular değerlendirilir.
Partnerin HPV pozitif olması aşı açısından da değerlendirme yapılmasına engel değildir. HPV aşısı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez ancak kişinin henüz karşılaşmadığı aşı kapsamındaki tiplere karşı koruma sağlayabilir.
HPV aşısı olanlara HPV testi yapılır mı?
Evet. HPV aşısı olmak rahim ağzı taramasının artık gerekli olmadığı anlamına gelmez.
Aşı rahim ağzı kanseriyle ilişkili önemli HPV tiplerine karşı koruma sağlar ancak bütün yüksek riskli tipleri kapsamaz. Bu nedenle aşılanmış kişiler de yaşlarına ve risk durumlarına uygun tarama programını sürdürmelidir. NCI da HPV aşısı olan kişilerin servikal tarama önerilerine devam etmesi gerektiğini belirtmektedir.
HPV aşısının uygulanabileceği yaş ve dozlar ile HPV testinin ne zaman yapılacağı birbirinden ayrı konulardır.
Aşı korunmayı, HPV testi ise mevcut yüksek riskli enfeksiyonun taranmasını amaçlar.
Gebelikte HPV testi yapılabilir mi?
Gebelik sırasında HPV veya smear değerlendirmesi bazı durumlarda yapılabilir. Gebelik, daha önceki anormal sonuçların görmezden gelinmesi gerektiği anlamına gelmez.
Ancak kişinin rutin taramasının zamanlaması, önceki HPV-smear sonuçları ve gebelik haftası birlikte değerlendirilir.
Gebelik sırasında HPV pozitifliği saptandığında her işlem gebelik dışındaki dönemle aynı şekilde yapılmaz. Özellikle takip ve gerekli kolposkopik değerlendirmeler gebeliğe göre planlanır.
Bu nedenle gebelikte HPV pozitifliği yalnız test sonucuna değil, smear bulgularına ve gebelik dönemine göre değerlendirilir.
Genital siğil varsa HPV testi gerekir mi?
Genital siğil bulunması ile rahim ağzındaki yüksek riskli HPV enfeksiyonu aynı şey değildir.
Genital siğillerin büyük bölümü düşük riskli HPV tipleriyle ilişkilidir. Rahim ağzı kanseri taramasında kullanılan HPV testleri ise yüksek riskli tipleri araştırmaya yöneliktir.
Bu nedenle siğil görülmesi “HPV testi kesin pozitif çıkar” anlamına gelmez.
CDC de genital siğillerin tanısı için HPV testinin önerilmediğini; test sonucunun siğil yönetimini belirlemediğini belirtmektedir.
Rahim ağzı taramasının gerekip gerekmediği siğilden bağımsız olarak kişinin yaşına ve tarama geçmişine göre değerlendirilir.
HPV testinde pozitiflik ne kadar süre devam eder?
HPV’nin ne kadar süre saptanabilir kalacağı kişiden kişiye değişir.
Tek bir pozitif HPV testi enfeksiyonun kalıcı olduğunu göstermez. Sonraki kontrolde test negatifleşebilir veya yüksek riskli HPV saptanmaya devam edebilir.
Klinik açıdan önemli olan noktalardan biri enfeksiyonun zaman içinde devam edip etmediğidir. Kalıcı yüksek riskli HPV enfeksiyonu, geçici enfeksiyona göre rahim ağzındaki hücresel değişiklikler açısından daha fazla önem taşır.
Ancak HPV testi enfeksiyonun gelecekte kendiliğinden kaybolup kaybolmayacağını önceden göstermez. CDC, mevcut testlerin hangi HPV enfeksiyonunun kalıcı olacağını veya ilerleyeceğini belirleyemediğini vurgulamaktadır.
HPV testi yaptırmak için belirti olması gerekir mi?
Hayır.
HPV testinin rahim ağzı kanseri taramasındaki temel amacı zaten belirti vermeyen yüksek riskli enfeksiyonları saptayabilmektir.
HPV enfeksiyonu çoğu kişide hiçbir belirti oluşturmaz. Genital siğil bulunmaması da yüksek riskli HPV olmadığı anlamına gelmez.
Bununla birlikte ilişki sonrası kanama, açıklanamayan vajinal kanama veya başka bir rahim ağzı belirtisi varsa yalnız rutin HPV testi yaptırmak yeterli değerlendirme olmayabilir. Bu durumda muayene ve gerekli diğer incelemeler yapılmalıdır.
Tarama, belirti bulunmayan kişide riskli değişiklikleri erken saptamaya yöneliktir; belirti varsa amaç şikâyetin nedenini araştırmaktır.
HPV testinin sonucu tek başına yeterli midir?
Her zaman değil.
HPV testinin amacı yüksek riskli HPV enfeksiyonunu saptamaktır. Ancak rahim ağzında hücresel değişiklik gelişip gelişmediğini değerlendirmek için smear veya klinik duruma göre başka incelemeler gerekebilir.
Özellikle pozitif sonuçlarda genotip bilgisi, smear sonucu ve önceki taramalar değerlendirmeyi değiştirir.
Bu nedenle HPV testini yalnız “pozitif veya negatif” olarak okumak yerine sonucu rahim ağzı taramasının tamamı içinde değerlendirmek gerekir.
Negatif sonuç uygun tarama aralığının belirlenmesine yardımcı olur. Pozitif sonuç ise herkeste aynı müdahaleyi gerektirmez; kişinin gerçek riskine göre takip planlanır.
HPV testi hakkında sık sorulan sorular
HPV testi kanla mı yapılır?
Hayır. Rahim ağzı taramasında HPV testi kandan yapılmaz. Rahim ağzı veya uygun servikovajinal bölgeden alınan örnekte yüksek riskli HPV’nin genetik materyali araştırılır.
HPV testi pozitif çıkması kanser midir?
Hayır. Pozitif sonuç yüksek riskli HPV saptandığını gösterir. Kanser veya kanser öncüsü hücresel değişiklik bulunup bulunmadığı ayrı değerlendirilir.
HPV 16 pozitif olması kanser anlamına gelir mi?
Hayır. HPV 16 yüksek riskli bir tiptir ancak pozitiflik tek başına kanser tanısı değildir. Smear sonucu ve gerekli durumlarda kolposkopi ile değerlendirme yapılır.
HPV testi ile smear aynı anda yapılabilir mi?
Evet. Aynı jinekolojik muayene sırasında iki test için örnek alınabilir. HPV testi virüsü, smear testi hücresel değişiklikleri değerlendirir.
HPV testi negatifse smear gerekir mi?
Bu sorunun yanıtı kişinin yaşı, kullanılan tarama yöntemi ve önceki sonuçlarına göre değişir. HPV testi ile smear birbirinden farklı testlerdir ve tarama planı kişisel geçmişe göre belirlenmelidir.
HPV testi erkeklere yapılır mı?
Erkeklerde rutin HPV taraması önerilmez ve genel “HPV durumunu” belirleyen onaylı standart bir tarama testi bulunmaz.
HPV aşısından önce HPV testi gerekir mi?
Rutin olarak aşı kararını vermek amacıyla HPV testi yapılması önerilmez. HPV aşısı kararı yaş ve kişisel duruma göre değerlendirilir. CDC de HPV aşısına karar vermek için HPV testi yapılmasını önermemektedir.
HPV testi sonucu pozitifse hemen tedavi gerekir mi?
HPV virüsünü doğrudan ortadan kaldırmak için pozitif test sonucuna göre verilen standart bir ilaç tedavisi yoktur. Takip veya tedavi gereksinimi rahim ağzında hücresel değişiklik bulunup bulunmadığına göre belirlenir.
HPV testinde önemli olan sonucun doğru yorumlanmasıdır
HPV testi rahim ağzı kanseri taramasında yüksek riskli HPV enfeksiyonunun belirlenmesini sağlar. Test kısa bir örnek alma işlemiyle yapılır ancak elde edilen sonucun anlamı kişinin tarama geçmişinden bağımsız değildir.
Negatif sonuç test edilen yüksek riskli HPV tiplerinin saptanmadığını gösterirken pozitif sonuç kanser tanısı anlamına gelmez. HPV 16-18 gibi genotipler, smear sonucu ve önceki taramalar sonraki adımı belirler.
Bu nedenle HPV testinin gerçek değeri yalnız virüsü saptamak değil, rahim ağzında kimlerin daha yakın takip edilmesi gerektiğini doğru biçimde belirlemeye yardımcı olmaktır.
